"რა პარტიაც მაწყობდა, იმ პარტიაში მივედი" - ინტერვიუ ზაალ უდუმაშვილთან

იაგო ნაცვლიშვილი

„ნაციონალური მოძრაობის“ თბილისის მერობის კანდიდატი ზაალ უდუმაშვილი აცხადებს, რომ პარტიის წარსულზე პასუხისმგებლობას ვერ აიღებს, ვინაიდან ის მაშინ პარტიაში არ ყოფილა. 

უდუმაშვილმა „აიპრესთან“ ინტერვიუში განაცხადა, რომ პარტიაში მაშინ მივიდა, როდესაც ის რეალურად აწყობდა. უდუმაშვილის თქმით, „ნაცმოძრაობაში“ დღეს გადაწყვეტილების მიღების მექანიზმი შეცვლილია და ის პოლიტსაბჭოს მიერ მიიღება, განსხვავებით წარსულისგან, როდესაც გადაწყვეტილებებს რამდენიმე ადამიანი იღებდა. უდუმაშვილი ვარაუდობს, რომ მაშინ ამ გადაწყვეტილებებს ახლანდელი „ევროპული საქართველოს“ ლიდერები იღებდნენ.

რაც შეეხება სააკაშვილის როლს, ამბობს, რომ დღეს ის არ ერევა პარტიულ საქმიანობაში, თუმცა დასძენს, რომ ის იყო ქვეყნის და პარტიის ლიდერი და ბუნებრივია ისიც იქნებოდა ჩართული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში.

რის გაკეთებას აპირებს მერობის შემთხვევაში, დაუჭერს თუ არა ოპოზიციურ კანდიდატს მეორე ტურში თუ თავად ვერ გავა, დარჩება თუ არა პოლიტიკაში არჩევნების შემდეგაც და რას ფიქრობს წინა ხელისუფლების შეცდომებზე? - ამ და სხვა საკითხებზე „აიპრესი“ თბილისის მერობის კანდიდატს ზაალ უდუმაშვილს ესაუბრა:

ენმ-ის ერთ-ერთმა ლიდერმა ნიკა მელიამ დააანონსა, რომ მიმდინარეობს პროცესი „ნაციონალური მოძრაობის“ გაკეთილშობილებისა. რას ნიშნავს გაკეთილშებილებული „ნაციონალური მოძრაობა“?

ნიკას მაგივრად მე ვერ ვისაუბრებ. ის ალბათ გულისხმობს იმას, რომ რაღაც გუნდი წავიდა და რაღაც გუნდი დარჩა, ეს არის განახლებული „ნაციონალური მოძრაობა“. ჩემს ვარაუდს ვიძახი.

განახლებული ნიშნავს, გაკეთილშობილებულს?

ალბათ ეს იგულისხმა. ხომ გეუბნებით მე ნიკას მაგივრად ვერ ვისაუბრებ.

გუნდში არ გქონიათ მსჯელობა?

არა, ამ თემაზე არ გვქონია მსჯელობა. ეს ფრაზა თქვა აქციაზე და მერე რეგიონში წავიდა. იმის მერე რაიონშია და არ ჩამოსულა თბილისში.

ამბობთ, რომ მოხდა „ნაცმოძრაობის“ განახლება. დააჯერებთ ამომრჩეველს, რომ პარტიაში მოხდა განახლება არა სიტყვებით და ფრაზებით, არამედ ფაქტებით?

„ნაციონალური მოძრაობის“ დაჯერებას შეიძლება დრო დასჭირდეს, იმისათვის რომ ამომრჩეველი მიხვდეს რასთან არის საქმე. მაგრამ, დღეს "ნაციონალური მოძრაობა" თვისობრივად განსხვავებული პარტიაა. მე 2-3 თვეა რაც მასთან ვთანამშრომლობ. მანამდე გადმოცემით ვიცოდი რაღაცები. მე გეტყვით, დღეს როგორ მიიღება გადაწყვეტილებები "ნაცმოძრაობაში". კიდეც ვხუმრობ ხოლმე მათთან რომ ზედმეტი დემოკრატია მოგივიდათ-მეთქი. პოლიტსაბჭო არის ძალიან ფართო შემადგენლობის - 100-კაციანი. ყველა გადაწყვეტილება ამდენი ადამიანის ჩართულობით მიიღება. მათ შორის უმნიშვნელო გადაწყვეტილებებიც, რომელსაც შესაძლოა ბევრი დისკუსია არ სჭირდებოდეს. დღეს პარტია ბევრად უფრო გახსნილია და ბევრად მეტი ადამიანია ჩართული. არ არის ისე, რომ 2 და 3 ადამიანი იღებს გადაწყვეტილებებს.

ადრე ასე არ იყო?

სავარაუდოდ არ იყო ასე. ანუ რაღაც პოლიტიკური გუნდი იღებდა გადაწყვეტილებებს.

ვინ იყვნენ ამ გუნდში?

სავარაუდოდ ისინი, ვინც დღეს სხვა პარტიაში არიან.

„ევროპულ საქართველოს“ გულისხმობთ?

დიახ. ახლა გადაწყვეტილებები ფართო კონსესუსით მიიღება, რაც პარტიისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

ისინი პირიქით საუბრობენ, რომ მიხეილ სააკაშვილი ერთპიროვნულად იღებდა გადაწყვეტილებებს...

3 თვეა რაც პარტიაში ვარ და ეგეთი შემთხვევაც არ მქონია, რომ მიხეილ სააკაშვილი შიდა პარტიულ საქმეებში ჩარეულიყოს. საერთოდ გადაწყვეტილებები არც თანხმდება მასთან. იმიტომ კი არა, რომ მისი აზრი არ არის საინტერესო, პირიქით ძალიან საინტერესოა.

არ გაქვთ ხოლმე მასთან კონსულტაციები?

არა, არანაირი კონსულტაციები არ გვაქვს. მით უმეტეს ახლა სააკაშვილი იმხელა ფრონტშია ჩართული.

მერად წარდგენის პერიოდის გაგახსენებთ, მაშინ ბრძანდებოდით კიევში. სააკაშვილთან გქონდათ კონსულტაციები?

კი, მქონდა, მაგრამ მაშინ მე თვითონ მოვითხოვე მასთან შეხვედრა. რეალურად კონსულტაციები დაიწყო თბილისში, პოლიტსაბჭოზე, როდესაც შემომთავაზეს მერობის კანდიდატობა.

ვინ შემოგთავაზათ კონკრეტულად კანდიდატობა?

ძალიან ბევრი ადამიანი იყო. ჩამოთვლა გამიჭირდება.

პირველი ვინ იყო, ვინც მერობის კანდიდატობა შემოგთავაზათ?

ერთად შედგა შეხვედრა. ძალიან ბევრი ადამიანი იყო. ნიკა მელია, ხატია დეკანოიძე, ზაზა ბიბილაშვილი, რომან გოცირიძე... ბევრნი იყვნენ. აქ, თბილისში მიდიოდა კონსულტაციები დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში. მერე მე თვითონ მოვითხოვე სააკაშვილთან შეხვედრა. მისი მოსაზრებებიც მაინტერესებდა. სააკაშვილი არის ამ პარტიის დამფუძნებელი და მაინტერესებდა, თვითონ როგორ უყურებდა ჩემს კანდიდატობას. ზოგადად მისი ხედვები როგორი იყო არჩევნებთან დაკავშირებით. ანუ აქ არ ყოფილა საუბარი კონკრეტულად რამეზე. გავიარეთ არჩევნები და ვისაუბრეთ პოლიტიკურ ვითარებაზე. იქიდან რომ ჩამოვედი კიდევ არ მქონდა საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული. კიდევ მოვითხოვე რამდენიმე კვირა და აქ გავიარე საბოლოო დეტალები და ასე მივიღე გადაწყვეტილება.

სააკაშვილის აზრი ჩემთვის მნიშვნელოვანია ყოველთვის. თუ მექნება საშუალება, დიდი სიამოვნებით შევხვდები ყოველთვის. ასეთი მასშტაბის პოლიტიკოსთან როდესაც საუბრობ, მისგან ბევრ რაღაცას სწავლობ.

რომელია თქვენთვის საინტერესო - პიროვნება თუ როგორც პოლიტიკური ლიდერი?

პიროვნულადაც ძალიან ვაფასებ სააკაშვილს და როგორც პოლიტიკური ლიდერი ასეც. ვთვლი, რომ საქართველოს უახლოეს ისტორიაში ასეთი დონის პოლიტიკური ლიდერი ჯერ არ გვყოლია.

ისაუბრეთ, ის რაც არ მოგწონდათ „ნაცმოძრაობაში“, თუნდაც გადაწყვეტილებების მიღების პროცესი. სხვა კონტექსტში საუბრობთ მიხეილ სააკაშვილზე. როგორ ფიქრობთ, არ იყო მიხეილ სააკაშვილის შეცდომა თუნდაც გადაწყვეტილებების მიღების პროცესი? მე მისაუბრია გიორგი ვაშაძესთან, ის დაუპირისპირდა ახლანდელ „ევროპული საქართველოს“ წევრებს გიგა ბოკერიას, დავით ბაქრაძეს და ა.შ. ენმ-ში. მას აქვს მოყოლილი, როგორ არწმუნებდა სააკაშვილს, რომ ისინი პარტიას მიაქანებდნენ არასწორ გზაზე. ის, რაზეც „ევროპული საქართველოს“ წევრებზე საუბრობთ, იყო თუ არა ეს სააკაშვილის შეცდომაც?

კონკრეტულად ამ თემაზე მე ძალიან მიჭირს საუბარი. მე მაშინ არ ვიყავი პარტიაში და შესაბამისად არ ვარ ჩახედული. როგორ ხდებოდა მაშინ შიდა პარტიული გარჩევები, არ ვიცი.

ფიქრობთ, რომ ეს გადაწყვეტილებები სააკაშვილის გარეშე იქნებოდა მიღებული?

აქ, თბილისში რაც ხდებოდა, ალბათ სააკაშვილის გარეშე ხდებოდა.

მხოლოდ იმ პერიოდს არ ვგულისხმობ, რაც სააკაშვილმა დატოვა ქვეყანა... ვგულისხმობ ყველა გადაწყვეტილებას...

მიხეილ სააკაშვილი იყო ამ ქვეყნის პრეზიდენტი, პარტიისა და ქვეყნის ლიდერი და ბუნებრივია ის ჩართული იყო ყველა ამ პროცესში. შეიძლება მე ზუსტად ინფორმაციას არ ვფლობ, მე ასე ღრმად არ ჩავსულვარ შიდა პარტიულ გარჩევებში.

რომ მოდიოდით ამ თემებზე არ ისაუბრეთ?

მე მოვედი სხვა პარტიაში. მე რა პარტიაშიც მოვედი, ის პარტია მაწყობდა რეალურად.

ამიტომ ამბობთ ხოლმე, რომ წარსულზე, არც მიღწევებზე და არც შეცდომებზე არ ხართ პასუხისმგებელი?

ბუნებრივია. მე ვერ ავიღებ პასუხისმგებლობას. მე შემიძლია ვისაუბრო შეცდომებზე. ხელისუფლების პერიოდში რა შეცდომები დაუშვა „ნაცმოძრაობამ“. საუბარი ერთია და შეცდომებზე პასუხისმგებლობის აღება, მეორე. რაშიც მონაწილეობა არ მიმიღია, იმაზე პასუხისმგებლობას ვერ ავიღებ. მე მაშინ ვიყავი ჟურნალისტი, რომელიც გარედან აშუქებდა ამ ყველაფერს.

ერთ-ერთ ასეთ საკითხად თაბუკაშვილის ქუჩიდან ადამიანების გამოსახლება დაასახელეთ. მაშინ თუ გააკრიტიკეთ რაიმე ფორმით ხელისუფლება? ან სიუჟეტის გაკეთებით, ან პოზიციის გამოხატვით, იგივე სოციალურ ქსელში, ან სხვა ფორმით?

სოციალური ქსელის აქტიური მომხმარებელი არასოდეს ვყოფილვარ. მხოლოდ ახლა შეიქმნა ჩემი ოფიციალური გვერდი. რაც შეეხება სიუჟეტს, ჩვენთან სიუჟეტები მუდმივად კეთდებოდა. გაგახსენებთ, არა მხოლოდ თაბუკაშვილის თემას. ძალიან ბევრ თემაზე, რაც ქვეყანაში მომხდარა ძალიან კრიტიკულები ვიყავით. მე არასოდეს ვაძლევდი თავს უფლებას, რომ ეთერში პოლიტიკური განცხადებები მეკეთებინა. ვთვლიდი, რომ რაღაც დისტანცირება უნდა ყოფილიყო როგორც ჟურნალისტის.

მაგალითად, როდესაც ციხის კადრები გამოქვეყნდა, მაშინ უკვე ღიად გამოვხატე ჩემი პოზიცია. 7 ნოემბრის თემაზე, „იმედში“ შევარდნა, ეს იყო წინა ხელისუფლების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი შეცდომა, როდესაც მოხდა ტელევიზიის დარბევა. ამაზეც ღია პოზიცია მქონდა. ახლაც ღიად დავაფიქსირებ პოზიციას, არ მაქვს მაგის პრობლემა.

პირად საუბრებშიც თუ გააკრიტიკეთ ხელისუფლება?

რა თქმა უნდა. მაშინ ვისთანაც მქონდა წვდომა და ვისთანაც შემეძლო საუბარი, ღიად ვაფიქსირებდი პოზიციას.

კიდევ ერთ საქმეს გაგახსენებთ, ეს არის დაკავებული "ფოტოგრაფების საქმე". როგორ ფიქრობთ ისინი ჯაშუშები იყვნენ და ამაზე თუ გამოხატეთ პოზიცია ეთერში ან ეთერს მიღმა?

კითხვები რა თქმა უნდა იყო ფოტოგრაფების დაკავებასთან დაკავშირებით. ჩვენ მოვისმინეთ ხელისუფლების არგუმენტები. ვისმენდით ამ ყველაფერს. ველოდებოდით, რომ რეალობა გაგვეგო მართლა რა ხდებოდა.

მიიღეთ კითხვებზე პასუხები?

სიმართლე გითხრათ, მაშინ პასუხები ვერ მივიღე.

მას შემდეგ?

მას შემდეგ ალბათ რაღაც კითხვებზე პასუხები მივიღე.

დღეს რას ფიქრობთ, ისინი იყვნენ ჯაშუშები თუ პოლიტიკური დევნის ობიექტები?

მე ვიტყვი, რომ იყო გადაცდომა.

ხელისუფლების მხრიდან?

ცხადია.

ცალსახად არ ამბობთ...

არ ვარ ამ საქმის დეტალებში შესული.

ამ არჩევნებზე კამპანია ააგეთ ყოფილი პარტნიორების „ევროპული საქართველოს“ კრიტიკაზე... რამდენად გამართლებული გგონიათ ეს?

მე ავაგე?

ზოგადად პარტიამ. გვახსოვს ნიკა მელიას განცხადებები კეზერაშვილზე. ბილბორდებზე და ა.შ.

მე არ ვთვლი, რომ ამაზე გვქონდა აგებული კამპანია, მაგრამ როდესაც ჟურნალისტები კითხვებს გისვამენ, იმაზე პასუხი უნდა გასცე. მას შემდეგ რაც ერთი გუნდი წავიდა პარტიიდან, მას შემდეგ ეს თემა მუდმივად აქტულაურია. თორემ, კამპანიის ნაწილი ნამდვილად არ ყოფილა „ევროპულ საქართველოზე“ ნეგატივის შექმნა. ჩვენი მთავარი სამიზნე ივანიშვილის ხელისუფლებაა და აქეთკენ მივდივართ. თუ გამოგიწვევენ, პასუხობ.

ზაალ უდუმაშვილი ჟურნალისტიკაში სხვა პიროვნება იყო. გარკვეულწილად ახალი იმიჯი მოირგეთ პოლიტიკაში გამოჩენის დღიდანვე, რომ თქვენ ხართ გაბრაზებული თბილისელების კანდიდატი. ხისტი განცხადებები გაქვთ ხოლმე. რამდენად ბუნებრივი გგონიათ? ასეთი მოსაზრება მომისმენია საზოგადოებაში, რომ უდუმაშვილი ქარიზმაში სააკაშვილს ბაძავსო. რას იტყვით?

სააკაშვილთან მიბაძვა უბრალოდ არ გამომივა. ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი ზაალ უდუმაშვილი ბუნებრივია სხვა იყო. ეთერში საკუთარ თავს ემოციების გამოხატვის უფლებას ვერ მისცემ. პოლიტიკა სრულიად განსხვავებულია. მათ შორის ძალიან მწვავე პოლიტიკური განცხადებები ვაკეთო. პოლიტიკა ამის შემადგენელი ნაწილია, ხანდახან როდესაც გაგაბრაზებენ, გაბრაზებით უნდა უპასუხო.

როდესაც გინახავთ თქვენი კადრები ბუნებრივად გეჩვენებათ ხოლმე?

ბუნებრივია კი. მე ასეთიც შემიძლია ვიყო. ეს არ არის ახალი იმიჯი. როდესაც გაბრაზებენ, უნდა იყო სერიოზულად გაბრაზებული. რაც ნაკლებად ვიქნები გაბრაზებული, მით უკეთესია ჩემთვის. არ არის ჩემი მიზანი, რომ მუდმივად ვიყვირო. რაც მეტად მექნება დინჯად საუბრის საშუალება ჩემთვის უკეთესია. მაგრამ გარემოებები მოითხოვს, რომ ხანდახან უნდა გაბრაზდე.

პარტნიორებად ვინ წარმოგიდგენიათ? ახსენეთ პრორუსული პარტიები, ალბათ მათთან წარმოუდგენელია თანამშრომლობა. მწვავე დაპირისპირება გაქვთ „ევროპულ საქართველოსთანაც“... აქვე გკითხავთ, დარჩებით თუ არა პოლიტიკაში თუ ვერ გახდებით მერი?

კი. პოლიტიკაში დავრჩები. არ ვაპირებ, წასვლას.

რაც შეეხება პარტნიორობას, ღიად ვამბობ გამარჯვების შემთხვევაში ყველასთან მზად ვარ თანამშრომლობისთვის, ვინც კი თბილისისთვის რაიმე სასარგებლოს შემომთავაზებს. მათ შორის „ქართულ ოცნებასთანაც“.

პარტიულ პარტნიორობას რაც შეეხება, ასე ვერ ვიტყვი ჯერ. პარტია ალბათ მზად იქნება, რომ მკვეთრად გამოხაულ პროდასვლურ ძალასთან ითანამშრომლოს.

თუ საჭიროება იქნება, „ევროპულ საქართველოსთან“ ითანამშრომლებთ?

გააჩნია თანამშრომლობაში რა იგულისხმება. მეორე ტურში მხარდაჭერა თუ თანამშრომლობად ითვლება, ჩათვალეთ, რომ ვითანამშრომლებ.

თემატურ ნაწილზე უნდა გადავიდეთ. ინტერვიუს ამ ნაწილში საუბარი თბილისის გენერალურ გეგმაზე საუბრით დავიწყოთ. თუ იცნობთ პროექტს, იწონებთ თუ იწუნებთ? რას ფიქრობთ, რამდენად სამართლიანად შეირჩა „სითი ინსტიტუტის“ პროექტი, რომელიც საკრებულოს ჯერ არ დაუმტკიცებია?

ზოგადად დავიწყებ საუბარს იმით, რომ თბილისს ერთხელ და სამუდამოდ უნდა ჰქონდეს გენერალური გეგმა. უნდა ვიცოდეთ როგორ ვითარდება ქალაქი და საით. არცერთ მერს, დღემდე ვინც იყო მერი არ ჰქონდა სურვილი, რომ გეგმა შემუშავებული და დამტკიცებული ყოფილიყო. ეს გარკვეულწილად ზღუდავს თბილისის მერს თავის მოქმედებებში. ამიტომ ყველა ფეხს ითრევდა, რომ ასეთი გეგმა ყოფილიყო.

ხელოვნურად ამუხრუჭებდნენ ამ პროცესს?

კი. მე ასე ვთვლი. იმიტომ, რომ არავინ არ ცდილობდა, რომ ეს დოკუმენტი მიღებული ყოფილიყო.

მე დოკუმენტი უშუალოდ ავტორებთან ერთად გავიარე. დეტალებში არ ჩავსულვარ, მაგრამ ზოგადად რაც ვნახე, ვთვლი რომ კარგი ნამუშევარია. შეიძლება იყოს გარკვეული შენიშვნები, მაგრამ საკრებულო იმისთვის არსებობს, რომ იქ გარკვეულწილად თავისი მოსაზრებები გამოთქვან და შენიშვნები შეიტანონ, თუმცა მიმაჩნია, რომ აუცილებლად უნდა იყოს დამტკიცებული გენერალური გეგმა. უნდა ვიცოდეთ, როგორ და რა მიმართულებით განვითარდება თბილისი. გარკვეული დრო დასჭირდება საკრებულოშიც და შემდეგ უნდა იყოს დამტკიცებული. დოკუმენტი სიღრმისეული ნამუშევარია, ეტყობა, რომ სპეციალისტები მუშაობდნენ. შეიძლება მოგვწონდეს, ან არ მოგვწონდეს.

პროექტის თანაავტორმა ჩვენთან ინტერვიუში თქვა, რომ ხედვა მეტწილად ემყარება 2009 წლის კონცეფციას. ანუ რა გამოდის მერია პროექტის მიხედვით „ნაცმოძრაობის“ ხედვებს იზიარებს?

მე ვერ გეტყვით როგორი იყო 2009 წელს „ნაცმოძრაობის“ კონცეფცია, არ ვარ ჩახედული. თუმცა, ეს ალბათ არ ნიშნავს იმას, რომ „ნაცმოძრაობის“ ხედვებია გაზიარებული. 2009 წელს შეიძლება იყო მიდგომა როგორ უნდა განვითარებულიყო ქალაქი. თუ პროექტის ავტორები ხედავენ, რომ მაშინ სწორად იყო შემუშავებული კონცეფცია და მას მიყვებიან ახლა, არა მგონია აქ რამე შეუსაბამობა ხდებოდეს. დამოუკიდებელი ჯგუფი მუშაობდა ამაზე. როგორც ვიცი, როდესაც „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები გაეცნენ გეგმას, მათაც არ ჰქონიათ განსაკუთრებული შენიშვნები. თბილისის გენგეგმა შესაძლოა, საერთო კონსესუსის საგანი გახდეს.

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი არის ე.წ. ელიავას ბაზრობის გადატანის საკითხი. „ოცნების“ ერთი ჯგუფი მომხრეა, რომ იქ რეკრეაციული ზონა გაკეთდეს, თუმცა არის მეორე ჯგუფიც, რომელსაც სურს, რომ იქ იყოს სავაჭრო ცენტრიც. თქვენ რას ფიქრობთ ამის დარეგულირებასთან დაკავშირებით და თქვენი მერობის შემთხვევაში როგორ იქნება ეს?

გენგეგმის მიხედვითაც ასეა, რომ იქ რეკრეაციული ზონა უნდა გაკეთდეს. თუმცა, ასე იოლად გადასაწყვეტი საკითხი არ არის. იმიტომ, რომ ელიავას ბაზრობაზე რეალურად 15 000-მდე ადამიანია დასაქმებული. ამ ხალხს ჯერ ალტერნატიული ვარიანტი უნდა შევთავაზოთ, ეს უნდა იყოს მათთვის მისაღები. არ შეიძლება ძალის გამოყენებით მიღებული გადაწყვეტილებები. მათთან ერთად უნდა დაიწყოს მუშაობა. ეს შეიძლება იყოს რამდენიმე ადგილზე და ერთად არ იყოს კონცეტრირებული ელიავას ბაზრობა. გენგეგმაშიც ასეა, რომ ორი ადგილია გამოყოფილი. მთავარია, რომ ჯერ შედგეს მოლაპარაკებები ელიავაზე დასაქმებულ ადამიანებთან. ამიტომ ჩვენ ელიავაზე უკეთესი ვარიანტი უნდა შევთავაზოთ. ადვილად მისადგომი უნდა იყოს ტრანსპორტისთვის, ვგულისხმობ სატვირთო ტრანსპორტს, ნორმალურად მომარაგებას და ა.შ. ანუ ბევრი საკითხია, რომ როგორც ქალაქი, ისე იქ დასაქმებული ადამიანები არ დარჩნენ უკმაყოფილო.

დროში როგორ უნდა მოხდეს ეს?

თუ თბილისის მერია დაიწყებს ფიქრს და შემოთავაზებებს გაუკეთებს ამ ადამიანებს, რას სთავაზობს, მაშინ პროცესი დაიწყება. ეს შეიძლება რამდენიმე თვე გაიწელოს, ეს არ იქნება იოლი. ეს კონსესუსი მიღწევადია.

არაერთხელ გაგიკეთებიათ განცხადება „სითი პარკთან“ დაკავშირებით. დღესაც ფიქრობთ, რომ თუ მერი გახდებით ამ ხელშეკრულებას გადახედავთ?

აუცილებლად. ის, რაც დღეს ხდება „სითი პარკთან“ დაკავშირებით, ეს ჩვენი თანაქალაქელების აბუჩად აგდებაა. გასაგებია, რომ ხელშეკრულება შეცდომით იყო დადებული. იყო შეცდომა, არ შეიძლებოდა კომპანიის შემოყვანა ისე, რომ მას არ ჰქონოდა არანაირი ვალდებულება. ამიტომ მივიღეთ ის შედეგი, რომ „სითი პარკის“ მუშაობით მთელი ქალაქი უკმაყოფილოა.

როდესაც წესრიგს არღვევ და არასწორად აპარკინგებ ავტომობილს, უნდა დაჯარიმდე. შეიძლება საჯარიმო ადგილზეც გადაიყვანონ შენი ავტომანქანა, მაგრამ იქამდე უნდა იყოს ადგილი, სად დააპარკინგო მანქანა. თბილისში არის ძალიან ცოტა საპარკინგე ადგილი და ძალიან ბევრი ავტომობილი.

ვალდებულებები არ გვქონდა ხელშეკრულებით?

არ გვქონდა და მაგაშია მთელი პრობლემა. უკმაყოფილების საგანი ეს არის, რომ არანაირი ვალდებულება არ არის ხელშეკრულებით. ანუ „სითი პარკს“ ვერაფრით ვერ დაადანაშაულებ, მას არაფერი დაურღვევია.

თუ ხელშეკრულებაში არ არის ჩადებული ეს ვალდებულებები, მაშინ როგორ შეიძლება გადაიხედოს?

ხელშეკრულების მიხედვით შეიძლება ცალმხრივად დაარღვიო.

თუმცა, მოუწევს მერიას კომპენსაციის გადახდა 25 მილიონის ოდენობით...

დიახ, საჯარიმო სანქციების გადახდა მოუწევს. დავით ნარმანია თავიდან იძახდა, რომ თბილისს არ აქვს იმის ფუფუნება, რომ 25 მილიონი გადაიხადოსო. თბილისმა არც უნდა გადაიხადოს ის, არ ვაპირებ მე რომ თბილისელების ფული გადავიხადო. ეს საჯარიმო სანქცია უნდა გადაიხადოს იმ კომპანიამ, ან კომპანიებმა, რომლებიც შემოვლენ თბილისში. შეიძლება რამდენიმე კომპანია იყოს და თბილისი ზონებად დაიყოს. ოღონდ ისინი ტყუილად ხომ არ გადაიხდიან. მათ უნდა შევთავაზოთ შეღავათიანი პირობები თბილისში ოპერირებისთვის. მერიამ რაღაცაზე უარი უნდა თქვას. მაგალითად, რაღაც ნაწილს მერია იღებს მოგებად. თუნდაც, ჯარიმებიდან მოგებაზე რომ თქვას უარი.

„სითი პარკთან“ ნებისმიერ შემთხვევაში გააუქმებთ ხელშეკრულებას თუ შესაძლებელია, რომ ვალდებულებები ჩაიდოს მასთან?

არა მგონია. მე მგონი ასეთი მცდელობა ჰქონდა ამ ხელისუფლებას, რომ დაეწყოთ საპარკინგე ინფრასტრუქტურის დაწყება. როგორც ვიცი, ვერ შედგა მოლაპარაკებები „სითი პარკთან“. ამიტომ, მოგვიწევს რადიკალური ზომების მიღება.

სატრანსპორტო პრობლემების მოგვარების მხრივ რა გეგმები გაქვთ? რას ფიქრობთ ტრამვაის შემოყვანასთან დაკავშირებით და მეტროს განვითარების კუთხითაც ხომ არ გაქვთ გეგმა?

არა, მეტროს განვითარება სრული აბსურდია. ვინც ამას დაჰპირდება თბილისელებს, ჩათვალეთ, რომ ყველაზე დიდი ტყუილია. 1 კილომეტრი მეტროს გაყვანა ჯდება 100 მილიონი დოლარი. ერთი სადგურის გაყვანას მე მგონი მთელი ბიუჯეტი სჭირდება.

მეტროს განვითარებაში მაინც და მაინც ხაზების გაგრძელება არ მიგულისხმია. ვიგულისხმე მეტროს მოდერნიზება...

მოდერნიზება, შემადგენლობების განახლება და დამატება აუცილებელია. დღეს პიკი საათებში ძალიან დიდია ხანგრძლივობა შემადგენლობებს შორის და ხალხი ბევრია. ანუ მეტრო ხალხის ნაკადს ვერ ერევა. დღეს მეტროს დღიურად დაახლოებით 280 000 ადამიანი გადაჰყავს, თუ შემადგენლობებს დავამატებთ შეიძლება 350 000-მდე გავზარდოთ. ეს მნიშვნელოვნად შეამცირებს ავტობუსებზე დაწოლას. ამის გარდა მეტროს სჭირდება სერიოზული რეაბილიტაცია. ძალიან ბევრ სადგურში 50 წლის ესკალატორია. ეს უკვე უსაფრთხოებას ეხება.

უნდა გაგრძელდეს ახალი ავტობუსების შემოყვანა. გარეუბნებში განსაკუთრებით საათობით ელოდებიან ავტობუსის მოსვლას. მივესალმები ახალი ავტობუსების შემოყვანას, რაც თბილისის მერიამ გააკეთა ძალიან კარგია. ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსია.

ეკოლოგიურად სუფთაა?

შედარებით სუფთაა. გაზზე მუშაობს და რა მავნე გამონაბოლქვიც აქვს ბენზინს და დიზელს, ის არ აქვს. ყოველწლიურად უნდა დავამატოთ ავტობუსები, რათა 4 წლის თავზე ჩვენ იმ ნიშნულზე გავიდეთ, რაც ქალაქს სჭირდება. ტრანსპორტის მშენებლობასთან ერთად აუცილებელია ახალი გზების და ესტაკადების მშენებლობაც, რომელიც შეძლებს, რომ ქალაქი რაღაცნაირად განიტვირთოს ამ ყველაფრისგან. თბილისელებს უნდა შევთავაზოთ საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე გადასვლა. ის მასზე გადასვლას ამჯობინებს მაშინ, თუ ის იქნება კომფორტული და სწრაფი. ამ შემთხვევაში შეიძლება თქვან ადამიანებმა უარი საკუთარ ავტომობილებზე.

შეუძლია ავტობუსს ამ როლის შესრულება?

თუ მივიღებთ იმ რაოდენობას რაც ქალაქს სჭირდება, მერწმუნეთ ძალიან ბევრი ადამიანი ამჯობინებს ავტომობილებიდან საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე გადაჯდომას. ეს არის როგორც ავტომობილის ხარჯების ეკონომია და თუ შენ იცი, რომ თუ დანიშნულების ადგილზე ავტომიბილზე სწრაფად მიხვალ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით რა თქმა უნდა, შენ ამას ამჯობინებ. უბრალოდ მეტრო ვერ მიდის ყველგან, თორემ მეტრო არის ერთ-ერთი საუკეთესო ტრანსპორტი. სწრაფი, კომფორტული, ზაფხულში გრილი და ზამთარში თბილი და საცობში არასოდეს არ ხვდები.

ევროპული ტიპის მეტრო თუ იქნება კი, მაგრამ ჩვენ შემთხვევაში არც ასე კომფორტულია...

ამასაც ვერ ვიტყვი. ევროპის ბევრ ქალაქში ჩვენზე უარესი მეტროც მინახავს. მათ შორის ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ქალაქებშიც. მაგრამ იქ ძალიან სწრაფია.

რაც შეეხება ტრამვაის, ეს პროგრამაში არ მიწერია, თუმცა გეტყვით რომ ტრამვაიც უნდა იყოს. ტრამვაი არ უნდა დადიოდეს შუა ქალაქში. ისედაც გადატვირთულია მოძრაობა და თუ ტრამვაის ხაზს დავამატებთ, საერთოდ გავჭედავთ ქალაქს. ტრამვაი უნდა იყოს მეტროს გაგრძელება. მაგალითად, მეტროსადგურ დიდუბიდან დიდი დიღმის მიმართულებით. ტრამვაის გაყვანა გაცილებით იაფი ჯდება, 1 კილომეტრი დაახლოებით 10 მილიონი, ანუ მეტროზე 10-ჯერ იაფი.

ხეების ჭრა და ეს გუათავებელი მშენებლობები თბილისისთვის ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზულ პრობლემად იქცა. არაერთი კვლევა არსებობს, რომ თბილისში ჰაერის მდგომარეობა საკმაოდ მძიმეა. მერობის ზოგიერთი კანდიდატი იმუქრება, რომ მოვლენ თუ არა ეგრევე გააჩერებენ მშენებლობას. მე ასე დაგისვამთ კითხვას, რას გააკეთებთ იმისთვის, რომ არც სამშენებლო ბიზნესი დაზარალდეს და ამ პრობლემის მიმართულებითაც გადაიდგას ნაბიჯები?

აბსოლუტურად მართალი ბრძანდებით, თბილისში ჰაერი ევროპის მასშტაბით ყველაზე დაბინძურუბულია, მაგრამ ეს არ არის მხოლოდ გამწვანების პრობლემა.

რაც შეეხება მშენებლობას, თბილისში არცერთ შემთხვევაში არ უნდა გაჩერდეს. ის უნდა გაგრძელდეს, მაგრამ ჩვენ უნდა გავამკაცროთ სამშენებლო ნორმატივები. ანუ დღეს, სადაც დეველოპერი თითს დაადებს და ამბობს, რომ აქ მინდა კორპუსი ჩავდგაო და მერიაც ნებართვას აძლევს, ეს არ შეიძლება. ჩვენ უნდა გამოვაცხადოთ მორატორიუმი გარკვეულ უბნებზე. თუ დეველოპერს ეტყვი, რომ ამ უბანში კორპუსი აღარ აშენდება, ის ხომ იძულებული იქნება, რომ სხვაგან ააშენოს?! ის არცერთ შემთხვევაში არ იტყვის უარს მშენებლობაზე. ახლა როდესაც იცის, რომ შეუძლია ტერიტორია ცენტრში აიღოს, რატომ წავა მაგალითად მუხიანში?! გამკაცრებულ ნორმებს ისიც მოყვება, რომ ყველა დეველოპერი ვალდებული იქნება, რომ საკუთარი კორპუსის ირგვლივ მოაწყოს სარეკრეაციო ზონა.

დღეს ასე არაა? რომ ვნახოთ ამა თუ იმ დეველოპერული კომპანიის კორპუსის აღწერაში უწერიათ, რომ მოაწყობენ სარეკრეაციო ზონას და მოაწყობენ მიწისქვეშა პარკინგს...

ეს უნდა იყოს აუცილებელი ვალდებულება. ნაწილობრივ დღესაც არის კანონში, მაგრამ ბუნდოვანია. ისინი აწყობენ რაღაც ტერიტორიას და ერთ წელიწადში ეს ტერიტორია იქნება საპარკინგე ადგილი. ანუ არ არის ვალდებულება, რომ ის აუცილებლად გამწვანებული ზონა უნდა იყოს. რომ გაიაროთ, ერთი წლის შემდეგ ყველგან საპარკინგედ არის ქცეული. უნდა გამკაცრდეს კანონი. ამით იმასაც შევძლებთ, რომ ერთმანეთზე მიტყუპებული კორპუსები აღარ იქნება.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ის, რომ მშენებლობის დროს იყოს შეფუთული ბადეებით. ეს მნიშვნელოვანი არა მარტო იმიტომ, რომ  თავში რამე არ დაგეცეს, არამედ იმიტომაც რომ ნარჩენი და მტვერი არ მიმოიფანტოს ქალაქში. ეს არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დამაბინძურებელი ქალაქის, ავტომობილების გამონაბოლქვებთან ერთად.

დამატებითი პარკების აშენებასაც ხომ არ გეგმავთ და სად გაქვთ განსაზღვრული?

ჩემი ერთ-ერთი მთავარი დაპირებაა, რომ  იპოდრომის ტერიტორიაზე უნდა გავაშენო ცენტრალური პარკი. ყოფილი იპოდრომის ტერიტორია დღეს ეკუთვნის ბიძინა ივანიშვილს. შევარდნაძის მმართველობის პერიოდში 1998 წელს იყიდა. ხრიოკია ირგვლივ და არაფერი გაკეთებულა არასოდეს. ეჭვი მაქვს, რომ მალე ისიც სამშენებლო ბუმად იქცევა.

მერობის შემთხვევაში მე მოვახდენ ამ ტერიტორიის ექსპროპრიაციას, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს რომ წავართმევ. კანონი მაძლევს გამოსყიდვის უფლებას რომ თანახმა იქნება თუ არა ის, გამოვისყიდო. ვინაიდან საზოგადოებრივი ინტერესია. იქ უნდა გავაშენო დედაქალაქის ცენტრალური პარკი. ამას გარდა კიდევ ორი დიდი პარკის გაშენება მაქვს გეგმაში, ზოოპარკის ტერიტორიაზე და ორთაჭალაში. ასევე მოვლილი უნდა იყოს არსებული პარკები და ბუნებრივია იქნება პატარ-პატარა სკვერებიც.

იპოდრომის ტერიტორიის გამოსყიდვას რამდენად აპირებთ, რამდენადაც შეიძინა თუ დღეს რაც არის მისი რეალური ღირებულება?

რამდენადაც შეიძინა. თავის დროზე 48 მილიონი აქვს გადახდილი. საკმაოდ ძვირია, მაგრამ თბილისელების ჯანმრთელობა უფრო ძვირი მიღირს.

თბილისის მერს დავით ნარმანიას უმთავრდება ვადა. როგორ შეაფასებთ მის მერობას? არაფერი ღირებული არ შეუქმნია დედაქალაქისთვის?

სამწუხაროდ ასეა. მე პიროვნულად დავით ნარმანიასთან არანაირი პრეტენზია არ გამაჩნია, მაგრამ მთავარი პრობლემა შეიქმნა მისი წარდგენის დღიდან, ბიძინა ივანიშვილმა ასე წარგვიდგინა ნარმანია, რომ ის არ არის პოლიტიკოსი, ის არის კარგი მეურნე. აღმოჩნდა, რომ თბილისის კარგი მერობისთვის არ არის საკმარისი ის, რომ კარგი მეურნე იყო. თბილისის მერი არის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური თანამდებობა. უნდა თუ არა, პოლიტიკოსს უწევს გადაწყვეტილებების მიღება. სწორედ ეს იყო ნარმანიას მინუსი, რომ არ იყო დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებებში და ვერ იღებდა გადაწყვეტილებებს. ხისტ და მკაცრ გადაწყვეტილებებს. იგივე „სითი პარკთან“ დაკავშირებით. ჯერ თქვა, რომ გაუშვებს, ერთ თვეში გამოვიდა და თქვა: „ბოდიში თბილისელებს, ვერ ვუშვებთ იმიტომ რომ 25 მილიონია გადასახდელი“. ერთი პრეცენდენტი უნდა შევქმნათ, რომ თბილისის მერი არ არის დამოკიდებული ცენტრალურ ხელისუფლებაზე. ანუ არ არის პირდაპირი მონა-მორჩილი ცენტრალური ხელისუფლების. მერწმუნეთ, ცენტრალურ ხელისუფლებასთან ურთიერთობაში ბევრი პრობლემა ექნება, ეს იქნება პოლიტიკური ჭიდილი, მაგრამ თბილისისთვის უკეთესი იქნება. დედაქალაქისთვის უფრო ბევრი რაღაც გაკეთდება.

მთავარ კონკურენტად ვის მიიჩნევთ?

ბუნებრივია მთავარი კონკურენტი სახელისუფლებო კანდიდატია.

თუ მოხდა ისე, რომ დაინიშნა მეორე ტური, მაგრამ თქვენ ვერ გახვედით. დაუჭერთ თუ არა მხარს ოპოზიციურ კანდიდატს?

აუცილებლად, ოღონდ აქ მე მაქვს ჩემი მიდგომა. იმ ოპოზიციურ კანდიდატს დავუჭერ მხარს, რომელიც პროდასავლურია. ეს ჩემი მკაცრი კრიტერიუმია. კიდევ ერთხელ ვამბობ, თბილისის მერობა პოლიტიკური თანამდებობაა. მიუხედავად იმისა, რომ მერს არ ეხება საგარეო პოლიტიკა, ვთვლი, რომ მას უნდა ჰქონდეს მკვეთრად გამოხატული საგარეო ვექტორი.

კუკავასთან მქონდა დისკუსია ამ თემაზე და მითხრა, რომ პროდასავლური პარტიები საკუთარი პარტიის გარდა არავის აღიარებენ პროდასავლურად და სინამდვილეში არავის არ დაუჭერენ მხარსო...

მე ღიად ვაცხადებ, ნებისმიერ პროდასავლურ ლიდერს დავუჭერ მხარს.

ხოშტარიას, ვაშაძეს, ელისაშვილს დაუჭერთ მხარს?

კი.

შერგელაშვილს?

ალბათ შერგელაშვილსაც.

სხვებზე აღარ გკითხავთ...

არა, სხვებზე აღარ მკითხოთ.

წლებია მუდმივად პრობლემაა კულტურული მიმართულების დაცვის მხრივაც. ერთ მხარესაა ისტორიული მემკვიდრეობა, მეორე მხრივ კი ინვესტიციებიც მნიშვნელოვანია ქალაქისთვის. როგორ უნდა მოხდეს ისე, რომ ორივე ეს ინტერესი გათვალისწინებული იყოს?

დღეს როდესაც ტურისტი ჩამოდის მიდის შარდენის ქუჩაზე, კალაუბანში, აბანოთუბანში და ახლა განახლებულ აღმაშენებელზეც. ეს ვიწრო სეგმენტია, სადაც ტურისტი დადის. ეს მაშინ, როცა მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს ნახევარი ისტორიული ქალაქია. სოლოლაკი, მთაწმინდა, ვერა, აქ სულ ისტორიული შენობებია. მარცხენა სანაპიროზეც, ჩუღურეთში რომ გაიაროთ გაგიჟდებით ისეთი შენობებია. მაგრამ ეს ყველაფერი ნგრევის პირასაა.

მე მაგალითად სოლოლაკში რამდენიმე ოჯახში ვიყავი. მეშინია როგორ ცხოვრობს იქ ხალხი, ფეხს რომ ვადგამდი უკვე ცვიოდა რაღაცები. ერთ-ერთ იმ სახლს ოფიციალურად პეტრე ჩაიკოვსკის მუზეუმი ჰქვია.  სახლი ინგრევა.

ამ საკითხს კონცეპტუალურად უნდა მივუდგეთ, არ შეიძლება შევიდეთ და ერთი კონკრეტული სახლის რეაბილიტაცია გავაკეთოთ. თბილისის ბიუჯეტი ისტორიული ნაწილის აღდგენას ვერ მოერევა. აქ უნდა შემოვიყვანოთ ინვესტორი. ისტორიული სტატუსი რამდენად კარგიცაა, იმდენად ცუდიცაა. იქ მცხოვრებ ადამიანს მისი გარემონტება არ შეუძლია. რომც ჰქონდეს ფული რეაბილიტაციას ვერ ჩაუტარებს, რადგან იქ დაცული უნდა იყოს ის ნორმები, რომელიც ისტორიულს ეხება. უნდა დავიწყოთ კონკრეტული ქუჩების და უბნების რეაბილიტაცია. როგორც ეს კალაუბანში მოხდა. ადამიანები უნდა გამოვიყვანოთ დროებით, თუ სხვაგან უნდათ სხვაგან დავასახლოთ, ან შეიძლება უკან დააბრუნო. ინვესტორებს უნდა მივცეთ საშუალება დაინახონ, რა მოგებას ნახავენ, როდესაც ამ ქუჩის რეაბილიტაციას ჩაატარებენ.

მერიამ უნდა შესთავაზოს მათ სხვა უბნებში, რომ დეველოპერებმა სხვა უბნებში ააშენონ რაღაც შეღავათიან ფასად. როდესაც ამ ქუჩის რეაბილიტაცია დასრულდება, ტურისტთა ნაკადი ამ უბანშიც ნაწილდება. შესაბამისად დასაქმებისთვის სრულიად ახალი ადგილები ჩნდება. კაფეები, რესტორნები, სასტუმროები და ა.შ. შეიძლება მაგალითად მისცე პირველი 5 წელი, რომ რესტორნის ან სასტუმროს ოპერირებისთვის ექნება შეღავათიანი პირობები. ადგილობრივ მოსახლეობასა და კერძო ინვესტორებს შორის ხიდი სწორედ თბილისის მერია უნდა იყოს.

პრაქტიკულად ყველა მერი იძლევა ხოლმე პირობას, რომ გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში სპეციალისტების მაქსიმალური ჩართულობა იქნება. თქვენც თუ იძლევით ამ პირობას, ოღონდ იმ დათქმით, რომ მას არ დაარღვევთ?

მე ვერ დავარღვევ. მერიაში ორი თანამდებობაა სიცოცხლისთვის მნიშვნელოვანი ქალაქისთვის. ეს არის არქიტექტურის სამსახური და ეკოლოგიისა და გამწვანების სამსახური. მთავრობის წარდგენისას, ამ ორი სამსახურის ხელმძღვანელები არ წარმიდგენია. ეს იმიტომ რომ არ ვაპირებ იქ ადამიანები მე დავნიშნო. ეს ადამიანები უნდა შეირჩეს ფართო საზოგადოებრივი და პოლიტიკური კონსესუსით. ეს ორი სამსახური უნდა იყოს ბარიერი თბილისის მერისთვის. დანიშვნით მერი დანიშნავს, მაგრამ წარდგენილი უნდა იყვნენ საზოგადოების მიერ. მათ შორის ოპოზიციის ფართო ჩართულობით. მერს ყოველთვის ექნება ცდუნება მეტი ააშენოს. არქიტექტურის სამსახური უნდა იყოს ის ბარიერი რა შეუძლია მერს და რა - არა. ასევე უნდა იყოს ეკოლოგიის სამსახურის უფროსი. უნდა იყოს კანდიდატურა წარდგენილი არასამთავრობო სექტორიდან. რომელიც იქნება მართლა თბილისის სიმწვანის დამცველი. ეს ორი თანამდებობა პრაქტიკულად watch dog (ე.წ. მოდარაჯე ძაღლი, დასავლურ მედიაში საგამომძიებლო ჟურნალისტებს ე.წ. watch dog-ებად მოიხსენიებენ ხოლმე ავტ:).

ამ თანამდებობებზე საუბრისას ახსენეთ ფრაზა, „სიცოცხლისთვის მნიშვნელოვანი ქალაქისთვის“. ნახევრად ხუმრობით გკითხავთ, ოპონენტის სლოგანითაც საუბრობთ - „სიცოცხლით სავსე ქალაქი“?

სლოგანი ყველას კარგი აქვს. ყველას სლოგანი მომწონს, რატომაც არა. მშვენიერია. რატომაც არ უნდა იყოს თბილისი სიცოცხლით სავსე ქალაქი.

მთავარი ის არის, რომ თბილისის მერია პარტიული დასაქმების ადგილი არ უნდა იყოს, როგორც ეს ხდებოდა წინა მერების შემთხვევაში. გამგეობებს გავაუქმებ და იქნება 32 სერვისცენტრი დედაქალაქში. აი როგორც არის იუსტიციის სახლები დედაქალაქში. მივა მოქალაქე, ჩააბარებს განაცხადს რა სჭირდება და მიიღებს პასუხებს. 

მსგავსი სიახლეები
სამედიცინო ცენტრის ’’მრჩეველი-ლიმბახის ევროპული ჯგუფი’’ ახალი ფილიალი გლდანში

სამედიცინო ცენტრის ’’მრჩეველი-ლიმბახის ევროპული ჯგუფი’’ ახალი ფილიალი გლდანში

21 ნოემბერი, 2017

სამედიცინო ცენტრი „მრჩეველი“ ლიმბახის დიაგნოსტიკის ევროპული ჯგუფის წევრი, მისი საერთაშორისო პარტნიორი და ექსკლუზიური წარმომადგენელია საქართველოში. 2017 წელს სამედიცინო ცენტრის „მრჩეველი“ ფილიალები გაფართოვდა:  სულ ცოტა...

მეტი

საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია განცხადებას ავრცელებს

საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია განცხადებას ავრცელებს

21 ნოემბერი, 2017

22 ნოემბერს, 10:00 საათიდან 18:00 საათამდე, ქალაქ გორის მოსახლეობის ნაწილს წყალმომარაგება შეეზღუდება,- ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანია ავრცელებს.  წყალმომარაგების შეზღუდვა...

მეტი

"რა პარტიაც მაწყობდა, იმ პარტიაში მივედი" - ინტერვიუ ზაალ უდუმაშვილთან

"რა პარტიაც მაწყობდა, იმ პარტიაში მივედი" - ინტერვიუ ზაალ უდუმაშვილთან
23:30 | 19 ოქტომბერი, 2017

უდუმაშვილმა „აიპრესთან“ ინტერვიუში განაცხადა, რომ პარტიაში მაშინ მივიდა, როდესაც ის რეალურად აწყობდა. უდუმაშვილის თქმით, „ნაცმოძრაობაში“ დღეს გადაწყვეტილების მიღების მექანიზმი შეცვლილია და ის პოლიტსაბჭოს მიერ მიიღება, განსხვავებით წარსულისგან, როდესაც გადაწყვეტილებებს რამდენიმე ადამიანი იღებდა. უდუმაშვილი ვარაუდობს, რომ მაშინ ამ გადაწყვეტილებებს ახლანდელი „ევროპული საქართველოს“ ლიდერები იღებდნენ.

რაც შეეხება სააკაშვილის როლს, ამბობს, რომ დღეს ის არ ერევა პარტიულ საქმიანობაში, თუმცა დასძენს, რომ ის იყო ქვეყნის და პარტიის ლიდერი და ბუნებრივია ისიც იქნებოდა ჩართული გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში.

რის გაკეთებას აპირებს მერობის შემთხვევაში, დაუჭერს თუ არა ოპოზიციურ კანდიდატს მეორე ტურში თუ თავად ვერ გავა, დარჩება თუ არა პოლიტიკაში არჩევნების შემდეგაც და რას ფიქრობს წინა ხელისუფლების შეცდომებზე? - ამ და სხვა საკითხებზე „აიპრესი“ თბილისის მერობის კანდიდატს ზაალ უდუმაშვილს ესაუბრა:

ენმ-ის ერთ-ერთმა ლიდერმა ნიკა მელიამ დააანონსა, რომ მიმდინარეობს პროცესი „ნაციონალური მოძრაობის“ გაკეთილშობილებისა. რას ნიშნავს გაკეთილშებილებული „ნაციონალური მოძრაობა“?

ნიკას მაგივრად მე ვერ ვისაუბრებ. ის ალბათ გულისხმობს იმას, რომ რაღაც გუნდი წავიდა და რაღაც გუნდი დარჩა, ეს არის განახლებული „ნაციონალური მოძრაობა“. ჩემს ვარაუდს ვიძახი.

განახლებული ნიშნავს, გაკეთილშობილებულს?

ალბათ ეს იგულისხმა. ხომ გეუბნებით მე ნიკას მაგივრად ვერ ვისაუბრებ.

გუნდში არ გქონიათ მსჯელობა?

არა, ამ თემაზე არ გვქონია მსჯელობა. ეს ფრაზა თქვა აქციაზე და მერე რეგიონში წავიდა. იმის მერე რაიონშია და არ ჩამოსულა თბილისში.

ამბობთ, რომ მოხდა „ნაცმოძრაობის“ განახლება. დააჯერებთ ამომრჩეველს, რომ პარტიაში მოხდა განახლება არა სიტყვებით და ფრაზებით, არამედ ფაქტებით?

„ნაციონალური მოძრაობის“ დაჯერებას შეიძლება დრო დასჭირდეს, იმისათვის რომ ამომრჩეველი მიხვდეს რასთან არის საქმე. მაგრამ, დღეს "ნაციონალური მოძრაობა" თვისობრივად განსხვავებული პარტიაა. მე 2-3 თვეა რაც მასთან ვთანამშრომლობ. მანამდე გადმოცემით ვიცოდი რაღაცები. მე გეტყვით, დღეს როგორ მიიღება გადაწყვეტილებები "ნაცმოძრაობაში". კიდეც ვხუმრობ ხოლმე მათთან რომ ზედმეტი დემოკრატია მოგივიდათ-მეთქი. პოლიტსაბჭო არის ძალიან ფართო შემადგენლობის - 100-კაციანი. ყველა გადაწყვეტილება ამდენი ადამიანის ჩართულობით მიიღება. მათ შორის უმნიშვნელო გადაწყვეტილებებიც, რომელსაც შესაძლოა ბევრი დისკუსია არ სჭირდებოდეს. დღეს პარტია ბევრად უფრო გახსნილია და ბევრად მეტი ადამიანია ჩართული. არ არის ისე, რომ 2 და 3 ადამიანი იღებს გადაწყვეტილებებს.

ადრე ასე არ იყო?

სავარაუდოდ არ იყო ასე. ანუ რაღაც პოლიტიკური გუნდი იღებდა გადაწყვეტილებებს.

ვინ იყვნენ ამ გუნდში?

სავარაუდოდ ისინი, ვინც დღეს სხვა პარტიაში არიან.

„ევროპულ საქართველოს“ გულისხმობთ?

დიახ. ახლა გადაწყვეტილებები ფართო კონსესუსით მიიღება, რაც პარტიისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

ისინი პირიქით საუბრობენ, რომ მიხეილ სააკაშვილი ერთპიროვნულად იღებდა გადაწყვეტილებებს...

3 თვეა რაც პარტიაში ვარ და ეგეთი შემთხვევაც არ მქონია, რომ მიხეილ სააკაშვილი შიდა პარტიულ საქმეებში ჩარეულიყოს. საერთოდ გადაწყვეტილებები არც თანხმდება მასთან. იმიტომ კი არა, რომ მისი აზრი არ არის საინტერესო, პირიქით ძალიან საინტერესოა.

არ გაქვთ ხოლმე მასთან კონსულტაციები?

არა, არანაირი კონსულტაციები არ გვაქვს. მით უმეტეს ახლა სააკაშვილი იმხელა ფრონტშია ჩართული.

მერად წარდგენის პერიოდის გაგახსენებთ, მაშინ ბრძანდებოდით კიევში. სააკაშვილთან გქონდათ კონსულტაციები?

კი, მქონდა, მაგრამ მაშინ მე თვითონ მოვითხოვე მასთან შეხვედრა. რეალურად კონსულტაციები დაიწყო თბილისში, პოლიტსაბჭოზე, როდესაც შემომთავაზეს მერობის კანდიდატობა.

ვინ შემოგთავაზათ კონკრეტულად კანდიდატობა?

ძალიან ბევრი ადამიანი იყო. ჩამოთვლა გამიჭირდება.

პირველი ვინ იყო, ვინც მერობის კანდიდატობა შემოგთავაზათ?

ერთად შედგა შეხვედრა. ძალიან ბევრი ადამიანი იყო. ნიკა მელია, ხატია დეკანოიძე, ზაზა ბიბილაშვილი, რომან გოცირიძე... ბევრნი იყვნენ. აქ, თბილისში მიდიოდა კონსულტაციები დაახლოებით ერთი თვის განმავლობაში. მერე მე თვითონ მოვითხოვე სააკაშვილთან შეხვედრა. მისი მოსაზრებებიც მაინტერესებდა. სააკაშვილი არის ამ პარტიის დამფუძნებელი და მაინტერესებდა, თვითონ როგორ უყურებდა ჩემს კანდიდატობას. ზოგადად მისი ხედვები როგორი იყო არჩევნებთან დაკავშირებით. ანუ აქ არ ყოფილა საუბარი კონკრეტულად რამეზე. გავიარეთ არჩევნები და ვისაუბრეთ პოლიტიკურ ვითარებაზე. იქიდან რომ ჩამოვედი კიდევ არ მქონდა საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული. კიდევ მოვითხოვე რამდენიმე კვირა და აქ გავიარე საბოლოო დეტალები და ასე მივიღე გადაწყვეტილება.

სააკაშვილის აზრი ჩემთვის მნიშვნელოვანია ყოველთვის. თუ მექნება საშუალება, დიდი სიამოვნებით შევხვდები ყოველთვის. ასეთი მასშტაბის პოლიტიკოსთან როდესაც საუბრობ, მისგან ბევრ რაღაცას სწავლობ.

რომელია თქვენთვის საინტერესო - პიროვნება თუ როგორც პოლიტიკური ლიდერი?

პიროვნულადაც ძალიან ვაფასებ სააკაშვილს და როგორც პოლიტიკური ლიდერი ასეც. ვთვლი, რომ საქართველოს უახლოეს ისტორიაში ასეთი დონის პოლიტიკური ლიდერი ჯერ არ გვყოლია.

ისაუბრეთ, ის რაც არ მოგწონდათ „ნაცმოძრაობაში“, თუნდაც გადაწყვეტილებების მიღების პროცესი. სხვა კონტექსტში საუბრობთ მიხეილ სააკაშვილზე. როგორ ფიქრობთ, არ იყო მიხეილ სააკაშვილის შეცდომა თუნდაც გადაწყვეტილებების მიღების პროცესი? მე მისაუბრია გიორგი ვაშაძესთან, ის დაუპირისპირდა ახლანდელ „ევროპული საქართველოს“ წევრებს გიგა ბოკერიას, დავით ბაქრაძეს და ა.შ. ენმ-ში. მას აქვს მოყოლილი, როგორ არწმუნებდა სააკაშვილს, რომ ისინი პარტიას მიაქანებდნენ არასწორ გზაზე. ის, რაზეც „ევროპული საქართველოს“ წევრებზე საუბრობთ, იყო თუ არა ეს სააკაშვილის შეცდომაც?

კონკრეტულად ამ თემაზე მე ძალიან მიჭირს საუბარი. მე მაშინ არ ვიყავი პარტიაში და შესაბამისად არ ვარ ჩახედული. როგორ ხდებოდა მაშინ შიდა პარტიული გარჩევები, არ ვიცი.

ფიქრობთ, რომ ეს გადაწყვეტილებები სააკაშვილის გარეშე იქნებოდა მიღებული?

აქ, თბილისში რაც ხდებოდა, ალბათ სააკაშვილის გარეშე ხდებოდა.

მხოლოდ იმ პერიოდს არ ვგულისხმობ, რაც სააკაშვილმა დატოვა ქვეყანა... ვგულისხმობ ყველა გადაწყვეტილებას...

მიხეილ სააკაშვილი იყო ამ ქვეყნის პრეზიდენტი, პარტიისა და ქვეყნის ლიდერი და ბუნებრივია ის ჩართული იყო ყველა ამ პროცესში. შეიძლება მე ზუსტად ინფორმაციას არ ვფლობ, მე ასე ღრმად არ ჩავსულვარ შიდა პარტიულ გარჩევებში.

რომ მოდიოდით ამ თემებზე არ ისაუბრეთ?

მე მოვედი სხვა პარტიაში. მე რა პარტიაშიც მოვედი, ის პარტია მაწყობდა რეალურად.

ამიტომ ამბობთ ხოლმე, რომ წარსულზე, არც მიღწევებზე და არც შეცდომებზე არ ხართ პასუხისმგებელი?

ბუნებრივია. მე ვერ ავიღებ პასუხისმგებლობას. მე შემიძლია ვისაუბრო შეცდომებზე. ხელისუფლების პერიოდში რა შეცდომები დაუშვა „ნაცმოძრაობამ“. საუბარი ერთია და შეცდომებზე პასუხისმგებლობის აღება, მეორე. რაშიც მონაწილეობა არ მიმიღია, იმაზე პასუხისმგებლობას ვერ ავიღებ. მე მაშინ ვიყავი ჟურნალისტი, რომელიც გარედან აშუქებდა ამ ყველაფერს.

ერთ-ერთ ასეთ საკითხად თაბუკაშვილის ქუჩიდან ადამიანების გამოსახლება დაასახელეთ. მაშინ თუ გააკრიტიკეთ რაიმე ფორმით ხელისუფლება? ან სიუჟეტის გაკეთებით, ან პოზიციის გამოხატვით, იგივე სოციალურ ქსელში, ან სხვა ფორმით?

სოციალური ქსელის აქტიური მომხმარებელი არასოდეს ვყოფილვარ. მხოლოდ ახლა შეიქმნა ჩემი ოფიციალური გვერდი. რაც შეეხება სიუჟეტს, ჩვენთან სიუჟეტები მუდმივად კეთდებოდა. გაგახსენებთ, არა მხოლოდ თაბუკაშვილის თემას. ძალიან ბევრ თემაზე, რაც ქვეყანაში მომხდარა ძალიან კრიტიკულები ვიყავით. მე არასოდეს ვაძლევდი თავს უფლებას, რომ ეთერში პოლიტიკური განცხადებები მეკეთებინა. ვთვლიდი, რომ რაღაც დისტანცირება უნდა ყოფილიყო როგორც ჟურნალისტის.

მაგალითად, როდესაც ციხის კადრები გამოქვეყნდა, მაშინ უკვე ღიად გამოვხატე ჩემი პოზიცია. 7 ნოემბრის თემაზე, „იმედში“ შევარდნა, ეს იყო წინა ხელისუფლების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი შეცდომა, როდესაც მოხდა ტელევიზიის დარბევა. ამაზეც ღია პოზიცია მქონდა. ახლაც ღიად დავაფიქსირებ პოზიციას, არ მაქვს მაგის პრობლემა.

პირად საუბრებშიც თუ გააკრიტიკეთ ხელისუფლება?

რა თქმა უნდა. მაშინ ვისთანაც მქონდა წვდომა და ვისთანაც შემეძლო საუბარი, ღიად ვაფიქსირებდი პოზიციას.

კიდევ ერთ საქმეს გაგახსენებთ, ეს არის დაკავებული "ფოტოგრაფების საქმე". როგორ ფიქრობთ ისინი ჯაშუშები იყვნენ და ამაზე თუ გამოხატეთ პოზიცია ეთერში ან ეთერს მიღმა?

კითხვები რა თქმა უნდა იყო ფოტოგრაფების დაკავებასთან დაკავშირებით. ჩვენ მოვისმინეთ ხელისუფლების არგუმენტები. ვისმენდით ამ ყველაფერს. ველოდებოდით, რომ რეალობა გაგვეგო მართლა რა ხდებოდა.

მიიღეთ კითხვებზე პასუხები?

სიმართლე გითხრათ, მაშინ პასუხები ვერ მივიღე.

მას შემდეგ?

მას შემდეგ ალბათ რაღაც კითხვებზე პასუხები მივიღე.

დღეს რას ფიქრობთ, ისინი იყვნენ ჯაშუშები თუ პოლიტიკური დევნის ობიექტები?

მე ვიტყვი, რომ იყო გადაცდომა.

ხელისუფლების მხრიდან?

ცხადია.

ცალსახად არ ამბობთ...

არ ვარ ამ საქმის დეტალებში შესული.

ამ არჩევნებზე კამპანია ააგეთ ყოფილი პარტნიორების „ევროპული საქართველოს“ კრიტიკაზე... რამდენად გამართლებული გგონიათ ეს?

მე ავაგე?

ზოგადად პარტიამ. გვახსოვს ნიკა მელიას განცხადებები კეზერაშვილზე. ბილბორდებზე და ა.შ.

მე არ ვთვლი, რომ ამაზე გვქონდა აგებული კამპანია, მაგრამ როდესაც ჟურნალისტები კითხვებს გისვამენ, იმაზე პასუხი უნდა გასცე. მას შემდეგ რაც ერთი გუნდი წავიდა პარტიიდან, მას შემდეგ ეს თემა მუდმივად აქტულაურია. თორემ, კამპანიის ნაწილი ნამდვილად არ ყოფილა „ევროპულ საქართველოზე“ ნეგატივის შექმნა. ჩვენი მთავარი სამიზნე ივანიშვილის ხელისუფლებაა და აქეთკენ მივდივართ. თუ გამოგიწვევენ, პასუხობ.

ზაალ უდუმაშვილი ჟურნალისტიკაში სხვა პიროვნება იყო. გარკვეულწილად ახალი იმიჯი მოირგეთ პოლიტიკაში გამოჩენის დღიდანვე, რომ თქვენ ხართ გაბრაზებული თბილისელების კანდიდატი. ხისტი განცხადებები გაქვთ ხოლმე. რამდენად ბუნებრივი გგონიათ? ასეთი მოსაზრება მომისმენია საზოგადოებაში, რომ უდუმაშვილი ქარიზმაში სააკაშვილს ბაძავსო. რას იტყვით?

სააკაშვილთან მიბაძვა უბრალოდ არ გამომივა. ჟურნალისტი და ტელეწამყვანი ზაალ უდუმაშვილი ბუნებრივია სხვა იყო. ეთერში საკუთარ თავს ემოციების გამოხატვის უფლებას ვერ მისცემ. პოლიტიკა სრულიად განსხვავებულია. მათ შორის ძალიან მწვავე პოლიტიკური განცხადებები ვაკეთო. პოლიტიკა ამის შემადგენელი ნაწილია, ხანდახან როდესაც გაგაბრაზებენ, გაბრაზებით უნდა უპასუხო.

როდესაც გინახავთ თქვენი კადრები ბუნებრივად გეჩვენებათ ხოლმე?

ბუნებრივია კი. მე ასეთიც შემიძლია ვიყო. ეს არ არის ახალი იმიჯი. როდესაც გაბრაზებენ, უნდა იყო სერიოზულად გაბრაზებული. რაც ნაკლებად ვიქნები გაბრაზებული, მით უკეთესია ჩემთვის. არ არის ჩემი მიზანი, რომ მუდმივად ვიყვირო. რაც მეტად მექნება დინჯად საუბრის საშუალება ჩემთვის უკეთესია. მაგრამ გარემოებები მოითხოვს, რომ ხანდახან უნდა გაბრაზდე.

პარტნიორებად ვინ წარმოგიდგენიათ? ახსენეთ პრორუსული პარტიები, ალბათ მათთან წარმოუდგენელია თანამშრომლობა. მწვავე დაპირისპირება გაქვთ „ევროპულ საქართველოსთანაც“... აქვე გკითხავთ, დარჩებით თუ არა პოლიტიკაში თუ ვერ გახდებით მერი?

კი. პოლიტიკაში დავრჩები. არ ვაპირებ, წასვლას.

რაც შეეხება პარტნიორობას, ღიად ვამბობ გამარჯვების შემთხვევაში ყველასთან მზად ვარ თანამშრომლობისთვის, ვინც კი თბილისისთვის რაიმე სასარგებლოს შემომთავაზებს. მათ შორის „ქართულ ოცნებასთანაც“.

პარტიულ პარტნიორობას რაც შეეხება, ასე ვერ ვიტყვი ჯერ. პარტია ალბათ მზად იქნება, რომ მკვეთრად გამოხაულ პროდასვლურ ძალასთან ითანამშრომლოს.

თუ საჭიროება იქნება, „ევროპულ საქართველოსთან“ ითანამშრომლებთ?

გააჩნია თანამშრომლობაში რა იგულისხმება. მეორე ტურში მხარდაჭერა თუ თანამშრომლობად ითვლება, ჩათვალეთ, რომ ვითანამშრომლებ.

თემატურ ნაწილზე უნდა გადავიდეთ. ინტერვიუს ამ ნაწილში საუბარი თბილისის გენერალურ გეგმაზე საუბრით დავიწყოთ. თუ იცნობთ პროექტს, იწონებთ თუ იწუნებთ? რას ფიქრობთ, რამდენად სამართლიანად შეირჩა „სითი ინსტიტუტის“ პროექტი, რომელიც საკრებულოს ჯერ არ დაუმტკიცებია?

ზოგადად დავიწყებ საუბარს იმით, რომ თბილისს ერთხელ და სამუდამოდ უნდა ჰქონდეს გენერალური გეგმა. უნდა ვიცოდეთ როგორ ვითარდება ქალაქი და საით. არცერთ მერს, დღემდე ვინც იყო მერი არ ჰქონდა სურვილი, რომ გეგმა შემუშავებული და დამტკიცებული ყოფილიყო. ეს გარკვეულწილად ზღუდავს თბილისის მერს თავის მოქმედებებში. ამიტომ ყველა ფეხს ითრევდა, რომ ასეთი გეგმა ყოფილიყო.

ხელოვნურად ამუხრუჭებდნენ ამ პროცესს?

კი. მე ასე ვთვლი. იმიტომ, რომ არავინ არ ცდილობდა, რომ ეს დოკუმენტი მიღებული ყოფილიყო.

მე დოკუმენტი უშუალოდ ავტორებთან ერთად გავიარე. დეტალებში არ ჩავსულვარ, მაგრამ ზოგადად რაც ვნახე, ვთვლი რომ კარგი ნამუშევარია. შეიძლება იყოს გარკვეული შენიშვნები, მაგრამ საკრებულო იმისთვის არსებობს, რომ იქ გარკვეულწილად თავისი მოსაზრებები გამოთქვან და შენიშვნები შეიტანონ, თუმცა მიმაჩნია, რომ აუცილებლად უნდა იყოს დამტკიცებული გენერალური გეგმა. უნდა ვიცოდეთ, როგორ და რა მიმართულებით განვითარდება თბილისი. გარკვეული დრო დასჭირდება საკრებულოშიც და შემდეგ უნდა იყოს დამტკიცებული. დოკუმენტი სიღრმისეული ნამუშევარია, ეტყობა, რომ სპეციალისტები მუშაობდნენ. შეიძლება მოგვწონდეს, ან არ მოგვწონდეს.

პროექტის თანაავტორმა ჩვენთან ინტერვიუში თქვა, რომ ხედვა მეტწილად ემყარება 2009 წლის კონცეფციას. ანუ რა გამოდის მერია პროექტის მიხედვით „ნაცმოძრაობის“ ხედვებს იზიარებს?

მე ვერ გეტყვით როგორი იყო 2009 წელს „ნაცმოძრაობის“ კონცეფცია, არ ვარ ჩახედული. თუმცა, ეს ალბათ არ ნიშნავს იმას, რომ „ნაცმოძრაობის“ ხედვებია გაზიარებული. 2009 წელს შეიძლება იყო მიდგომა როგორ უნდა განვითარებულიყო ქალაქი. თუ პროექტის ავტორები ხედავენ, რომ მაშინ სწორად იყო შემუშავებული კონცეფცია და მას მიყვებიან ახლა, არა მგონია აქ რამე შეუსაბამობა ხდებოდეს. დამოუკიდებელი ჯგუფი მუშაობდა ამაზე. როგორც ვიცი, როდესაც „ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები გაეცნენ გეგმას, მათაც არ ჰქონიათ განსაკუთრებული შენიშვნები. თბილისის გენგეგმა შესაძლოა, საერთო კონსესუსის საგანი გახდეს.

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი არის ე.წ. ელიავას ბაზრობის გადატანის საკითხი. „ოცნების“ ერთი ჯგუფი მომხრეა, რომ იქ რეკრეაციული ზონა გაკეთდეს, თუმცა არის მეორე ჯგუფიც, რომელსაც სურს, რომ იქ იყოს სავაჭრო ცენტრიც. თქვენ რას ფიქრობთ ამის დარეგულირებასთან დაკავშირებით და თქვენი მერობის შემთხვევაში როგორ იქნება ეს?

გენგეგმის მიხედვითაც ასეა, რომ იქ რეკრეაციული ზონა უნდა გაკეთდეს. თუმცა, ასე იოლად გადასაწყვეტი საკითხი არ არის. იმიტომ, რომ ელიავას ბაზრობაზე რეალურად 15 000-მდე ადამიანია დასაქმებული. ამ ხალხს ჯერ ალტერნატიული ვარიანტი უნდა შევთავაზოთ, ეს უნდა იყოს მათთვის მისაღები. არ შეიძლება ძალის გამოყენებით მიღებული გადაწყვეტილებები. მათთან ერთად უნდა დაიწყოს მუშაობა. ეს შეიძლება იყოს რამდენიმე ადგილზე და ერთად არ იყოს კონცეტრირებული ელიავას ბაზრობა. გენგეგმაშიც ასეა, რომ ორი ადგილია გამოყოფილი. მთავარია, რომ ჯერ შედგეს მოლაპარაკებები ელიავაზე დასაქმებულ ადამიანებთან. ამიტომ ჩვენ ელიავაზე უკეთესი ვარიანტი უნდა შევთავაზოთ. ადვილად მისადგომი უნდა იყოს ტრანსპორტისთვის, ვგულისხმობ სატვირთო ტრანსპორტს, ნორმალურად მომარაგებას და ა.შ. ანუ ბევრი საკითხია, რომ როგორც ქალაქი, ისე იქ დასაქმებული ადამიანები არ დარჩნენ უკმაყოფილო.

დროში როგორ უნდა მოხდეს ეს?

თუ თბილისის მერია დაიწყებს ფიქრს და შემოთავაზებებს გაუკეთებს ამ ადამიანებს, რას სთავაზობს, მაშინ პროცესი დაიწყება. ეს შეიძლება რამდენიმე თვე გაიწელოს, ეს არ იქნება იოლი. ეს კონსესუსი მიღწევადია.

არაერთხელ გაგიკეთებიათ განცხადება „სითი პარკთან“ დაკავშირებით. დღესაც ფიქრობთ, რომ თუ მერი გახდებით ამ ხელშეკრულებას გადახედავთ?

აუცილებლად. ის, რაც დღეს ხდება „სითი პარკთან“ დაკავშირებით, ეს ჩვენი თანაქალაქელების აბუჩად აგდებაა. გასაგებია, რომ ხელშეკრულება შეცდომით იყო დადებული. იყო შეცდომა, არ შეიძლებოდა კომპანიის შემოყვანა ისე, რომ მას არ ჰქონოდა არანაირი ვალდებულება. ამიტომ მივიღეთ ის შედეგი, რომ „სითი პარკის“ მუშაობით მთელი ქალაქი უკმაყოფილოა.

როდესაც წესრიგს არღვევ და არასწორად აპარკინგებ ავტომობილს, უნდა დაჯარიმდე. შეიძლება საჯარიმო ადგილზეც გადაიყვანონ შენი ავტომანქანა, მაგრამ იქამდე უნდა იყოს ადგილი, სად დააპარკინგო მანქანა. თბილისში არის ძალიან ცოტა საპარკინგე ადგილი და ძალიან ბევრი ავტომობილი.

ვალდებულებები არ გვქონდა ხელშეკრულებით?

არ გვქონდა და მაგაშია მთელი პრობლემა. უკმაყოფილების საგანი ეს არის, რომ არანაირი ვალდებულება არ არის ხელშეკრულებით. ანუ „სითი პარკს“ ვერაფრით ვერ დაადანაშაულებ, მას არაფერი დაურღვევია.

თუ ხელშეკრულებაში არ არის ჩადებული ეს ვალდებულებები, მაშინ როგორ შეიძლება გადაიხედოს?

ხელშეკრულების მიხედვით შეიძლება ცალმხრივად დაარღვიო.

თუმცა, მოუწევს მერიას კომპენსაციის გადახდა 25 მილიონის ოდენობით...

დიახ, საჯარიმო სანქციების გადახდა მოუწევს. დავით ნარმანია თავიდან იძახდა, რომ თბილისს არ აქვს იმის ფუფუნება, რომ 25 მილიონი გადაიხადოსო. თბილისმა არც უნდა გადაიხადოს ის, არ ვაპირებ მე რომ თბილისელების ფული გადავიხადო. ეს საჯარიმო სანქცია უნდა გადაიხადოს იმ კომპანიამ, ან კომპანიებმა, რომლებიც შემოვლენ თბილისში. შეიძლება რამდენიმე კომპანია იყოს და თბილისი ზონებად დაიყოს. ოღონდ ისინი ტყუილად ხომ არ გადაიხდიან. მათ უნდა შევთავაზოთ შეღავათიანი პირობები თბილისში ოპერირებისთვის. მერიამ რაღაცაზე უარი უნდა თქვას. მაგალითად, რაღაც ნაწილს მერია იღებს მოგებად. თუნდაც, ჯარიმებიდან მოგებაზე რომ თქვას უარი.

„სითი პარკთან“ ნებისმიერ შემთხვევაში გააუქმებთ ხელშეკრულებას თუ შესაძლებელია, რომ ვალდებულებები ჩაიდოს მასთან?

არა მგონია. მე მგონი ასეთი მცდელობა ჰქონდა ამ ხელისუფლებას, რომ დაეწყოთ საპარკინგე ინფრასტრუქტურის დაწყება. როგორც ვიცი, ვერ შედგა მოლაპარაკებები „სითი პარკთან“. ამიტომ, მოგვიწევს რადიკალური ზომების მიღება.

სატრანსპორტო პრობლემების მოგვარების მხრივ რა გეგმები გაქვთ? რას ფიქრობთ ტრამვაის შემოყვანასთან დაკავშირებით და მეტროს განვითარების კუთხითაც ხომ არ გაქვთ გეგმა?

არა, მეტროს განვითარება სრული აბსურდია. ვინც ამას დაჰპირდება თბილისელებს, ჩათვალეთ, რომ ყველაზე დიდი ტყუილია. 1 კილომეტრი მეტროს გაყვანა ჯდება 100 მილიონი დოლარი. ერთი სადგურის გაყვანას მე მგონი მთელი ბიუჯეტი სჭირდება.

მეტროს განვითარებაში მაინც და მაინც ხაზების გაგრძელება არ მიგულისხმია. ვიგულისხმე მეტროს მოდერნიზება...

მოდერნიზება, შემადგენლობების განახლება და დამატება აუცილებელია. დღეს პიკი საათებში ძალიან დიდია ხანგრძლივობა შემადგენლობებს შორის და ხალხი ბევრია. ანუ მეტრო ხალხის ნაკადს ვერ ერევა. დღეს მეტროს დღიურად დაახლოებით 280 000 ადამიანი გადაჰყავს, თუ შემადგენლობებს დავამატებთ შეიძლება 350 000-მდე გავზარდოთ. ეს მნიშვნელოვნად შეამცირებს ავტობუსებზე დაწოლას. ამის გარდა მეტროს სჭირდება სერიოზული რეაბილიტაცია. ძალიან ბევრ სადგურში 50 წლის ესკალატორია. ეს უკვე უსაფრთხოებას ეხება.

უნდა გაგრძელდეს ახალი ავტობუსების შემოყვანა. გარეუბნებში განსაკუთრებით საათობით ელოდებიან ავტობუსის მოსვლას. მივესალმები ახალი ავტობუსების შემოყვანას, რაც თბილისის მერიამ გააკეთა ძალიან კარგია. ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსია.

ეკოლოგიურად სუფთაა?

შედარებით სუფთაა. გაზზე მუშაობს და რა მავნე გამონაბოლქვიც აქვს ბენზინს და დიზელს, ის არ აქვს. ყოველწლიურად უნდა დავამატოთ ავტობუსები, რათა 4 წლის თავზე ჩვენ იმ ნიშნულზე გავიდეთ, რაც ქალაქს სჭირდება. ტრანსპორტის მშენებლობასთან ერთად აუცილებელია ახალი გზების და ესტაკადების მშენებლობაც, რომელიც შეძლებს, რომ ქალაქი რაღაცნაირად განიტვირთოს ამ ყველაფრისგან. თბილისელებს უნდა შევთავაზოთ საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე გადასვლა. ის მასზე გადასვლას ამჯობინებს მაშინ, თუ ის იქნება კომფორტული და სწრაფი. ამ შემთხვევაში შეიძლება თქვან ადამიანებმა უარი საკუთარ ავტომობილებზე.

შეუძლია ავტობუსს ამ როლის შესრულება?

თუ მივიღებთ იმ რაოდენობას რაც ქალაქს სჭირდება, მერწმუნეთ ძალიან ბევრი ადამიანი ამჯობინებს ავტომობილებიდან საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე გადაჯდომას. ეს არის როგორც ავტომობილის ხარჯების ეკონომია და თუ შენ იცი, რომ თუ დანიშნულების ადგილზე ავტომიბილზე სწრაფად მიხვალ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით რა თქმა უნდა, შენ ამას ამჯობინებ. უბრალოდ მეტრო ვერ მიდის ყველგან, თორემ მეტრო არის ერთ-ერთი საუკეთესო ტრანსპორტი. სწრაფი, კომფორტული, ზაფხულში გრილი და ზამთარში თბილი და საცობში არასოდეს არ ხვდები.

ევროპული ტიპის მეტრო თუ იქნება კი, მაგრამ ჩვენ შემთხვევაში არც ასე კომფორტულია...

ამასაც ვერ ვიტყვი. ევროპის ბევრ ქალაქში ჩვენზე უარესი მეტროც მინახავს. მათ შორის ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ქალაქებშიც. მაგრამ იქ ძალიან სწრაფია.

რაც შეეხება ტრამვაის, ეს პროგრამაში არ მიწერია, თუმცა გეტყვით რომ ტრამვაიც უნდა იყოს. ტრამვაი არ უნდა დადიოდეს შუა ქალაქში. ისედაც გადატვირთულია მოძრაობა და თუ ტრამვაის ხაზს დავამატებთ, საერთოდ გავჭედავთ ქალაქს. ტრამვაი უნდა იყოს მეტროს გაგრძელება. მაგალითად, მეტროსადგურ დიდუბიდან დიდი დიღმის მიმართულებით. ტრამვაის გაყვანა გაცილებით იაფი ჯდება, 1 კილომეტრი დაახლოებით 10 მილიონი, ანუ მეტროზე 10-ჯერ იაფი.

ხეების ჭრა და ეს გუათავებელი მშენებლობები თბილისისთვის ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზულ პრობლემად იქცა. არაერთი კვლევა არსებობს, რომ თბილისში ჰაერის მდგომარეობა საკმაოდ მძიმეა. მერობის ზოგიერთი კანდიდატი იმუქრება, რომ მოვლენ თუ არა ეგრევე გააჩერებენ მშენებლობას. მე ასე დაგისვამთ კითხვას, რას გააკეთებთ იმისთვის, რომ არც სამშენებლო ბიზნესი დაზარალდეს და ამ პრობლემის მიმართულებითაც გადაიდგას ნაბიჯები?

აბსოლუტურად მართალი ბრძანდებით, თბილისში ჰაერი ევროპის მასშტაბით ყველაზე დაბინძურუბულია, მაგრამ ეს არ არის მხოლოდ გამწვანების პრობლემა.

რაც შეეხება მშენებლობას, თბილისში არცერთ შემთხვევაში არ უნდა გაჩერდეს. ის უნდა გაგრძელდეს, მაგრამ ჩვენ უნდა გავამკაცროთ სამშენებლო ნორმატივები. ანუ დღეს, სადაც დეველოპერი თითს დაადებს და ამბობს, რომ აქ მინდა კორპუსი ჩავდგაო და მერიაც ნებართვას აძლევს, ეს არ შეიძლება. ჩვენ უნდა გამოვაცხადოთ მორატორიუმი გარკვეულ უბნებზე. თუ დეველოპერს ეტყვი, რომ ამ უბანში კორპუსი აღარ აშენდება, ის ხომ იძულებული იქნება, რომ სხვაგან ააშენოს?! ის არცერთ შემთხვევაში არ იტყვის უარს მშენებლობაზე. ახლა როდესაც იცის, რომ შეუძლია ტერიტორია ცენტრში აიღოს, რატომ წავა მაგალითად მუხიანში?! გამკაცრებულ ნორმებს ისიც მოყვება, რომ ყველა დეველოპერი ვალდებული იქნება, რომ საკუთარი კორპუსის ირგვლივ მოაწყოს სარეკრეაციო ზონა.

დღეს ასე არაა? რომ ვნახოთ ამა თუ იმ დეველოპერული კომპანიის კორპუსის აღწერაში უწერიათ, რომ მოაწყობენ სარეკრეაციო ზონას და მოაწყობენ მიწისქვეშა პარკინგს...

ეს უნდა იყოს აუცილებელი ვალდებულება. ნაწილობრივ დღესაც არის კანონში, მაგრამ ბუნდოვანია. ისინი აწყობენ რაღაც ტერიტორიას და ერთ წელიწადში ეს ტერიტორია იქნება საპარკინგე ადგილი. ანუ არ არის ვალდებულება, რომ ის აუცილებლად გამწვანებული ზონა უნდა იყოს. რომ გაიაროთ, ერთი წლის შემდეგ ყველგან საპარკინგედ არის ქცეული. უნდა გამკაცრდეს კანონი. ამით იმასაც შევძლებთ, რომ ერთმანეთზე მიტყუპებული კორპუსები აღარ იქნება.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ის, რომ მშენებლობის დროს იყოს შეფუთული ბადეებით. ეს მნიშვნელოვანი არა მარტო იმიტომ, რომ  თავში რამე არ დაგეცეს, არამედ იმიტომაც რომ ნარჩენი და მტვერი არ მიმოიფანტოს ქალაქში. ეს არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დამაბინძურებელი ქალაქის, ავტომობილების გამონაბოლქვებთან ერთად.

დამატებითი პარკების აშენებასაც ხომ არ გეგმავთ და სად გაქვთ განსაზღვრული?

ჩემი ერთ-ერთი მთავარი დაპირებაა, რომ  იპოდრომის ტერიტორიაზე უნდა გავაშენო ცენტრალური პარკი. ყოფილი იპოდრომის ტერიტორია დღეს ეკუთვნის ბიძინა ივანიშვილს. შევარდნაძის მმართველობის პერიოდში 1998 წელს იყიდა. ხრიოკია ირგვლივ და არაფერი გაკეთებულა არასოდეს. ეჭვი მაქვს, რომ მალე ისიც სამშენებლო ბუმად იქცევა.

მერობის შემთხვევაში მე მოვახდენ ამ ტერიტორიის ექსპროპრიაციას, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს რომ წავართმევ. კანონი მაძლევს გამოსყიდვის უფლებას რომ თანახმა იქნება თუ არა ის, გამოვისყიდო. ვინაიდან საზოგადოებრივი ინტერესია. იქ უნდა გავაშენო დედაქალაქის ცენტრალური პარკი. ამას გარდა კიდევ ორი დიდი პარკის გაშენება მაქვს გეგმაში, ზოოპარკის ტერიტორიაზე და ორთაჭალაში. ასევე მოვლილი უნდა იყოს არსებული პარკები და ბუნებრივია იქნება პატარ-პატარა სკვერებიც.

იპოდრომის ტერიტორიის გამოსყიდვას რამდენად აპირებთ, რამდენადაც შეიძინა თუ დღეს რაც არის მისი რეალური ღირებულება?

რამდენადაც შეიძინა. თავის დროზე 48 მილიონი აქვს გადახდილი. საკმაოდ ძვირია, მაგრამ თბილისელების ჯანმრთელობა უფრო ძვირი მიღირს.

თბილისის მერს დავით ნარმანიას უმთავრდება ვადა. როგორ შეაფასებთ მის მერობას? არაფერი ღირებული არ შეუქმნია დედაქალაქისთვის?

სამწუხაროდ ასეა. მე პიროვნულად დავით ნარმანიასთან არანაირი პრეტენზია არ გამაჩნია, მაგრამ მთავარი პრობლემა შეიქმნა მისი წარდგენის დღიდან, ბიძინა ივანიშვილმა ასე წარგვიდგინა ნარმანია, რომ ის არ არის პოლიტიკოსი, ის არის კარგი მეურნე. აღმოჩნდა, რომ თბილისის კარგი მერობისთვის არ არის საკმარისი ის, რომ კარგი მეურნე იყო. თბილისის მერი არის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური თანამდებობა. უნდა თუ არა, პოლიტიკოსს უწევს გადაწყვეტილებების მიღება. სწორედ ეს იყო ნარმანიას მინუსი, რომ არ იყო დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებებში და ვერ იღებდა გადაწყვეტილებებს. ხისტ და მკაცრ გადაწყვეტილებებს. იგივე „სითი პარკთან“ დაკავშირებით. ჯერ თქვა, რომ გაუშვებს, ერთ თვეში გამოვიდა და თქვა: „ბოდიში თბილისელებს, ვერ ვუშვებთ იმიტომ რომ 25 მილიონია გადასახდელი“. ერთი პრეცენდენტი უნდა შევქმნათ, რომ თბილისის მერი არ არის დამოკიდებული ცენტრალურ ხელისუფლებაზე. ანუ არ არის პირდაპირი მონა-მორჩილი ცენტრალური ხელისუფლების. მერწმუნეთ, ცენტრალურ ხელისუფლებასთან ურთიერთობაში ბევრი პრობლემა ექნება, ეს იქნება პოლიტიკური ჭიდილი, მაგრამ თბილისისთვის უკეთესი იქნება. დედაქალაქისთვის უფრო ბევრი რაღაც გაკეთდება.

მთავარ კონკურენტად ვის მიიჩნევთ?

ბუნებრივია მთავარი კონკურენტი სახელისუფლებო კანდიდატია.

თუ მოხდა ისე, რომ დაინიშნა მეორე ტური, მაგრამ თქვენ ვერ გახვედით. დაუჭერთ თუ არა მხარს ოპოზიციურ კანდიდატს?

აუცილებლად, ოღონდ აქ მე მაქვს ჩემი მიდგომა. იმ ოპოზიციურ კანდიდატს დავუჭერ მხარს, რომელიც პროდასავლურია. ეს ჩემი მკაცრი კრიტერიუმია. კიდევ ერთხელ ვამბობ, თბილისის მერობა პოლიტიკური თანამდებობაა. მიუხედავად იმისა, რომ მერს არ ეხება საგარეო პოლიტიკა, ვთვლი, რომ მას უნდა ჰქონდეს მკვეთრად გამოხატული საგარეო ვექტორი.

კუკავასთან მქონდა დისკუსია ამ თემაზე და მითხრა, რომ პროდასავლური პარტიები საკუთარი პარტიის გარდა არავის აღიარებენ პროდასავლურად და სინამდვილეში არავის არ დაუჭერენ მხარსო...

მე ღიად ვაცხადებ, ნებისმიერ პროდასავლურ ლიდერს დავუჭერ მხარს.

ხოშტარიას, ვაშაძეს, ელისაშვილს დაუჭერთ მხარს?

კი.

შერგელაშვილს?

ალბათ შერგელაშვილსაც.

სხვებზე აღარ გკითხავთ...

არა, სხვებზე აღარ მკითხოთ.

წლებია მუდმივად პრობლემაა კულტურული მიმართულების დაცვის მხრივაც. ერთ მხარესაა ისტორიული მემკვიდრეობა, მეორე მხრივ კი ინვესტიციებიც მნიშვნელოვანია ქალაქისთვის. როგორ უნდა მოხდეს ისე, რომ ორივე ეს ინტერესი გათვალისწინებული იყოს?

დღეს როდესაც ტურისტი ჩამოდის მიდის შარდენის ქუჩაზე, კალაუბანში, აბანოთუბანში და ახლა განახლებულ აღმაშენებელზეც. ეს ვიწრო სეგმენტია, სადაც ტურისტი დადის. ეს მაშინ, როცა მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს ნახევარი ისტორიული ქალაქია. სოლოლაკი, მთაწმინდა, ვერა, აქ სულ ისტორიული შენობებია. მარცხენა სანაპიროზეც, ჩუღურეთში რომ გაიაროთ გაგიჟდებით ისეთი შენობებია. მაგრამ ეს ყველაფერი ნგრევის პირასაა.

მე მაგალითად სოლოლაკში რამდენიმე ოჯახში ვიყავი. მეშინია როგორ ცხოვრობს იქ ხალხი, ფეხს რომ ვადგამდი უკვე ცვიოდა რაღაცები. ერთ-ერთ იმ სახლს ოფიციალურად პეტრე ჩაიკოვსკის მუზეუმი ჰქვია.  სახლი ინგრევა.

ამ საკითხს კონცეპტუალურად უნდა მივუდგეთ, არ შეიძლება შევიდეთ და ერთი კონკრეტული სახლის რეაბილიტაცია გავაკეთოთ. თბილისის ბიუჯეტი ისტორიული ნაწილის აღდგენას ვერ მოერევა. აქ უნდა შემოვიყვანოთ ინვესტორი. ისტორიული სტატუსი რამდენად კარგიცაა, იმდენად ცუდიცაა. იქ მცხოვრებ ადამიანს მისი გარემონტება არ შეუძლია. რომც ჰქონდეს ფული რეაბილიტაციას ვერ ჩაუტარებს, რადგან იქ დაცული უნდა იყოს ის ნორმები, რომელიც ისტორიულს ეხება. უნდა დავიწყოთ კონკრეტული ქუჩების და უბნების რეაბილიტაცია. როგორც ეს კალაუბანში მოხდა. ადამიანები უნდა გამოვიყვანოთ დროებით, თუ სხვაგან უნდათ სხვაგან დავასახლოთ, ან შეიძლება უკან დააბრუნო. ინვესტორებს უნდა მივცეთ საშუალება დაინახონ, რა მოგებას ნახავენ, როდესაც ამ ქუჩის რეაბილიტაციას ჩაატარებენ.

მერიამ უნდა შესთავაზოს მათ სხვა უბნებში, რომ დეველოპერებმა სხვა უბნებში ააშენონ რაღაც შეღავათიან ფასად. როდესაც ამ ქუჩის რეაბილიტაცია დასრულდება, ტურისტთა ნაკადი ამ უბანშიც ნაწილდება. შესაბამისად დასაქმებისთვის სრულიად ახალი ადგილები ჩნდება. კაფეები, რესტორნები, სასტუმროები და ა.შ. შეიძლება მაგალითად მისცე პირველი 5 წელი, რომ რესტორნის ან სასტუმროს ოპერირებისთვის ექნება შეღავათიანი პირობები. ადგილობრივ მოსახლეობასა და კერძო ინვესტორებს შორის ხიდი სწორედ თბილისის მერია უნდა იყოს.

პრაქტიკულად ყველა მერი იძლევა ხოლმე პირობას, რომ გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში სპეციალისტების მაქსიმალური ჩართულობა იქნება. თქვენც თუ იძლევით ამ პირობას, ოღონდ იმ დათქმით, რომ მას არ დაარღვევთ?

მე ვერ დავარღვევ. მერიაში ორი თანამდებობაა სიცოცხლისთვის მნიშვნელოვანი ქალაქისთვის. ეს არის არქიტექტურის სამსახური და ეკოლოგიისა და გამწვანების სამსახური. მთავრობის წარდგენისას, ამ ორი სამსახურის ხელმძღვანელები არ წარმიდგენია. ეს იმიტომ რომ არ ვაპირებ იქ ადამიანები მე დავნიშნო. ეს ადამიანები უნდა შეირჩეს ფართო საზოგადოებრივი და პოლიტიკური კონსესუსით. ეს ორი სამსახური უნდა იყოს ბარიერი თბილისის მერისთვის. დანიშვნით მერი დანიშნავს, მაგრამ წარდგენილი უნდა იყვნენ საზოგადოების მიერ. მათ შორის ოპოზიციის ფართო ჩართულობით. მერს ყოველთვის ექნება ცდუნება მეტი ააშენოს. არქიტექტურის სამსახური უნდა იყოს ის ბარიერი რა შეუძლია მერს და რა - არა. ასევე უნდა იყოს ეკოლოგიის სამსახურის უფროსი. უნდა იყოს კანდიდატურა წარდგენილი არასამთავრობო სექტორიდან. რომელიც იქნება მართლა თბილისის სიმწვანის დამცველი. ეს ორი თანამდებობა პრაქტიკულად watch dog (ე.წ. მოდარაჯე ძაღლი, დასავლურ მედიაში საგამომძიებლო ჟურნალისტებს ე.წ. watch dog-ებად მოიხსენიებენ ხოლმე ავტ:).

ამ თანამდებობებზე საუბრისას ახსენეთ ფრაზა, „სიცოცხლისთვის მნიშვნელოვანი ქალაქისთვის“. ნახევრად ხუმრობით გკითხავთ, ოპონენტის სლოგანითაც საუბრობთ - „სიცოცხლით სავსე ქალაქი“?

სლოგანი ყველას კარგი აქვს. ყველას სლოგანი მომწონს, რატომაც არა. მშვენიერია. რატომაც არ უნდა იყოს თბილისი სიცოცხლით სავსე ქალაქი.

მთავარი ის არის, რომ თბილისის მერია პარტიული დასაქმების ადგილი არ უნდა იყოს, როგორც ეს ხდებოდა წინა მერების შემთხვევაში. გამგეობებს გავაუქმებ და იქნება 32 სერვისცენტრი დედაქალაქში. აი როგორც არის იუსტიციის სახლები დედაქალაქში. მივა მოქალაქე, ჩააბარებს განაცხადს რა სჭირდება და მიიღებს პასუხებს. 

ავტორი: იაგო ნაცვლიშვილი