გიორგი სეთურიძე: ჩვენ პასუხს ვაგებთ 2016 წლის მერე განხორციელებული პროექტების ხარისხზე

გიორგი სეთურიძე: ჩვენ პასუხს ვაგებთ 2016 წლის მერე განხორციელებული პროექტების ხარისხზე

ინტერვიუ საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარესთან, გიორგი სეთურიძესთან, საკმაოდ ვრცელი გამოვიდა, მაგრამ თემა, თავისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, იმსახურებს დეტალებში ჩაძიებას.

ვინ გვიშენებს გზებს, რაში ვიხდით მილიარდებს, რატომ დომინირებენ ქართულ ბაზარზე კომპანიები "შავი ხვრელებით", რატომ ჩააბარეს მათ ყველაზე ძვირადღირებული საგზაო პროექტები, რატომ ვერ ვიბრუნებთ აქამდე სამშენებლო კომპანიისგან 47 მილიონს, ვინ აგებს პასუხს ჩვენს უსაფრთხოებაზე და რაც მთავარია ვინ იღებს პასუხისმგებლობას ამ ყველაფერზე?

შევეცადეთ პასუხი საავტომობილო გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარისგან, გიორგი სეთურიძისგან მიგვეღო.

ბოლო დროს მედიაში საკმაოდ გახმაურებულ ფაქტზე მინდა გკითხოთ, ეს არის ჩინური კომპანია "სინოჰიდრო", რომელსაც  ძალიან ბევრ ქვეყანაში ჰქონდა პრობლემები როგორც სამუშაოების ხარისხთან, ასევ ფინანსურ მხარესთან დაკავშირებით, ამას არც თვითონ უარყოფენ, რადგან ფაქტებს ვერსად წაუვლენ.

ისეთ ავტორიტეტულ ორგანიზაციას, როგორიც მსოფლიო ბანკია, საკმაოდ სერიოზული სანქცია აქვს დადებული მათთვის. ამის გამო,  გარკვეული პერიოდი, ტენდერებშიც კი ვერ იღებდნენ მონაწილეობას. როგორ მოხდა, რომ ასეთი რეპუტაციის მქონე კომპანიამ საქართველოში გაიმარჯვა ყველაზე მაღალბიუჯეტიან საგზაო ტენდერში, სამტრედია-გრიგოლეთის მეორე ლოტზე, რომლის ღირებულება 253 მილიონია? იცოდით თუ არა, რომ ამ კომპანიას პრობლემები ჰქონდა?

ჩვენი გუნდი გზების დეპარტამენტში, დაახლოებით, 2 წლის წინ, 2016 წლის აპრილში მოვიდა და მაშინ "სინოჰიდროს" რეპუტაციის შესახებ, რა თქმა უნდა, პირადად ჩემთვის გახდა ცნობილი. ძირითადი პრობლემა იყო დაგვიანება და საჭირო  იყო ზომების მიღება, რათა პროექტები მაქსიმალურად სწრაფად გაკეთებულიყო. მაშინ დავიწყეთ ზუსტად ამ კომპანიის ხელმძღვანელობასთან ურთიერთობა და აღმოჩნდა, რომ იყო ძალიან დიდი პრობლემა კომუნიკაციის. რატომ და რის გამო, ეს ჩემთვის უცნობია, მაგრამ "სინოჰიდროს" ხელმძღვანელობამ მაშინ რა პირობაც მოგვცა, იმ პირობას უმეტესწილად ასრულებს.

რაც შეეხება შემდგომ მათ ტენდერებში მონაწილეობას, მსოფლიო ბანკს ისინი ნამდვილად ჰყავდა დაბლოკილი, მაგრამ  2016 წლის ზაფხულში გაუვიდა სანქციის ვადა და მსოფლიო ბანკმა მათ მისცა უფლება, რომ მიეღოთ მონაწილეობა ტენდერებში. მიუხედავად ამისა, ჩვენ გვქონდა ჩვენი პოზიცია, იყო ძირითადად გარემოს დაცვის კუთხით და შევეცადეთ რომ ამაზე მიგვენიშნებინა მაშინ მსოფლიო ბანკისთვის, მაგრამ მსოფლიო ბანკის შესყიდვების წესებიდან გამომდინარე, ვერ მოხერხდა საბოლოოდ სინოჰიდროს მოკლე სიიდან ამოღება.

რაც შეხება ხარისხს, მშენებლობის პროცესში ხდება ხოლმე როდესაც შესრულებული სამუშაოების ხარისხი არ აკმაყოფილებს პირველ რიგში ზედამხედველ ინჟინერს. ამის შესახებ ის წერს სპეციალურ შენიშვნას და მშენებელი ვალდებულია თავისი ხარჯებით ეს გამოსწოროს. ასეთი შემთხვევა ძალიან ბევრია საქართველოშიც, სხვა ქვეყნებშიც. მთავარია, რომ საბოლოო პროდუქტი გვქონდეს შესაბამისობაში იმ სტანდარტებთან და მოთხოვნებთან, რაც პროექტშია ჩადებული.

2016 წლის მერე განხორციელებული პროექტების ხარისხზე ჩვენ შეგვიძლია სრულიად ვაგოთ პასუხი და ასევე, მინდა ხაზი გავუსვა, რომ ამ პროექტებს აქვს ასე ვთქვათ, საგარანტიო ვადები თუ რაღაცა ხარვეზი გამოვლინდა, მშენებელი ვალდებულია, რომ ამ პერიოდში ეს აღმოფხვრას.

იმ ხარისხზე, რასაც "სინოჰიდრო" თავისი წასვლის შემდეგ დატოვებს, პასუხისმგებლობას იღებთ თქვენ ანუ საგზაო დეპარტამენტი?

ყველა საერთაშორისო პროექტს, რომელსაც გზების დეპარტამენტი ახორციელებს, დონორის მოთხოვნით ჰყავს ასევე საერთაშორისო, ძალიან მაღალი კვალიფიკაციის მქონე ინჟინერი. ამ ინჟინერს აქვს ფაქტობრივად მინიჭებული უფლება, რომ დამოუკიდებლად იმოქმედოს, მისცეს შენიშვნები, გაუკეთოს ცვლილებები. მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეუძლია მოგვმართოს ჩვენ თუ იცვლება მეტობისკენ პროექტის ღირებულება.  სხვა შემთხვევაში მათ აქვთ უფლება და პასუხს ზუსტად ისინი აგებენ ხარისხზე.

ანუ, ასეთი საერთაშორისო დონის მასშტაბის პროექტში ცვლილებების შეტანაზე ერთი ინჟინერია პასუხისმგებელი? თქვენთან შეთანხმება, როცა ცვლილება შედის პროექტში, არ არის საჭირო?

ერთი ინჟინერი არ არის იქ მარტო. ჩვენთან შეთანხმებას რაც შეეხება, ინფორმირებაა საჭირო ჩვენ ამის საქმის კურსში ვართ და თუ ჩვენი აზრი წარმოგვექმნა, რა თქმა უნდა, ვეტყვით ინჟინერს. მაგრამ, იმ რეგულაციებით, რომლითაც ხორციელდება საერთაშორისო პროექტები, ეს პრეროგატივა მთლიანად ინჟინრის მხარესაა. რა თქმა უნდა, ის ჩვენ საქმის კურსში გვაყენებს, ინფორმაცია ჩვენამდე აუცილებლად მოდის, მაგრამ ის, რომ მაინცდამაინც  ჩვენ ვიღებთ გადაწყვეტილებას, ასე არ არის.

რატომ? ხვალ ის ინჟინერი რომ წავა, მერე რა ხდება?

ზუსტად იმიტომ, რომ  კომპეტენცია  იყოს მაღალი, ამისთვის დამქირავებელი, ანუ გზების დეპარტამენტი ამ შემთხვევაში, კონტრაქტს უფორმებს იმ საერთაშორისო საინჟინრო კომპანიას, რომელიც შერჩეულია ასევე საერთაშორისო ტენდერის მეშვეობით და უჯერებს მას. ნდობის ფაქტორი მაღალია.

ვის უნდა მოვკითხოთ პასუხი იმაზე, რაც თბილის-რუსთავის გზაზე ხდება? შეუიარაღებელი თვალითაც კარგად ჩანს, რომ იქ საკმაოდ ცუდ ხარისხთან გვაქვს საქმე. გინახავთ ალბათ იქ როგორი რყევით დადის ავტომანქანები. შეგიძლიათ შეამოწმოთ ეს ყველაფერი. ეს იმდენად პრობლემატური საკითხია, რომ ამაზე უკვე ყველა წერს. რიგითი მოქალაქეები წერენ, რომელთაც იმ გზაზე უხდებათ მოძრაობა.

მესმის, კარგად ჟღერს საერთაშორისო საზედამხედველო კომპანია, მაგრამ რუსთავი-თბილისის გზასაც ჰყავდა ასეთი ზედამხედველი, რომელიც წავიდა და ჩვენ დაგვრჩა უხარისხო გზა, რომელიც ასევე სინოჰიდროს აშენებულია.

იმ პერიოდში მე საგზაო დეპარტამენტში არ ვმუშაობდი, და საერთოდ, ის საგზაო დეპარტამენტის პროექტიც არ არის, მოკლებული ვარ ინფორმაციას, და ოფიციალურად რაიმე უარყოფითი დასკვნებიც ჩემთვის ცნობილი არ არის. მიუხედავად მაგისა, სხვა ჩვენ პროექტებზე სადაც სინოჰიდრო ახორციელებს ამ ეტაპზე საქმიანობას, და რომელიც ახლა სრულდება, მსგავსი პრობლემები არცერთ შემთხვევაში არ გვექნება.

"სინოჰიდროს" რაც შეეხება, ქობულეთის შემოვლით გზაზეც პრობლემა ჰქონდა ხარისხს, რადგან ხიდებზე ასფალტები თავიდანაა გადაგებული. ხომ არ იცით, რა ხდება?

ეს არის ქობულეთის პირველი ლოტი. ზოგიერთ ჟურნალისტს ეშლება და ამას ასაღებენ როგორც მიმდინარე პროექტს, ეს პროექტი ძალიან დიდი ხნის წინ დასრულდა და მათ შორის საგარანტიო ვადაც ამ პროექტს გაუვიდა. მაშინ, როდესაც გაკეთდა გეოლოგიური კვლევები, შერჩეული იყო გრუნტების გამაგრების მეთოდი, ძალიან სუსტი გრუნტებია მანდ. აშკარაა დღეს, რომ ხიდები, რომელიც  დგას ღრმა ხიმინჯებზე, არის სტაბილური, ხოლო ყრილმა განიცადა ბჯენები.

რაც შეეხება ე.წ. "რამპებს", იძულებული ვართ გავაკეთოთ ხიდების მისასვლელთან, ზუსტად იმიტომ, რომ ეს ხარვეზები აღმოფხვრათ. აქ ყველაფერი ორიგინალური დიზაინით გაკეთდა, და ახლა რთულია იმის თქმა, კონკრეტულად სხვა რა მეთოდი შეიძლებოდა გამოყენებული ყოფილიყო. რა თქმა უნდა, საპროექტო კომპანიას თავისი აზრი აქვს და ჩვენც ვიკვლევთ, რომ მომავალში შეცდომები არ დავუშვათ.

სამტრედია-გრიგოლეთის მე-2 და მე-4 ლოტზე შევიდა ცვლილებები, ხიმინჯების ნაცვლად კეთდება ე.წ. "ფითილები". ეს მოხდა სამუშაოების დაწყების შემდეგ. რა გამოდის, პირველი საპროექტო ვერსია, სადაც საუბარი იყო, რომ იქ აუცილებლად უნდა ყოფილიყო ხიმინჯები, გზის სიმყარისთვის,  არ იყო სწორი და უკეთესი ვარიანტი წარმოადგინა ვინმემ? ვინ იღებს ამ ცვლილებაზე პასუხისმგებლობას?

ორიგინალური დიზაინის ავტორი ამ თავის ვერსიას იცავს და ჩვენც არ გვაქვს არანაირი საფუძველი იმის თქმის, რომ იქ რამე არასწორად იყო გაკეთებული, მაგრამ არსებობს რამდენიმე მეთოდი, რომელიც ერთმანეთისგან განსხვავდება შესრულების ვადით, და ასევე ღირებულებით. საერთაშორისო პროექტების განხორციელების დროს არსებობს ასეთი პრაქტიკა, მას ჰქვია „ველიოინჟინერინგი“, როდესაც მშენებელი შემოგვთავაზებს უკეთეს ვარიანტს და ამ შემთხვევაში ეკონომიის ნაწილი მას უნდა დაუთმო, ანუ დარჩენილი ეკონომიის წილი მას მიაქვს.

ამ შემთხვევაში ასეთი რამ არ მომხდარა, არავისთვის წილი არ გადაგვიხდია, მაგრამ ინჟინრისა და მშენებლის მიერ იყო შემოთავაზებული დამატებითი, ძალიან დეტალური კვლევების საფუძველზე ახალი მეთოდოლოგია. ეს არ ნიშნავს, რომ პირველადი დიზაინის მეთოდი ცუდი იყო. უბრალოდ, ეს მეთოდი გაცილებით მეტი ღირებულებისაა და ასევე ვადაში ძალიან იწელება. შემოთავაზებული იყო უფრო ეკონომიური ვარიანტი და ასევე უფრო იაფი.  როდესაც გაკეთდა დამატებითი გეოლოგიური კვლევა, ეს გაკეთდა ზოგ შემთხვევაში, 50, 100 მეტრში და მისი სიღრმე ზოგ შემთხვევაში ხიდებთან 50 მეტრს აღემატებოდა, კონტრაქტორებმა საკმაოდ დიდი თანხა დახარჯეს, რომ ეს დამატებითი კვლევა გაეკეთებინათ და წარედგინათ შემდეგ ინჟინრისთვის.

ეს დამატებითი კვლევები თვითონ "სინოჰიდრომ" გააკეთა?

მისი მეთვალყურეობით გაკეთდა.

ბუნებრივია ანაზღაურებაც მათ აიღეს დამატებით კვლევებში, ასეა?

ანაზღაურება ჩვენგან არ მიუღიათ.

საიდან მიღეს?

თავისი ხარჯით.

ისეთი კეთილშობილებიც  და ქველმოქმედები არ არიან, რომ თვითონ გასწიონ ამხელა ხარჯი. მიზანი რა იყო მათი, როცა კვლევებში ფულს იხდიდნენ?

გეტყვით მიზანს. მათ ხომ აქვთ დროში ფიქსირებული ხარჯი და თუ მათ პროექტის რეალიზაციისთვის  ვთქვათ მათ 1 წლით ნაკლები დაჭირდებათ, რა თქმა უნდა მოგება დარჩება, ანუ კერძო კომპანიის ყველა ნაბიჯი მიმართულია მოგებისაკენ, უფლება რომ მისცე, ყველაფერს სახლში წაიღებს, ამიტომ, ჩვენი მოვალეობა ის არის, რომ ვაკონტროლოთ და ისეთ შეთანხმებას მივაღწიოთ, რომელიც არის, პირველ რიგში, ჩვენთვის სასარგებლო და მისთვის არ არის წამგებიანი.

და თუ ჩვენი გზის ხარისხის ხარჯზე დარჩებათ ეს მოგება? ამ შემთხვევაში ჩვენ ვრჩებით წაგებულები. და სახელმწიფო რას აკეთებს ამ დროს? ამ თანხის გადამხდელები ხომ ჩვენ ვართ.

გეთანხმებით და მაგალითს მოგიყვანთ, ზუსტად ფითილების და ქვის სვეტების შემთხვევაში. როდესაც წარმოადგინეს ახალი ანგარიში ცვლილებაზე,­­­ ჯერ შეთანხმდა ინჟინერთან, თავიდან მოხდა კალკულაციები და მან მისცა თანხმობა. განა სულ ამოვიღეთ ქვის სვეტები, ნაწილი შეიცვალა, იქ სადაც უკეთესი სიტუაცია იყო, ან სადაც ფითილები უფრო გაამართლებდა და მოგვცა 3.6 მილიონი ლარის ეკონომია მე-4 ლოტზე, ჩინეთის რკინიგზა 23“-ის შემთხვევაში. 113 მილიონი იყო მთელი ლოტის ღირებულება.

"სინოჰიდროს" შემთხვევაში ნახე რა მოხდა, აქაც იყო მთელ გაყოლებაზე  ქვის სვეტები და მეტი ნაწილი შეიცვალა, მაგრამ  იყო მონაკვეთები, სადაც ნახაზში იყო შეტანილი და ე.წ. განფასების ჩამონათვალში არ იყო. ეს ხარვეზი გამოსასწორებელი იყო.

ვისი ხარვეზი იყო ეს?

ეს იყო თავიდანვე საპროექტოს ხარვეზი, მაგრამ ასეთი რაღაცეები ხშირად ხდება, შეიძლება გამოგრჩეს, რაღაც დაამატო.  

ის ხიმინჯები რა ჯდებოდა მთლიანად?

თუ მათი კონტრაქტი 253 მილიონია, აქედან 11 თუ 13 მილიონის ქვის სვეტები თავიდან გავაკეთებინეთ. საბოლოო ჯამში ეს დაახლოებით 18-20 მილიონით შემცირდება, ანუ სახლემწიფო ნაკლებს გადაიხდის და შედეგად  მივიღებთ ისევ კონსოლიდირებულ ნიადაგს, რომელიც ზემოდან აშენებულ კონსტრუქციას ზუსტად ისევე კარგად დაიჭერს, როგორც უნდა დაეჭირა, ახლა ეს ნახეთ როგორ ხდება, თუ მისი საპროექტო სიმაღლე, ყრილის სიმაღლე არის 5 მეტრი, ჩვენ ვაყრით დამატებით 2 მეტრს, ანუ ხდება მისი გადატვირთვა. ამ გადატვირთვის დროს, მეტი წონა რომ ადევს, მალე ჯდება და ეს ფითილები აძლევს საშუალებას წყალს, რომ ამოიტუმბოს.

სპეციალისტები ამბობენ, რომ სწორედ იმიტომ რომ ჭაობის ამოშრობა მოხდეს მაგ ტერიტორიაზე, ხიმინჯებია საჭირო და მის მაგივრობას ვერ გასწევს ფითილები.

რომელი სპეციალისტები ამბობენ? ჩვენთვის კომპეტენციას ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს.

თუნდაც პირველი პროექტი ვინც გააკეთა, თავად არ თქვით საკუთარ ვერსიას იცავენო?

პირველი პროექტი  გააკეთა კომპანია ტრანსპროექტმა პორტუგალიურ "კობასთან" ერთად. დასაწყისში გითხარი, რომ ისინი იცავენ თავის ვარიანტს. არ ნიშნავს, რომ ის ცუდი ვარიანტი იყო,  მისაღები ვარიანტია, მაგრამ გაცილებით უფრო ხელსაყრელია ეს მეთოდი - სწრაფი და იაფი.

ის რომ გზა დაინგრევა, ეს არის მკითხაობის სფერო. თუ მათ შეუძლიათ ასეთი სერიოზული პროგნოზების გაკეთება, მაშინ სხვა სფეროში ვურჩევ გადავიდნენ, მეტ ფულს იშოვიან. ეს ხუმრობით რა თქმა უნდა. ყველა იმ სპეციალისტს, ვისი გაკეთებულიც არის ეს პროექტი, ძალიან დიდ პატივს ვცემთ.

მათი პროექტი გადაცემული იყო მშენებლებზე და იყო სწორი, მაგრამ მშენებლობის პროცესში უფლება აქვს მშენებელსაც და ინჟინერსაც, მიიღონ დამატებითი გადაწყვეტილება, გააკეთონ შემოთავაზება და თუ ეს სახელმწიფოს აწყობს, ან დროის ეკონომია უნდა გაკეთდეს, ან თანხის. ამ შემთხვევაში ერთიც იყო და მეორეც.

თანხის ეკონომია სახელმწიფოს არ ეხება, მოგება კომპანიას არ რჩება.

ეს ჩვენი ეკონომიაა.

თქვენ ხომ თქვით, თუ კომპანია დროზე ადრე დაასრულებს, ეს მათი ეკონომიააო?

რა თქმა უნდა,  მათთვისაც ეკონომიაა. მაგრამ ჩვენთვისაც ხომ დიდი ეკონომიაა?! ხომ დაგითვალეთ?! ორივე ლოტზე დაახლოებით 35 მილიონია.

კარგით, გადაწყდა, რომ შესულიყო ეს ცვლილება დროის და თანხის ეკონომიის მიზნით.  ამის შემდეგ პროექტის გეოლოგიური ექსპერტიზა თუ ჩატარდა?

ჯერ ჩატარდა გეოლოგიური კვლევა და ამის შემდეგ გაკეთდა ახალი ანგარიშები. ჩვენი კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხოლოდ  ერთ ნორმას, რაც უნდა გავაკეთოთ. პირველად მიდის ექსპერტიზაზე.

რომელ ექსპერტიზაზე?

სამხარაულის ექსპერტიზა აქვს გავლილი, მაგრამ იმ ნაწილში რაც სამხარაულმა გააკეთა. ექსპერტიზის დასკვნა შემიძლია წარმოგიდგინოთ.

თქვენ ახლა მესაუბრებით პირველ პროექტზე, მე გეკითხებით  შეცვლილმა პროექტმა თუ გაიარა ექსპერტიზა?

შემდეგ ეს საჭირო არ არის, იმიტომ რომ ძალიან ბევრი ცვლილება ხორციელდება, პატარაც, საშუალოც, დიდიც.

თუ არ იყო  საჭირო სამხარაულის ექსპერტიზა, 18 იანვარს რატომ მიმართეთ მათ?

მაგასაც გეტყვით რატომ მივმართეთ

ეს  ხომ არ არის პატარა ცვლილება, რაც შუა სამუშაოების დროს გადაწყვიტეთ შეგეტანათ?

თქვენ რა იცით პატარაა თუ დიდი? რა მასშტაბებით საზღვრავთ, ამას დიდი მნიშვნელობა აქვს.

თუნდაც იმ მასშტაბებით ვსაზღვრავ, რომ ამ ცვლილებით თვისობრივად სხვა ტექნოლოგიას იყენებთ, ვიდრე პირველ ვარიანტში იყო.  თუ არ იყო მნიშვნელოვანი ცვლილება რატომ მიმართეთ სამხარაულს?

რატომ მივმართეთ იმაზეც გეტყვით. ვიღაცამ შეიძლება სხვანაირად გამოიყენოს და ამის მიზეზს გეტყვით...როდესაც ცვლილება ეხება ღერძს, კორიდორს, ვთქვათ ხიდის მაგივრად გამოვიყენებთ ჭრილს, სადაც უკვე გარემოს ზემოქმედების თემები იცვლება, ეს არის თვისობრივი. იქ ახლა მე გამოვიყენებ ასფალტს თუ ბეტონს, რკინის არმირებას თუ ბაზალტის არმატურის, ეს თვისობრივად ითვლება?

კი, ითვლება. გზა მყარი იქნება თუ ნაკლებად მყარი, ეს ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

აი აქ არის შეცდომა. ჩვენ ისე მკითხაობის სფეროში გადავდივართ.

რკინა მექნება თუ პლასტმასი გზის ქვეშ, ამას არ აქვს მნიშვნელობა?!

თქვენ რა იცით? ანუ ვიღაცა ამბობს ხომ?

მე კითხვებს ვსვამ...

რა თქმა უნდა მნიშვნელობა აქვს, მაგრამ თუ ერთი და იგივე შედეგს მივაღწევთ უფრო რაციონალური გზით, მაშინ რა უნდა გავაკეთოთ?

ზუსტად იცით, რომ იგივე შედეგს მიაღწევთ? იქნებ სწორედ ეგაა მკითხაობის სფეროდან? ჩვენ გვაქვს იმის უფლება, რომ ექსპერიმენტები ჩავატაროთ ასეთ მასშტაბურ პროექტზე?

ამ პროცესში ჩართულია ძალიან ბევრი კომპეტენტური მხარე.  ვისაც ევალება და ვისაც აქვს გამოცხადებული ეს ნდობა და ვისაც სახელმწიფო ფულს უხდის, პირველ რიგში მისი აზრია კომპეტენტური - ეს არის ინჟინერი. ის დაეყრდნო კონტრაქტით გათვალისწინებულ ახალ კვლევებს და ამ კვლევების მიხედვით გადაწყვიტა, რომ ის მეთოდიც მისაღები იყო, მაგრამ ეს მეთოდიც გაამართლებს და იქნება გაცილებით უფრო სწრაფი და იაფი. როდესაც გზების დეპარტამენტში შემოსულია ასეთი წერილი, სადაც გვთავაზობენ დროისა და თანხის ეკონომიას და ჩვენ ამას არ დავთანხმდებით, როგორ გგონიათ რომელი უფრო სწორი პოზიცია იქნება?

სწორი პოზიცია იქნება თუ ამას დავთანხმდები, მაგრამ დამიდებენ ხარისხის მყარ გარანტიას. რა გარანტია დადეს მათ?

პირველად პროექტში ხარისხის არანაირი მყარი გარანტია არ არის, რადგან პირდაპირ არის ჩაწერილი, რომ კონტრაქტორმა დამატებითი კვლევები უნდა განახორციელოსო.

განახებთ მესამე ლოტის კონტრაქტს, სადაც პირდაპირ წერია და 500 000 ლარია  ჩადებული დამატებითი კვლევები ჩაატარეთო.

ჩვენთვის გასაგებია ვისი ინტერესები შეიძლება იკვეთებოდეს და ვის იმიჯზე აისახება. არ არის ასე...

ვიღაცამ უნდა აიღოს ამაზე პასუხისმგებლობა. ორგანიზაცია, სადაც პასუხისმგებლობის ამღები პირი არ არის, ის ორგანიზაცია ეფექტურიც არ არის. ამ შემთხვევაში, გზების დეპარტამენტის თავმჯდომარე ვალდებულია, პასუხისმგებლობა აიღოს თავის თავზე და აგოს პასუხი მომავალში ამაზე. მიუხედავად იმისა, რომ განათლებით ინჟინერი არ ვარ, საინჟინრო კომპანიების კომპეტენციის ნდობიდან გამომდინარე ვუცხადებ სრულ ნდობას და ვთვლი, რომ კონსოლიდაცია იქნება მოსული ნორმაში და საბოლოო ჯამში მივიღებთ ძალიან ხარისხიან გზას. გინახავთ ალბათ გზებზე ჩავარდნილი მონაკვეთები, ზოგან მეწყერს დავარქმევთ, მაგრამ ხომ გინახავთ?! მე გაძლევთ პირობას, რომ ამ გზაზე ასეთი რამე არ იქნება!

თქვენ ალბათ არ ფიქრობთ, რომ ვიღაცის მოწოდებულ ინფორმაცია ასე გულუბრყვილოდ ვენდობი და არ წავიდოდი და არ გადავამოწმებდი იმ ყველაფერს.  ხარისხთან დაკავშირებით კომპანიას  პრობლემები აქვს. მეორე ლოტზეც ვიყავი პირადად და მეოთხე ლოტზეც.

მეორე ლოტზე როგორ მოხვდით? რომელ მეორე ლოტზე?

სამტრედია-გრიგოლეთის.

მე მეგონა ქობულეთზე საუბრობდით.

ქობულეთის მეორე ლოტზეც ვიყავი.

როგორ შეხვედით?!

კარგად ძალიან... ახლა მინდა მთავარი კითხვა დაგისვათ: ე. წ წყალგამტარი ხიდები, რომლის მშენებლობაც ახლახანს დასრულდა...

ჩატეხილია...

დიახ და რატომ არის ჩატეხილი? 12-მდე ხიდი დავათვალიერე და მხოლოდ დასაწყისში იყო კარგი ხარისხი დანარჩენგან ყველგან ჩატეხილია და ყველგან პრობლემები აქვს. იქნებ ამიხსნათ, ეს როგორ მოხდა?

მშენებლობის პროცესში, ზუსტად ამ მონაკვეთებზე, რამდენიმე ადგილას იყო მოულოდნელი ჟდენები. ამ ადგილზე  კომპანია თავისი ხარჯებით აკეთებს გეოლოგიურ კვლევებს, ანუ ეს ადგილი მოხვდა ორი ჭაბურღილის შუაში. ახლა ხდება ამ ადგილის მთლიანად შესწავლა. კონტრაქტს ერთი წელი აქვს ვადა, ეს ყველაფერი იქნება გამოსწორებული. ჩვენ ვამბობთ, რომ საბოლოო პროდუქტი გამორიცხულია რომ რაიმე ხარვეზებით იქნას მიღებული და ჩაბარებული. გამორიცხულია! რთული მონაკვეთია, თავადაც ნახეთ. თუ ერთად წავალთ, მეტ პრობლემას დაგანახებთ, უფრო სხვა კუთხითაც და იქაც აგიხსნით რა პროცესები მიმდინარეობს და როგორ ვასწორებთ ამას.

ასე რომ, მიმდინარე პროექტი როცა არის, და არ არის ეს მიღებული სამუშაოები, ასეთი რაღაც თუ ხდება, აუცილებლად გამოსწორდება. ამიტომ ახლა პანიკის ატეხვა ჩვენი მხრიდანაც უადგილოა.

ვისი ბრალია ეს ყველაფერი?

ვინმეს ბრალს რატომ ეძებთ? ეს არის კიდევ ერთხელ გიმეორებთ, ჩვეულებრივი პროცესი, რომელზეც ახლა გამოვლინდა გეოლოგიური ხარვეზი. კომპანია ატარებს ახალ კვლევას და უნდა შემოგვთავაზოს ამ მონაკვეთის გავლის ახალი მეთოდი. საბოლოო ჯამში, ეს მონაკვეთი გასწორდება. ხშირად არის ხოლმე რომ ე.წ ტკეპნის დროს ჩვენ ვერ ვიღებთ იმ სიმყარეს და გვიწევს ხოლმე მთელი მონაკვეთების თავიდან ამოჭრა.

ზედმეტ ხარჯებთან არ არის დაკავშირებული?

ჩვენს შემთხვევაში ზედმეტ ხარჯებთან დაკავშირებული არ არის, რადგან კომპანიია ვალდებული გააკეთოს ზუსტი კვლევები ამ ადგილებში. პირიქით, მე გითხარით რომ ჩვენ ეკონომიურად და საკონტრაქტო ღირებულებას პროექტისას არცერთ  ვარიანტში არ გავცდებით.

სამხარაულის ექსპერტიზაზე რატომ შეიტანეთ განაცხადი? მითხარით გეტყვითო...

ჩვენ ახლა დაგვემატა მესამე ლოტი. მესამე ლოტში პირდაპირ უწერია საპროექტო ორგანიზაციას, რომ მესამე ლოტის კონტრაქტორმა უნდა ჩაატაროს დამატებითი კვლევები და მეთოდოლოგია მითითებულია. ეს იმას ნიშნავს, რომ თვითონ არ აქვს ამ მეთოდოლოგიით ჩატარებული და ავალდებულებს ახალ კონტრაქტორს და კონტრაქტორი ამას აკეთებს. სამხარაულს ვთხოვეთ, რომ რაც არის საპროექტო ჟდენები წარმოდგენილი, შესაბამისობაში არის თუ არა დაგვიდასტუროს. ჩვენ ახლა ვამოწმებთ ჟდენებს და არა მეთოდს.

მხოლოდ მესამე ლოტისთვის მიმართეთ ექსპერტიზას მე გეკითხებით, რატომ მიმართეთ  მეორე და მეოთხე ლოტთან დაკავშირებით ექპერტიზას ახლა?

არა, ზოგადად მივმართეთ და გეტყვით რატომ. იქ ჩვენ გადავდგით ნაბიჯი და შევცვალეთ მეთოდოლოგია. თქვენ რომ თქვით, მერე ვინ არის ამაზე პასუხიმგებელიო.

ბოლოში, ურემი რომ გადაბრუნდება, მაშინ ხომ არ დავიწყებთ დამნაშავის ძიებას? ახლავე, სანამ პროცესია, ახლავე გვინდა დავრწმუნდეთ, რომ საპროექტო ჯდენები არის ნორმაში. როგორც კი ამაში დავრწმუნდებით, ისევე როგორც პირველი ლოტის შემთხვევაში (სამხარაულისთვის ამაზე არ მიგვიმართავს. გ. ს),  სამტრედიიდან დაფნარის გადასახვევამდე, მონიტორინგი მიმდინარეობს, ამის მონაცემებს ზედამხედველი გვაძლევს და ჯდენები საერთოდ გაჩერებულია, ანუ ეს ძალიან კარგია.

ეს ჟდენები როდესაც გაკონტროლდება, ინჟინერთან ერთად დავასკვნით, ის გათვლები რომელიც მას ჰქონდა, იყო თუ არა შესაბამისობაში.

რაც შეეხება ეკონომიკის სამინისტროს ტექნიკური ზედამხედველობის სამსახურს, ამ ცვლილებებთან დაკავშირებით მათი ნებართვა არ გჭირდებოდათ?

უნდა ვაცნობოთ მათ, მაგრამ ნებართვა არ გვჭირდება. ყველაფერი რომ დასრულდება მერე უნდა წარვუდგინოთ ყველა ცვლილება, რომელიც პროექტში შევიდა.  ამ ცვლილებებით ხდება საბოლოოდ ობიექტის ჩაბარება.

ანუ, ჯერ ყველა ცვლილება შედის და ბოლოს, როცა ყველაფერი მორჩება, მერე ამოწმებს ზედამხედველობა? და რომ არ მოეწონოს, მერე რა ხდება?

უნდა გამოსწორდეს.

და არ შეიძლება ეტაპობრივად შემოწმდეს? თავიდანვე, ცვლილებების შეტანისთანავე  ჩატარდეს  გეოლოგიური ექსპერტიზა და სამხარაულის ექსპერტიზასაც მანამდე მიმართოთ, რომ ბოლოს პრობლემები არ შეიქმნას?

ჩვენ ხომ ვისაუბრეთ ამაზე... ეს ხდება კომპეტენციის დონეზე.

ჩემი კითხვაც კომპეტენციას ეხება:  მე მაქვს შედეგად თბილის-რუსთავის გზა, რომელიც არის კატასტროფულ მდგომარეობაში, რომელსაც აშენებდა ასევე "სინოჰიდრო" და რომელსაც ჰყავდა ასევე ზედამხედველი, რომელმაც დაიხურა თავზე ქუდი და წავიდა.

იგივე "სინოჰიდრო" ასრულებს ქობულეთის შემოვლითი გზის სამუშაოებს, სადაც უკვე სახეზე გვაქვს ჩაკერებული ასფალტები. იგივე ქობულეთის გზაზე  სინოჰიდრომ ხრეშის მიღების შედეგად დატოვა დაჭაობებული ტერიტორია.

ასევე მაქვს შსს-დან ოფიციალური სტატისტიკა, რომ 2014 წელს კომპანია "სინოჰიდროსთან" დაკავშირებით აღძრული იქნა სისხლის სამართლის საქმე  810 ხის მოჭრაზე. ეს გამოძიება ისევ გრძელდება. ასევე მაქვს ინფორმაცია რომ კომპანიას სახელმწიფოს მილიონობით დავალიანება აქვს და დაყადაღებული აქვთ მთელი ქონება თუ კი რამე გააჩნიათ. ასევე ის, რომ გარემოსთვის მიყენებულმა ზიანმა საერთო ჯამში მიაღწია ნახევარ მილიონს ლარს.  მე. როგორც ჟურნალისტს, როგორც მოქალაქეს, როგორც გადამხდელს, რატომ უნდა მჯეროდეს, რომ მაინც და მაინც სამტრედია-გრიგოლეთის გზაზე გამოიჩენენ კეთილსინდისიერებას და პატიოსნებას?! ლოგიკურია ჩემი კითხვა?

აბსოლუტურად ლოგიკური მსჯელობაა და როგორც ამ ქვეყნის მოქალაქე ვიზიარებ თქვენს ამ პათოსს, მაგრამ მინდა გითხრათ, რომ იგივე დარღვევები, შესაძლოა იგივე მასშტაბით არა, მაგრამ სხვა კომპანიების შემთხვევაშიც გვაქვს. ჩვენ, როგორც პროექტის განმახორციელებელი უწყება, ძალიან დიდ ყურადღებას ვაქცევთ ამას და მით უმეტეს გარემოზე მიყენებულ ზიანს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ჩვენი პრეროგატივა არ არის. ახლა ჩვენ ვაკეთებთ პროგრამას, სადაც იგივე სინოჰიდრომ, ქობულეთის მიმდებარე ტერიტორიაზე, სადაც ახალი გზა გაიყვანა, ძალიან ბევრი ხე დარგო და კიდევ დაახლოებით 10 ათას ძირს დავარგვევინებთ. სადაც კი გზის მიმდებარე ტერიტორია იქნება დაზიანებული, მათი რეკულტივაცია სანამ არ მოხდება, ეს კომპანია იქიდან ვერ გამოვა.

რაც შეეხება საგადასახადო დავებს. საგადასახადო დავებში ჩვენ რა თქმა უნდა ვერ ვერთვებით, ამას კომპანია თავად არეგულირებს. მაგრამ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან განხორციელებული ტენდერების პროცედურებში ჩვენ ეს გათვალისწინებული გვაქვს და კომპანიები, რომლებსაც აქვს სახელმწიფო დავალიანება, ვთვლით, რომ პირველ რიგში პირნათლად არ ასრულებდნენ თავიანთ მოვალეობებს სახელმწიფოს წინაშე და ამაზე შეზღუდვა გვაქვს დაწესებული.

ჩვენ ჩვენი კომპეტენციის და კანონმდებლობის ფარგლებში გარწმუნებთ, რომ ყველაფერს ვაკეთებთ და ჩვენი ურთიერთობის შემდგომ ეტაპზე კიდევ მეტ პრობლემებს დაგანახებთ. დაგანახებთ იმიტომ კი არა, რომ პრობლემა პრობლემად დარჩეს, ეს პრობლემა არის დეფინიცირებული. ჩვენ უმეტესწილად ვიპოვეთ ამის გადაჭრის გზები და ვმუშაობთ გადაჭრაზე.  

ჩვენ ვინ ვართ?! პრობლემების შემქმნელები ხომ არ ვართ? ჩვენ პირიქით უნდა ვნახოთ რა პრობლემაა და ეს პრობლემა გადავჭრათ, თუ არ ჭრი ამ პრობლემებს, მაშინ რა გინდა საერთოდ აქ?! თუ განახორციელე რომელიმე საერთაშორისო პროექტი და იმის მერე დარჩა გაძვალტყავებული, დაჭაობებული მიწა, ვალები ქვეყანას და კარგი გზის მაგივრად მიიღე ცუდი გზა, საერთოდ რა გვინდა აქ?!

მინდა ცოტა პოზიტიურ ნოტაზეც გადაგიყვანოთ. არა მარტო სინოჰიდროა კონტრაქტუალურად რთული სამართავი ორგანო, სხვა კომპანიებთანაც  ძალიან აქტიურ თანამშრომლობის ფაზაში ვართ. მაქსიმალურად ვითხოვთ ვადებში დასრულდეს სამუშაოები, ხარისხზე აღარ არის საუბარი, შეასრულონ კონტრაქტით აღებული ვალდებულებები. აი მაგალითად აგარა-ოსიაურის მონაკვეთზე...

სადაც ასევე სერიოზული ხარვეზები იყო...

ხო, ვასწორებთ მანდაც ხარვეზებს. გვაქვს რაღაც თემები, რომელზეც კიდევ გვაქვს მოსალაპარაკებელი კომპანიასთან და ზედამხედველთან, ასე რომ ძირითადში მანდ თითქმის გავედით ბოლოში.

ზესტაფონი-ქუთაისის გზაზეც რომ პრობლემები და ხარვეზებია?

რაც შეეხება ზესტაფონი-ქუთაისის გზას, აქაც ყველაზე დიდი პრობლემა არის ზესტაფონის მონაკვეთი. მიგვაჩნია, რომ მანდ აუცილებელია უსაფრთხოების ზომების ამაღლება, რათა ეს ზედმეტი დაერთებები არ მოხდეს, ავტობანი ავტობანს დაემსგავსოს და იქ დამხმარე გზები აშენდეს. თავიდან ეს პროექტში არ იყო გათვალიწინებული. წელს ვიწყებთ ნატახტრიდან  რუისის ჩათვლით უსაფრთხოების დამატებითი ნორმების განხორციელებას, რაც გულისხმობს იმას, რომ უნდა ჩაიკეტოს ჩქაროსნული ავტომაგისტრალი, ეს ზედმეტი დაერთებები უნდა ჩაიკეტოს და დამატებითი გზები მოეწყოს იმისათვის, რომ უსაფრთხოების ზომები ავამაღლოთ.

ისევ სამტრედია-გრიგოლეთის შემოვლითი გზის პრობლემებს ვუბრუნდები. როგორ მოახერხა უკრაინულმა კომპანია "ალტკომმა" პირველ ლოტზე გამარჯვება?  კომპანიას, რომელსაც უსერიოზულესი პრობლემები ჰქონდა და 47 მილიონი მილიონი, ჩვენგან აღებული ავანსი თან გაიყოლა?

ალტკომი ალბათ 4 წლის წინანდელია თუ 5 წლის ამბავია...

არ არის 5 წლის წინანდელი ამბავი... 2015 წლის ამბავია და სამტრედია-გრიგოლეთის პირველი ლოტი, რომელზეც თავიდან გამოაცხადეთ ტენდერი, მაგათი იყო.

ცალკე სერიოზული ქეისია ეს ალტკომი. მთავრობამ ძალიან ბევრი იწვალა, რომ ეს კონტრაქტი შეგვენარჩუნებია. ფაქტობრივად, ალტკომს ერთი წელი და მერე კიდევ ერთი წელი აცალა, რომ თავისი ფინანსური მდგომარეობები გაეუმჯობესებინა, რაც მან ვერ მოახერხა, ამიტომ ხელშეკრულება  შეწყვეტილია.

საქართველოს ისტორიაში სულ თითზე ჩამოსათვლელი შემთხვევებია, როდესაც ასეთი დონის კონტრაქტი წყდება და გვიწევს ტენდერის თავიდან გამოცხადება. გუშინ გაიხნა სატენდერო წინადადებები პირველ ლოტზე.

მაგრამ ამასობასი "ალტკომს" ავანსად 47 მილიონი უკვე აღებული ჰქონდა.

აღებული ჰქონდათ, მაგრამ ჩვენ გვაქვს საბანკო გარანტიები, ვმუშაობთ რომ ამ ბანკს თანხები ჩავარიცხინოთ. რატომღაც პრესაში ამასთან დაკავშირებით სკეპტიკური ინფორმაციები გავიდა.

დიახ, სკეპტიკური ინფორმაციები გავიდა და იცით, რატომაც.  საბანკო გარანტიები საიდან აქვს ალტკომს?

უკრაინიდან აქვს.

არა, დონეცკიდან აქვს...

არა კიევიდან აქვს, ეს არასწორია.

ახლა გადმოიტანეს, ანგარიში კიევში?

არა, ეს იგივეა, ახლა ჩვენ რომ ვთქვათ საქართველოს ბანკის რომელიმე ფილიალზე მესტიიდანაა გადარიცხვაო.

სათაო არის კიევში, ამ ბანკის ხელმძღვანელი საქართველოში ბრძანდებოდა და მისი გარანტიების წერილები, გაუგრძელდა მას ვადა, წარმოდგენილია სწორედ კიევიდან. ასე რომ, დონეცკით სპეკულირება არ არის საჭირო, სათაო ოფისი არის დონეცკში.

"ალტკომს" დონეცკის ფილიალში აქვს საბანკო ოპერაცია ჩატარებული.

საბანკო  გარანტიებში საერთოდ არ არის ფილიალი მითითებული, ფული გადარიცხა დონეცკში, ალბათ ამას გულისხმობთ, ესეც, სამწუხაროდ, ეს პროექტიც შეფერხდა და კიდევ ერთხელ ხაზს ვუსვამ, რომ ხელისუფლებამ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ეს პროექტი არ გაჩერებულიყო.

რატომ არ მოითხოვეთ გადაზღვევა ქართულ ბანკებში? კომპანიას, რომელსაც "სოსიეტე ჟენერალის" საბანკო გარანტია ჰქონდა, გადააზღვევინეთ აქ და ალტკომის შემთხვევაში რატომ ენდეთ ასე უპირობოდ?

და როდის მოვითხოვეთ გადაზღვევა, თუ გახსოვს?

ახლახანს...

ხომ კარგი პრაქტიკაა? მოგწონთ, ხო? ეს პრაქტიკა ბოლოს ჩვენ დავნერგეთ. ჩვენ გვაქვს უფლება ვენდოთ და მივიღოთ საბანკო გარანტია, ან არ მივიღოთ.

როდესაც ჩვენი ბიუჯეტიდან 47 მილიონი ოკუპირებული დონეცკის რაღაც ფილიალში ირიცხება, არ არის ხო კარგი ამბავი? გარდა იმისა, რომ გაუჩინარებული „ალტკომი“ გაგვიხდა მოსაძებნი. სად გვაქვს ასე გადასაყრელი 47 მილიონი?

ალტკომთან, როგორც სამუშაოების მწარმოებელთან, ჩვენ არანაირი პრეტენზია არ გვქონდა, ეს არის ერთ-ერთი კარგად ორგანიზებული კომპანია იყო ამ მხრივ. მაგრამ, ის ფინანსური პრობლემები, რაც „ალტკომს შეექმნა, გახდა იმის მიზეზი, რომ შეგვეწყვიტა მათთვის ავანსის მიცემა.

საბოლოო ჯამში კი კონტრაქტი მთლიანად გავწყვიტეთ.

მესამე ლოტის მშენებელ კომპანია „ტოდინთან„ დაკავშირებით, რომელიც ყაზახებმა შეიძინეს, თუ მოითხოვეთ საბანკო გარანტიები და გადაზღვევა?

ჩვენ გვაქვს იმის უფლება, მოვითხოვოთ და შევისწავლოთ რომელ ბანკშია კომპანია დაზღვეული. უმეტესწილად, ჩვენ უკვე ვითხოვთ ქართულ ბანკებში გაცემულ კონტრგარანტს და ვთვლი, რომ ეს არის სწორი და ჩვენთვის უფრო ნაკლები რისკია.

"ტოდინის" გადაზღვევა მოითხოვეთ საქართველოში?

ტოდინს "ა" ვიზირება აქვს გაკეთებული. საქართველოში რომელიმე ბანკის მიერ, გარანტია არ გაცემულა, მაგრამ ეს არის მაღალი კლასის ბანკი, რომელთანაც პრობლემებს ჩვენ ვერ ვხედავთ.

ეროვნულმა ბანკმა მოგცათ რეკომენდაცია?

კი, მოგვცა რეკომენდაციები, რამდენიმე დღის წინაც მოგვცა, რასაც ვითვალისწინებთ.

თქვენ პირობას დებთ, რომ ყველანაირი სამუშაო შესრულდება ხარისხიანად. მე მაინტერესებს, თუ არ შესრულდება ისე, როგორც ეს საჭიროა, პასუხისმგებლობას თუ იღებთ ამაზე?ორგანიზაცია, სადაც პასუხისმგებლობის ამღები პირი არ არის, ის ორგანიზაცია ეფექტურიც არ არის.უკვე გითხარით და კიდევ ერთხელ დაგიდასტურებთ, რომ 2016 წლის მერე განხორციელებული პროექტების ხარისხზე ჩვენ ვაგებთ პასუხს.

ორგანიზაცია, სადაც პასუხისმგებლობის ამღები პირი არ არის, ის ორგანიზაცია ეფექტურიც არ არის.უკვე გითხარით და კიდევ ერთხელ დაგიდასტურებთ, რომ 2016 წლის მერე განხორციელებული პროექტების ხარისხზე ჩვენ ვაგებთ პასუხს.

უსუფაშვილი:ავლაბრის რეზიდენციის გამოყენების და პარლამენტის ამუშავების უკეთეს ვერსიას დავდებ(ინტერვიუ)

უსუფაშვილი:ავლაბრის რეზიდენციის გამოყენების და პარლამენტის ამუშავების უკეთეს ვერსიას დავდებ(ინტერვიუ)

18 სექტემბერი, 2018

პრეზიდენტობის კანდიდატი „აიპრესთან“ ინტერვიუში ამბობს, რომ ავლაბრის რეზიდენციაში სახელმწიფოებრივი დარბაზები უნდა განთავსდეს და გამოყენებული იყოს სხვადასხვა სახელმწიფოებრივი საქმეებისთვის. ამასთანავე გაკეთდეს საპრეზიდენტო დარბაზი...

USD 2.6193
EUR 3.0693
GBP 3.4651
TRY 0.4172