"1 წლის მერე შევხვდეთ და ვისაუბროთ, რა შევცვალეთ მერიაში", - ინტერვიუ თენგიზ შერგელაშვილთან

იაგო ნაცვლიშვილი

„შენების მოძრაობის“ თბილისის მერობის კანდიდატი თენგიზ შერგელაშვილი აცხადებს, რომ თბილისის მერიაში მართვის სისტემაა შესაცვლელი, რაც არა დავით ნარმანიას, არამედ „ქართული ოცნების“ მიდგომებს აკრიტიკებს.

მერობის კანდიდატი აცხადებს, რომ მთავრობა და სუს-ი ერევა თვითმმართველი ორგანოს - თბილისის მერიის საქმიანობაში. მისი თქმით, ეს უნდა შეიცვალოს და ეს შეიცვლება თუ არჩევნებს თვითმმართველობის საკითხებში კარგად ჩახედული კანდიდატი მოიგებს. 

შერგელაშვილი „აიპრესთან“ ინტერვიუში აცხადებს, რომ თუ არჩევნებში კახა კალაძე გაიმარჯვებს, ვითარება გაუარესდება. მისი თქმით, ამ დროს კორუფციული სკანდალების რაოდენობა მოიმატებს. ის გვთავაზობს, რომ 1 წლის შემდეგ შევხვდეთ მაშინაც თუ კალაძე გაიმარჯვებს და გავიაროთ ეს საკითხები და მაშინაც თუ არჩევნებში თავად გაიმარჯვებს და ვისაუბროთ იმაზე, რისი გაკეთება მოახერხა 1 წელში.

საპარკინგე და სატრანსპორტო პრობლემების მოგვარება, თბილისის გამწვანება, კულტურული მემკვიდრეობის საკითხების მოგვარება, - ეს იმ არასრული საკითხების ჩამონათვალია, რომლის მოგვარებასაც მერობის კანდიდატი ამომრჩეველს ჰპირდება. „აიპრესი“ გთავაზობთ თენგიზ შერგელაშვილთან ინტერვიუს.

ინტერვიუ თემატური ნაწილით დავიწყოთ. როგორ შეფასებთ თბილისის გენერალური გეგმის პროექტს? თუ იცნობთ მას და იწონებთ თუ იწუნებთ? როგორ ფიქრობთ რამდენად სამართლიანად შეარჩია მერიამ „სითი ინსტიტუტის“ პროექტი კონკუსრსის შედეგად?

კონკურსის შედეგებზე ვერაფერს გეტყვით, პროცედურებს არ გავცნობივარ, მაგრამ დოკუმენტი, რომელიც გენგეგმას შეეხება ის არ არის ერთიანი დოკუმენტი. ის არის კოოპერაცია სხვადახვა მასალების ერთობლიობა, ტექსტური და გრაფიკული. ის არ არის შეკრული დოკუმენტი. ჯერჯერობით მხოლოდ შუალედური ვერსია არსებობს. დღეს რომ ვთქვათ რომ არსებობს მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა, რომელიც დასრულებულია და საკრებულოს სხდომაზე შეიძლება მისი გატანა, ეს ასე არაა. ვნახოთ შემდეგ ეტაპზე რა იქნება წარმოდგენილი.

ცვლილებები შევა?

არ ვიცი. ამის დამტკიცება შეუძლებელია, ეს თეორიულადაც გამორიცხულია. ეს არის რაღაც სხვადასხვა მასალების ერთობლიობა. მით უმეტეს მას არც აქვს ნორმატიული აქტის სახე და ა.შ. საბოლოო დოკუმენტი როგორი იქნება იმაზე შეიძლება ვიმსჯელოთ. ჯერჯერობით ეს ნახევარფაბრიკატია. აქამდე რაც ოფიციალურად არსებობს და გვინახია, ეს ნახევარფაბრიკატია.

წარმოდგენილი დოკუმენტები თქვენთვის თუ არის მისაღები?

ვერ ვიტყვით, რომ ბევრი სიახლეა. თბილისთან დაკავშირებით სხვადასხვა დროს, მათ შორის 2000-იან წლებშიც ურბანისტების სხვადასხვა ჯგუფები რეკომენდაციებს ამუშავებდა. ცალკეული რეკომენდაციები მისაღები და გასათვალისწინებელია, მაგრამ ამას სჭირდება ერთიან სისტემაში აწყობა.

ჩვენ არ გვაქვს ქვეყანაში საერთო სივრცითი მოწყობის გეგმა. ჯერ ეს უნდა გვქონდეს, შემდეგ თბილისს უნდა ჰქონდეს სოციალ-ეკონომიკური განვითარების გეგმა და აქედან გამომდინარე გენერალური გეგმა, მიწათსარგებლობის გეგმა და ა.შ. საერთო სისტემაში ვერ წარმოვიდგენ ამას, ხელისუფლებას არ აქვს წარმოდგენა სივრცითი მოწყობის გეგმა რა არის. მე რასაც ვუსმენ პრემიერსა და ა.შ. სივრცით გეგმად აღიქვამენ მაგისტრალებისა და გზების გაყვანას.

ხელისუფლების გეგმა არათანმიმდევრულია?

არათანმიმდევრულია. იმიტომ რომ სივრცითი მოწყობის გეგმა რომ გვქონდეს თვითმმართველი ქალაქების გაუქმების თემა ასე არ დადგებოდა. დაწყებული იყო პროცესი რაღაცა ტიპის სივრცითი მოწყობის ხედვისა და შემდგომ ნაბიჯებს გადადგამდა. პოლიტიკური კონიუნქტურის გამო ამის გაუქმება ნიშნავს, რომ არათუ სივრცითი გეგმა, არამედ ხედვაც კი არ არსებობს. პრემიერი და მთავრობის სხვა წარმომადგენლები სივრცითი მოწყობის თემაზე საუბრისას საუბრობენ ტრასებზე, აეროპორტებზე და პორტზე. 

სივრცითი მოწყობა არსებობს დონეების მიხედვით - ქვეყნის, რეგიონული, ქალაქებისა და სოფლების სივრცითი მოწყობის გეგმა. ცალკე თბილისში რაც გაკეთდა, მასში რასაკვირველია არის ბევრი პოზიტიური რეკომენდაცია, მაგრამ ყველაფერი ერთმანეთთან კარგად არ არის დაკავშირებული. რჩება შთაბეჭდილება, რომ ცალკეულ ნაწილებში რაღაცა აკლია. ზოგიერთი ადგილი ძალიან ჩაღრმავებულია, ზოგიერთი ნაწილია ზოგადია. ამიტომ ვამბობ, რომ დასრულებული არ არის. რაც მე მინახავს თუ ვინმე მის მიღებას აპირებს, ეს წარმოუდგენელია.

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ე.წ. ელიავას ბაზრობის საკითხი. სხვადასხვა ვერსიებია ამასთან დაკავშირებით. არის საუბარი რეკრეაციული ზონის განთავსებაზე, სავაჭრო ცენტრების აგებაზე და ა.შ. თქვენ როგორ აპირებთ მის დარეგულირებას?

ყველაზე მთავარია, რომ თბილისში შევქმნათ გადაწყვეტილების მიღების მექანიზმი. დღეს რომ ვთქვა, რომ ამის გაკეთება მაქვს გადაწყვეტილი, არასერიოზული იქნება. ანუ ჩვენ უნდა შევქმნათ გადაწყვეტილების მიღების სისტემა, დაველოდოთ გენგეგმის დამტკიცებას, სადაც დეტალურად იქნება განსაზღვრული, სად რა ზონები უნდა იყოს. სხვათა შორის გენგეგმამ უნდა გაიაროს გარემოს დაცვითი ექსპერტიზა. ჩვენ თუ დღეს ქალაქის ცენტრში ერთ სულ მოსახლეზე გვაქვს 1.5 კვადრატული მეტრი გამწვანება, ხოლო პერიფერიებში 7-მდე ადის და ჩვენ თუ საშუალოვადიან და გრძელვადიან გეგმაში დავისახავთ, რომ ცენტრალურ უბნებში უნდა გაიზარდოს ეს მაჩვენებელი, მაშინ ეს მხოლოდ ჩვენი სურვილი, განაცხადი კი არ უნდა იყოს, არამედ დეტალურად უნდა იყოს ჩადებული გენგეგმაში. ეს უნდა იდოს გენგეგმაში თუ როგორ და რა ვადაში უნდა მოხდეს ეს. რუკაზე უნდა იყოს მონიშნული ის სივრცეები, სადაც უნდა მოხდეს გამწვანება. შესაბამისად ამის გარეშე გადაწყვეტილების მიღება ისევ უსისტემობამდე მიგვიყვანს.

ელიავას ბაზრობა ასე რომ არ უნდა დარჩეს, ფაქტია. იქიდან რა ნაწილი დაეთმობა სავაჭრო ცენტრს და რა ნაწილი გამწვანებას თუ სხვა მიზნებს, ეს უკვე დეტალური მუშაობის შემდეგ უნდა გაირკვეს. ქალაქის ერთ-ერთ ცენტრალურ ადგილზე აბსოლუტურად ქაოტური ვაჭრობა გვაქვს, რომელიც ძალიან შორსაა სიჯანსაღესთან და ნორმალურ გარემოსთან.

ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური საკითხი არის „სითი პარკის“ თემა, რაც მერობის კანდიდატების მხრიდან ერთგვარ პოპულიზმადაც იქცა. თქვენ რა გეგმები გაქვთ ამ საკითხზე? აპირებთ ხელშეკრულების გადახედვას?

სწორად აღნიშნეთ, ეს არის პოპულიზმი. ჩვენ „სითი პარკზე“ არ ვსაუბრობთ, ჩვენ ვსაუბრობთ პარკირებაზე. პარკირება არ არის „სითი პარკი“. ვინც საუბრობს, რომ „სითი პარკს“ გავაგდებთ და ეს არის პრობლემა, ის არის პოპულისტი, ყველა - კანდიდატი იქნება ის თუ არაკანდიდატი. პრობლემა არის პარკირება, რომელიც მერიის ფუნქციაა. პარკირების ადგილების გამოყოფა, გადასახადების - სააბონენტო თუ ჯარიმების ოდენობა და საერთოდ ყველაფერი რეგულირდება თბილისის მერიის მიერ. უფრო მეტიც, თანხებიდან 60% თბილისის მერიაში შედის, ბოლო სამ წელიწადში 21 მილიონია შესული. დღეს ნახევარ მილიონ ადგილზე 33 000 გვაქვს. მერიამ უნდა შეცვალოს პოლიტიკა.

რას ნიშნავს პოლიტიკის შეცვლა? - პირველი ზონალურობის პრინციპის შემოღება. როდესაც სხვადასხვა ტერიტორიაზე სხვადასხვა გადასახადია. სხვადასხვა დროითი შეზღუდვაა. განსხვავებაა მანქანების მიხედვით. ანუ უნდა შემოვიღოთ ის სისტემა, რომელიც განვითარებულ ქვეყნებში აპრობირებულია. ჩვენ გვინდა რომ ახალი ტექნოლოგიებიც დავნერგოთ, სადაც იქნება სენსორები და მობილური აპლიკაციების საშუალებით იქნება შესაძლებელი მომხმარებლების მხრიდან პარკინგის საკითხების დაგეგმვა. მთავარი რაც არის ამ სისტემის დანერგვაა, რაც ასევე გულისხმობს საპარკინგე ადგილების დამატებასაც, როგორც მიწისქვეშა, ისე მიწისზედა. ზონალურობა უნდა შემოვიდეს და გადახდის სისტემა შეიცვალოს.

ეს ყველაფერი მერიამ უნდა გააკეთოს?

ეს ყველაფერი დღესაც მერიის ფუნქციაა. ვინც იძახის, რომ ეს „სითი პარკის“ გასაკეთებელია, ყველა იტყუება. თბილისი სავსეა ადამიანებით, რომელიც ერთხელ მაინც დაუჯარამებიათ ან მისი მანქანა ერთხელ მაინც გადაუყვანიათ სპეციალურ საჯარიმო ადგილზე. ამიტომ მათ ჰგონიათ, რომ „სითი პარკი“ ბუაა და ვინც ლაპარაკობს, რომ „სითი პარკი“ ცუდია, ის კარგი პოლიტიკოსია. მაგრამ „ტყუილს მოკლე ფეხები აქვს“, ეს არ დაიმალება.

„სითი პარკი“ მხოლოდ ოპერირებას აკეთებს. მასთან გაფორმებულ ხელშეკრულებაში პრობლემები არის. გაცილებით უფრო მომგებიანი ხელშეკრულების დადება შეიძლებოდა. ეს არის ცუდი ხელშეკრულება, მაგრამ თბილისში პარკირების პრობლემა არ არის „სითი პარკის“ ბრალი.

„სითი პარკის“ ფუნქციაა, რომ მერიის გამოყოფილი ადგილები მონიშნოს და თუ ვინმე მანქანას ისეთ ადგილას აყენებს, სადაც არ შეიძლება დაყენება, ის დააჯარიმოს, ან რეგულაციით განსაზღვრულ შემთხვევაში ავტომანქანა გადაიყვანოს საჯარიმო სადგომზე.

მას შემდეგ რაც მერია გააკეთებს ამ ყველაფერს, რაზეც ვისაუბრე „სითი პარკთან“ უნდა შედგეს მოლაპარაკება და ხელშეკრულება შეიცვალოს. თუ ზონალურობის პრინციპი იქნება, ამას თავისი აღჭურვა სჭირდება და ა.შ. „სითი პარკი“ უნდა ჩაეწეროს ამ სისტემაში, ან მასთან უნდა გაუქმდეს ხელშეკრულება და სხვასთან დაიდოს.

ხელშეკრულების გადახედვა შესაძლებელია? მაშინ რა მოხდება თუ „სითი პარკი“ არ დათანხმდება კონტრაქტის გადახედვას?

თუ თანახმა არ იქნება, მასთან უნდა მოხდეს ხელშეკრულების გაწყვეტა. თუ ამას მოყვება საარბიტრაჟო, ან სხვა ტიპის დავა, შესაბამისი კვალიფიკაციის იურისტთა ჯგუფთან ერთად მოხდება მისი გადაწყვეტა.

თბილისის დღევანდელი მთავრობა ამბობს, რომ კონტრაქტში დევს პუნქტი, რომელიც მერიას რამდენიმე მილიონიან კომპენსაციის გადახდას ავალდებულებს ხელშეკრულების გაწყვეტის შემთხვევაში...

თეორიულად მისი მოთხოვნა „სითი პარკს“ შეუძლია, მაგრამ მერიასაც შეუძლია იდავოს მასთან ამ კომპენსაციის მოცულობაზე და ა.შ. ამ დავის შესაძლებლობები არსებობს.

სატრანსპორტო პრობლემების მიმართულებით რა გეგმები გაქვთ?

ტრანსპორტი რამდენიმე საკითხს მოიცავს. მიკროავტობუსების რაოდენობა და მათი მოძრაობის სქემები უნდა გადაიხედოს. ცენტრალურ ადგილებსა და გრძელ მარშრუტებზე ის უნდა ჩანაცვლდეს თანამედროვე, კომფორტული ავტობუსებით. ამიტომ მიკროავტობუსების როლი, რომელიც 90-იან წლებში საკმაოდ დიდი იყო, ნელ-ნელა უკანა პლანზე უნდა გადავიდეს. საბოლოო ჯამში მიკროავტობუსების მხოლოდ მცირე ნაწილი შეიძლება დარჩეს, მაგალითად „ახმეტელის თეატრის“ მეტროსთან და შეიძლება მოკლე მანძილზე უზრუნველჰყოს მგზავრების გადაყვანა. ისეთ ადგილებზე, სადაც არ არის რენტაბელური მგზავრების გადაყვანა.

მერობის კანდიდატები საუბრობენ ტრამვაის შემოყვანაზეც, თუმცა საკმაოდ ძვირიანი პროექტია. თქვენ თუ გაქვთ კონკრეტული გეგმა ამ საკითხზეც?

ტრამვაის რაც შეეხება, ჩვენ გვაქვს გეგმა, რომ ექსპერტების მიერ გასაზღვრული სავარაუდო მშენებლობიდან ერთი მარშრუტის მშენებლობას განვახორციელებთ. როცა ამას ვამბობ, ძვირია თუ იაფია, ამას ჰაერზე არ ვლაპარაკობ. ოთხი წლის განმავლობაში რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე. ის კვლევა, რომელიც ურბანული განვითარებას შეეხებოდა, ინფრასტრუქტურის სამინისტროს სსიპ-მა მუნიციპალური განვითარების ფონდმა გააკეთა. ვიცი პროცესი როგორი იყო, ასევე საფინანსო ინსტიტუტების დამოკიდებულება. ასეთი პროექტების განხორციელების გამოცდილება მაქვს.

სად გეგმავთ მშენებლობას?

ჩვენ ვფიქრობთ, რომ მარშრუტი დაიწყება დელისიდან, გამოივლის ჭავჭავაძეს, რუსთაველსა და წავა ორთაჭალის მიმართულებით. საბოლოო ჯამში ამით არ უნდა დასრულდეს, ჩვენ უნდა შევქმნათ რამდენიმე კარგი სატრანზიტო დერეფანი. როგორც გრძივი, ასევე განივი. 4 წელიწადში ყველაფერს ვერ მოასწრებ. ამ დიდი გეგმიდან პირველი იქნება ამ სატრანზიტო დერეფნის შექმნა.

ტრამვაის ხაზის მშენებლობა რამდენი დაუჯდება თბილისის ბიუჯეტს?

ძალიან უხეში დათვლებით დაახლოებით 250 მილიონი ლარი დაჯდება, მაგრამ თბილისის ბიუჯეტს ალბათ სადღაც 20%-იანი თანადაფინანსების ფარგლებში დაუჯდება. ამისთვის სხვა რესურსები უნდა იყოს მოძიებული. როგორც საკრედიტო, ისე საგრანტო რესურსები და ეს საკმაოდ რეალისტურია.

მეტროპოლიტენის მოდერნიზების მიმართულებითაც ხომ არ გაქვთ გეგმა?

ამ საკითხებზეც მომიწია მუშაობა, მათ შორის ურთიერთობა უცხოელ ექსპერტებთანაც. თბილისის მეტროში ინფრასტრუქტურის თვალსაზრისით სავალალო ვითარებაა. როგორ შევღებოთ და გავალამაზოთ ვაგონები, ამაზე აქცენტის გადატანა არ შეიძლება, რადგან შესაძლოა ზოგიერთ ადგილას კატასტროფის მოწმეები გავხდეთ. მეტროში არ ჩანს წყლის სისტემა, მათ შორის კომუნისტების მმართველობისას  დაწყებული და ნახევრად დაუკონსერევებელი მშენებლობები. იგივე ელბაქიძის აღმართთან და ა.შ. ანუ მეტროში, შიგნით არის ინფრასტრუქტურის ძალიან ბევრი პრობლემა. ინფრასტრუქტურაზე სათანადო ხარჯებია გასაწევი, რათა თავიდან ავიცილოთ კატასტროფა. ცოტა მეტი წინდახედულობა გვმართებს. ასეთი წინდაუხედავობის გამო მოხდა 13 ივნისის კატასტროფა. ამიტომ ყოველთვის იმაზე არ უნდა გაკეთდეს აქცენტი, რასაც თვალი კარგად ხედავს. რაც არ ჩანს, იმაზეც სათანადო აქცენტია გასაკეთებელი. თუმცა, გრძელვადიან პერსპექტივაში მეტროს ქსელი უნდა განვითარდეს, თუმცა ამას თავისი ფინანსური რესურსი სჭირდება.

ხეების ჭრა და ყველგან მშენებლობები ერთ-ერთ ყველაზე აქტუალური პრობლემაა თბილისისთვის. არსებობს კვლევები, რომლის მიხედვითაც ჟანგბადის მხრივ თბილისში ძალიან მძიმე ვითარებაა. ამ მიმართულებით რა გეგმები გაქვთ?

ეს ისევ და ისევ უკავშირდება სისტემურ საკითხს. ჩვენი არქიტექტურის სამსახური დაახლოებით ისეა, მოსამართლეს სისხლის სამართლის კოდექსი რომ არ ჰქონდეს და ისე უწევდეს საქმეების განხილვა. სარეგულაციო ნორმები არ არსებობს. უნდა იყოს განსაზღვრული სად რისი აშენება შეიძლება, ან არ შეიძლება. ანუ დღეს, რომ ვიღაცას შეაქვს განაცხადი, რომ ამ კონკრეტულ ადგილას უნდა ააშენოს სახლი, არქიტექტურის სამსახური აძლევს ნებართვას, როდესაც მშენებელი ეუბნება რომ სართულების დამატება უნდა, არქიტექტურის სამსახური ეუბნება რომ მოდი შენ ფული დაამატე და მე შენ კოეფიციენტს გაგიზრდი. ჩემი მერობის შემთხვევაში ასეთი რამე გამორიცხულია. რაღაცა ბუნდოვანი სტანდარტი არსებობს, მაგრამ მკაფიო არ არსებობს და ეს უნდა შეიცვალოს.

რაც შეეხება უშუალოდ გამწვანებას, ეს უშუალოდ გეგმაშიც უნდა აისახოს. დღეს თბილისში 33 უბანი გვაქვს, 9-ში მეტ-ნაკლებად ადეკვატური გამწვანებაა. ჩვენ 10 ახალი პარკის მშენებლობას დავგეგმავთ. თითო პარკი დაახლოებით 2-დან 4 ჰექტრამდე იქნება. ასევე გაკეთდება სკვერები, დაახლოებით 100-დან 500 კვადრატულ მეტრამდე. რომელიც მაქსიმალურად ფეხით სასიარულო ადგილზე უნდა იყოს. ასევე არსებობს ადგილები, სადაც გამწვანებისთვის საკმარისი ფართობები არაა. ასეთ ადგილებზე ინოვაციური მეთოდები უნდა გამოვიყენოთ. ეს არის ტერასული და ვერტიკალური გამწვანება, ქოთნებით გამწვანება და ა.შ. პირდაპირ გეტყვით, ზოგიერთ შემთხვევაში უნდა წავიდეთ იმ გზით, როდესაც შენობების ნაცვლად გამწვანების ადგილები იქნება. მაგალითად, სპორტის სასახლის უკან აშენებულ შენობებს ვეღარაფერს ვუზამთ, მაგრამ იქ დარჩენილია კერძო სახლები, ე.წ. ბარაკები. არიან ხალხი, რომელთაც სული უკაწკაწებთ, როდის მოახდენენ იმ ადგილებზე კორპუსების აშენებას. იმ ზონაში კორპუსების მშენებლობების ნებართვები აღარ გაიცემა, პირიქით ასეთი კერძო სახლების ადგილზე გაკეთდება გამწვანება.

კერძო სექტორისგან გამოისყიდით ამ ე.წ. ბარაკებს?

რასაკვირველია. დიდ სახლს ვერ დავანგრევთ, მაგრამ სადაც ჯერ კიდევ შესაძლებელია აღარ დავამატოთ ეს სიმახინჯე და შესაძლებელია რომ პარკი გავაშენოთ. ეს დეველოპერებისთვის იქნება დანაკარგი, მაგრამ მერიისთვის ეს ასე არ უნდა იყოს.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მიმართულებით თუ გაქვთ კონკრეტული გეგმა, თუნდაც ტურიზმის კიდევ უფრო მეტად გააქტიურების მიმართულებით?

კულტურულ მემკვიდრეობას უნდა ჩავუტაროთ ინვენტარიზაცია. უნდა გვქონდეს სპეციალური პროგრამა, რითაც მოვახდენთ რეაბილიტაციას. აქ მხოლოდ მთავარ პრინციპს ვიტყვი, ჩვენთან ხშირად არის ასეთი დაპირისპირება - ინვესტორი თუ კულტურული მემკვიდრეობა. ზოგი ერთი მიმართულებით ფიქრობს, ზოგი მეორე. აქ სიმართლე სადღაც შუაშია. სინამდვილეში ეს ორი ინტერესი ერთმანეთს არ უპირისპირდება. კულტურული მემკვიდრეობა ჩვენი მოქალაქეებისთვის უნდა გავხადოთ ჩვენი ქალაქის და მოქალაქეების შემოსავლის წყაროდ. შესაბამისად, პროგრამები რომელიც ამის კომერციალიზაციას შეუწყობს ხელს, მერიამ მაქსიმალურად უნდა განახორციელოს.

რა არის თქვენი მთავარი დაპირება, რის შეცვლას ჰპირდებით თბილისელებს?

ეს არის ის, რომ წინამორბედების მსგავსად არ ვიქნებით მოწადინებულები როგორ მოვაწონოთ თავი პარტიასა და სუს-ს. მერია იქნება თვითმმართველობა და ორიენტირებული იმაზე, როგორ გახადოს უმჯობესი თბილისელთა ცხოვრება.

მეორე დაპირებაა, რომ ყველა სფეროში შეიქმნება სისტემები. მაგალითად ჯანდაცვის სფეროში გვაქვს სისტემა და ასე იქნება ყველა სფეროში. დღეს არის ქაოსი და ეს უნდა შეიცვალოს. დღეს ყველაფერი ან იდეოლოგიზებულია, ან კერძო ინტერესი დევს შიგნით. ზოგიერთი კი კამპანიურია. მაგალითად, წელს გაკეთდა ველობილიკი, რომელსაც არც თავი აქვს, არც ბოლო და საერთო სქემიდან საერთოდ ამოვარდნილია. მან ფეხით მოსიარულეთა სივრცეც შეამცირა. ეს არის უსისტემო გადაწყვეტილების ნიმუში, რომელშიც ფული დაიხარჯა. ამას სჭირდებოდა კვლევა, ვინ ივლის, რამდენი მსურველია და ა.შ.

პოპულისტურია?

რა თქმა უნდა პოპულისტურია და კამპანიური. ისევე როგორც ის, რომ მივლენ და გარემოვაჭრეებს აყრიან. ეს მაშინ, როდესაც მერიას არ აქვს დამტკიცებული გარევაჭრობის რეგულირების ნორმები. არ აქვს პროგრამა, რითაც ჯანსაღ გარევაჭრობას ხელს შეუწყობს და ა.შ.

ჩვენ ქალაქის ცენტრში ისეთი ადგილები გვექნება, სადაც ფეხით მოსიარულეთა სივრცე შეიქმნება, მაგრამ ესეც პოპულიზმი კი არ იქნება. ჩვენ უნდა შევქმნათ ისეთი ადგილები, სადაც მდიდარი და ღარიბი, როგორც თანამოქალაქეები ერთნაირ მდგომარეობაში იქნებიან, ზოგი ჯიპს დატოვებს, ზოგი მეტროდან ამოვა, ერთ ადგილას მოიყრიან თავს და საერთო სივრცეები ექნებათ. ასეთი ადგილები ქალაქში არ გვაქვს, რადგან მცირე თუ დიდი ქუჩა პრაქტიკულად ტრანზიტულ მაგისტრალებად არის გადაქცეული.

მოქმედ მერს უმთავრდება უფლებამოსილების ვადა. როგორ შეაფასებთ მისი მუშაობის 3.5 წლიან ვადას? მას არაფერი არ შეუქმნია ღირებული დედაქალაქისთვის?

თბილისის ყველა მერმა რაღაცა გააკეთა ამ ქალაქისთვის. რასაკვირველია რაღაცები გაკეთდა ნარმანიას პერიოდშიც. მთავარი პრობლემაა, რომ სისტემურად მართვის სტილი ვერ შეიცვალა.

აუცილებელია რომ მერი პოლიტიკური ლიდერი იყოს?

მერი დაკავებული უნდა იყოს იმით, რომ თავისი ქალაქის მოსახლეობის ინტერესები მაქსიმალურად გაითვალისწინოს. რაც მე ახლა ვთქვი, ეს პოლიტიკაა. თუ ასეთი მერი გვინდა, რასაკვირველია ის უნდა იყოს პოლიტიკოსი.

ხშირად აკრიტიკებთ დავით ნარმანიას. ახლაც ამ ინტერვიუში რამდენჯერმე გააკრიტიკეთ, რომ ვერ შეცვალა რეალობა...

მე დავით ნარმანიას არ ვაკრიტიკებ. მე ვაკრიტიკებ „ქართული ოცნების“ მიდგომას. ის მართვის სტილი, რაც იყო ქალაქში უსისტემო მართვისა ეს ვერ შეიცვალა „ქართული ოცნების“ პირობებში.

კი ბატონო მერი ნარმანიაა, მაგრამ სისტემაა შესაცვლელი. არ იქნება სწორი, რომ ვისაუბროთ ნარმანიაა ქვეყნის დამაქცევარი. არასაკმარისი დეცენტრალიზაციაა და ქალაქში თუ რამე ფუჭდება, ამაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ცენტრალურ ხელისუფლებას. მას არ უნდა, რომ ხელიდან გაუშვას ქალაქის მართვა. სანამ ეს ასეა, ცენტრალური ხელისუფლება ხელებს ვერ შეაწმენდს მუნიციპალიტეტს. ამისთვის წლების განმავლობაში ვიბრძოდი და ვმუშაობდი. რაღაცებს მივაღწიეთ კანონმდებლობაში, პრაქტიკაში ბევრი რამე გასაკეთებელია. ცენტრს უნდა რომ თან ცენტრალიზებული ჰქონდეს და თან რამე რომ ფუჭდება გამგებელსა და მერს დააბრალოს. ეს ასე არ გამოვა. დღეს ეს რეალობაა სუს-ი და ყველა ერევა გადაწყვეტილებებში.

მთავარ კონკურენტად ვის მიიჩნევთ?

რასაკვირველია სახელისუფლებო კანდიდატს. დღეს ჩვენ დღევანდელი რეალობის შეცვლა გვინდა. კალაძე არის დღევანდელი რეალობის გამაგრძელებელი. მე ვფიქრობ, რომ კიდევ უფრო უარესი გამაგრძელებელი.

რატომ ფიქრობთ ასე?

ვვარაუდობ რომ კორუფციული სკანდალების რაოდენობა გაცილებით უფრო გაიზრდება. თუ გინდათ ერთი წლის შემდეგ შევხვდეთ თუ კალაძეს აირჩევენ და შევადაროთ. თუ მე ამირჩევენ მაინც შევხვდეთ და ვისაუბროთ რამდენ რამეს შევცვლით ერთ წელიწადში.

თუ მოხდა ისე, რომ მეორე ტური დაინიშნა და თქვენ ვერ გახვედით, დაუჭერთ თუ არა მხარს ოპოზიციურ კანდიდატს?

ამის შესახებ გიპასუხებთ 22 ოქტომბერს, როდესაც გვეცოდინება არჩევნების შედეგები. ჩვენი თვითმიზანი არ არის ვიღაცის ჩამოგდება. ჩვენი თვითმიზანი არის ნორმალური მართვის სისტემა. აქედან გამომდინარე მაგაზე გადაწყვეტილების მიღება, როცა განსხვავებული ხედვების, განსხვავებული წარსულის 8 კანდიდატია, წინასწარ მაგაზე ლაპარაკი არასერიოზულია. ეგ ნიშნავს, რომ პერსონალური ცვლილების მიღწევა გაქვს თვითმიზნად.

რამდენჯერმე ახსენეთ სუს-ი, ერევა სუს-ი მერიის საქმიანობაში?

არის რამე, სადაც სუს-ი არ ერევა? სამწუხაროდ იმის ნაცვლად, რომ ჩვენი უსაფრთოხებია ორგანოები ქვეყნის უსაფრთხოებაზე იყვნენ გადასულები გამგეობაში და მერიაში საკადრო პოლიტიკისა და ტენდერებში არიან ჩარეულები. ეს დასრულდება. თბილისში როგორც კი მოვა ოპოზიციონერი მერი, რომელსაც ეცოდინება თვითმმართველობის საკითხები ეს პრობლემები დასრულდება. უფრო მეტიც, უნდა დავაყენოთ საკითხი რომ მერიის ორგანოებში დასაქმებული საჯარო მოსამსახურეების საშემოსავლო დარჩეს თბილისში. ქონების გადმოცემის თემაც უნდა დავაყენოთ, რომელიც კანონით გადმოცემულია, მაგრამ ტექნიკურად არ არის შესრულებული, პრინციპულად უნდა დავსვათ საკითხი ფისკალური დეცენტრალიზაციის მიმართულებით და ქონების გადმოცემასთან დაკავშირებით.

როდესაც ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე იყავით მაშინაც ხომ არ ერეოდა სუს-ი?

ჩემს გადაწყვეტილებებში ვერ ერეოდა, იმიტომ რომ ვიყავი მკვეთრად დაპირისპირებული სხვადასხვა სტრუქტურებთან. იყო მცდელობები რომ რეფორმა შეფერხებულიყო. ზოგი გაუვიდათ, ზოგი - არა. მაგრამ ჩვენ მოვახერხეთ, რომ ძალიან ბევრი რამე გაგვეტანა. ქვეყანაში რომ არ მომხდარიყო ნაბიჯები დეცენტრალიზაციისა და დემოკრატიზაციის მიმართულებით მცდელობები იყო ძალოვანი სტრუქტურების მხრიდან. მაშინ სუს-ი და შსს ერთად იყვნენ.

როდესაც იყავით მინისტრის მოადგილე, მაშინ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მინისტრი იყო დავით ნარმანია. მაშინ არ გქონდათ მის გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით კითხვები?

ძალიან დიდი ხანია რაც ნარმანიას ვიცნობ. ოდესღაც ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციაში ჩემი მოადგილე იყო. ჩვენ ვიყავით ახალი მისული კარგი გუნდი. ის საკითხები, რასაც მე ვკურირებდი სრული დამოუკიდებლობა მქონდა. მისი მხრიდან რაიმე ტიპის ხელშეშლა არ ყოფილა.

აღნიშნეთ, რომ მერიის ფუნქციებში მთავრობა უხეშად ერევა. მაშინ არ უშლიდნენ დამოუკიდებლობაში ხელს?

ეს სხვადასხვა რამეა. სამინისტრო ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე, მუნიციპალიტეტი თუ ანგარიშვალდებულად თვლის თავს მთავრობისა და პრემიერის წინაშე, არღვევს თვითმმართველობის კანონს. მინისტრი კი მაშინ არღვევს კანონს, თუ თავს ანგარიშვალდებულად არ გრძნობს თავს მთავრობისა და პრემიერის წინაშე.

მე ცოტა სხვა ფორმულირებით დაგისვით კითხვა. არა ანგარიშვალდებულებაზე, არამედ იმაზე გკითხეთ, რომ გარკვეული დამოუკიდებლობა ყველა სტრუქტურაშია საჭირო, მათ შორის კონკრეტული სამინისტროს ხელმძღვანელსაც...

მე გეტყვით, რომ ნარმანია მინისტრი იყო „ქართული ოცნების“ პირველი პრემიერმინისტრის პირობებში და ჰქონდათ მინისტრებს საკმაო დამოუკიდებლობა. თანდათანობით შეიზღუდა და განსაკუთრებულად 2015 წლიდან შეიზღუდა სამინისტროების დამოუკიდებლობა.

„რესპუბლიკური პარტიის“ თავმჯდომარემ ხათუნა სამნიძემ "შენების მოძრაობა" დაადანაშაულა ხელისუფლებასთან ალიანსში და სატელიტური პარტია უწოდა. ამის მაგალითად დაასახელა ის, რომ „ქართული ოცნებიდან“ აქტივისტები თქვენს მოძრაობაში გადმოდიან რეგიონებში. რას უპასუხებთ მას?

აბსოლუტურად უსაფუძვლო განცხადებაა, პასუხადაც კი არ ღირს. ეგ არგუმენტი არ არის. კონკრეტული ადამიანები თუ არჩევანს „შენების“ მოძრაობასთან შემოერთებაზე აკეთებენ, ამას რა კავშირი აქვს სატელიტობასთან? თუ სატელიტობა უნდათ იქნებიან აქტივისტები ისედაც, ვიღაცას გაურიგდებიან იმ „ქართულ ოცნებაში“. ამიტომ ეს უსაფუძვლო ბრალდებაა. საერთოდ ბოლო პერიოდში გაიზარდა „რესპუბლიკური პარტიიდან“ არაადეკვატური განცხადებები. ეს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნიმუშია.

არ აპირებთ, სერიოზულად, არგუმენტირებულად გასცეთ პასუხი?

რას ვუპასუხო? ჩვენ ვერ დავამტკიცებთ, რომ აქლემები არ ვართ. ჩვენი ყოველდღიური კამპანიით და მათ შორის არჩევნების შემდგომი პოლიტიკით დავამტკიცებთ, რომ სრულიად ახლებურ პოლიტიკურ ძალას ვქმნით. რომელიც არათუ სატელიტი, არამედ ყველა სხვა პოლიტიკური ძალისგან განსხვავდება. ჩვენ სრულიად ახლებურ მიდგომებს შევთავაზებთ ეტაპობრივად ჩვენს საზოგადოებას. ამ განცხადების უსფაუძვლობა სულ უფრო და უფრო თავისით გამოჩნდება.

მას შემდეგ რაც პარლამენტმა მიიღო კონსტიტუციის ახალი პროექტი პოლიტიკოსები საუბრობენ, რომ ქვეყანაში ღრმა პოლიტიკური კრიზისია და ნელ-ნელა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნებისკენ მივდივართ, იმ შემთხვევაში თუ გონს არ მოეგო ხელისუფლება. თქვენც იზიარებთ პოლიტიკოსთა ამ ნაწილის შეფასებებს?

რამდენად მივდივართ ვადამდელი არჩევნებისკენ ვერ გეტყვით. ვერ ვიტყვით, რომ საზოგადოებაში ასეთი მუხტია ამ ეტაპზე. მაგრამ ის, რომ ხელისუფლებას პოლიტიკური სისტემა ძალიან ცუდი ვექტორით მიჰყავს, ეს სახეზეა. რაც დამოუკიდებლები ვართ ყველა ხელისუფლება ებღაუჭება არადემოკრატიულ მიდგომებს. საარჩევნო სისტემის გადადებასა და 2024 წლის მიღებაზე კი არ უნდა იყოს საუბარი, არამედ წუხილი დაკარგულ დროზე. სისტემა გუშინ უნდა შეგვეცვალა. დღეს ვიღაცები მახინჯი სისტემის შენარჩუნებას ებღაუჭებიან.

ხომ არ ფიქრობთ, რომ გარკვეული შეცდომა იყო დაშვებული, რადგან 2016 წელსვე არ ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები ახალი საარჩევნო სისტემით?

ეს თავიდან ბოლომდე „ნაციონალური მოძრაობის“ სინდისზეა. მაშინ „ოცნების“ დეპუტატთა საკმარის რაოდენობას ჰქონდა მზაობა, რომ 2016 წლის შემდეგ მოხდებოდა პროპორციულ სისტემაზე გადასვლა.

2016 წლის არჩევნები რატომ არ ჩატარდა. რატომ არ მოხდა ამ ცვლილების მიღება?

ეს მოითხოვდა საკონსტიტუციო ცვლილებას, შესაბამისად მაშინ პარლამენტში არ გროვდებოდა საკმარისი რაოდენობა. ამაზე შეთანხმება ვერ ხდებოდა, მაგრამ მაშინდელმა კოალიცია „ქართულმა ოცნებამ“ მოახერხა შიგნით შეთანხმება რომ 2016 წლის შემდგომი არჩევნები ყოფილიყო პროპორციული, მაგრამ მაშინ „ნაცმოძრაობამ“ არ დაუჭირა მხარი და სამწუხაროდ თავისი არასწორი ნაბიჯით ხელი შეუწყო იმას, რომ დღეს სადავო გვაქვს, 2020 წელს იყოს თუ 2024 წელს პროოპორციული წესით ჩატარებული არჩევნები. მაშინ რომ ამ ინიციატივას დათანხმებულიყო, ეს საკითხი დღეს გადაწყვეტილი იქნებოდა.

ხომ არ იყო დაშვებული პოლიტიკური შეცდომა დავით უსუფაშვილის მხრიდანაც? თუნდაც ამ იდეის გაჟღერება, რომ პროპორციული წესით არა 2016 წლის, არამედ 2020 წლის არჩევნები ჩატარებულიყო?

არა, ეს არ იყო პოლიტიკური შეცდომა. ეს იყო არსებული რეალობის გათვალისწინებით მიღებული გადაწყვეტილება. მომხდარიყო იმის დაფიქსირება, რაც მიღწევადი იყო მაშინ.

აღნიშნეთ, რომ „შენების მოძრაობა“ სრულიად ახლებური მოძრაობაა და ყველასგან განსხვავებული. რიგ საკითხებთან დაკავშირებით საჭიროა ოპოზიციასთან თანამშრომლობა. თუ განიხილავთ პარტნიორებად ვინმეს. მაგალითად, როდესაც დავით უსუფაშვილი იყო „რესპუბლიკელების“ ლიდერი, მას ჰყავდა პარტნიორი და დასაყრდენი პარტიები. მაგალითად, ალასანიას პარტია. დღეს სხვა რეალობის წინაშე ხართ...

ჩვენ ახლა ფორმირების პროცესში მყოფი პარტია ვართ. 2018 წლის გაზაფხულზე საბოლოოდ ჩამოვყალიბდებით პარტიად. ჩვენ ყველაფერთან დაკავშირებით გვექნება ჩვენი ხედვა. თემატური თანამშრომლობა რასაკვირველია გვექნება სხვადასხვა პოლიტიკურ ძალებთან. მაგრამ ჩვენი მიდგომაა, რომ პოლიტიკური კოალიციები უნდა შეიქმნას არა არჩევნებამდე, არამედ არჩევნების შემდეგ. თემატური თანამშრომლობა გვექნება, მაგრამ პოლიტიკურ კოალიციაში არ შევალთ. საერთოდ ქვეყანაში კოალიციური მმართველობა უნდა დაფუძნდეს, ოღონდ არჩევნებზე ნაჩვენები შედეგების შესაბამისად.

მსგავსი სიახლეები
ავერსის კლინიკაში 4 წლის პაციენტს ღვიძლი გადაუნერგეს

ავერსის კლინიკაში 4 წლის პაციენტს ღვიძლი გადაუნერგეს

8 დეკემბერი, 2017

23 ნოემბერს ავერსის კლინიკაში 4 წლის პაციენტს ღვიძლი გადაუნერგეს. დონორი ბავშვის მამა იყო. ოპერაციამ გართულებების გარეშე ჩაიარა, პოსტოპერაციული პერიოდი დამაკმაყოფილებლად მიმდინარეობს. info9.ge The post ავერსის კლინიკაში 4 წლის...

მეტი

ქედაში პირველი აჭარელი ექიმის ყადირ შერვაშიძის ბიუსტი გაიხსნება

ქედაში პირველი აჭარელი ექიმის ყადირ შერვაშიძის ბიუსტი გაიხსნება

12 დეკემბერი, 2017

ხვალ 15 საათზე, დაბა ქედაში კოსტავას ქუჩაზე მდებარე სკვერში, პირველი აჭარელი ექიმის, თამარ მეფის ორდენის კავალერისა და საზოგადო მოღვაწის - ყადირ თუფანის ძე შერვაშიძის ბიუსტის გახსნის ცერემონია გაიმართება. ცერემონიას...

მეტი

"1 წლის მერე შევხვდეთ და ვისაუბროთ, რა შევცვალეთ მერიაში", - ინტერვიუ თენგიზ შერგელაშვილთან

"1 წლის მერე შევხვდეთ და ვისაუბროთ, რა შევცვალეთ მერიაში", - ინტერვიუ თენგიზ შერგელაშვილთან
23:55 | 4 ოქტომბერი, 2017

შერგელაშვილი „აიპრესთან“ ინტერვიუში აცხადებს, რომ თუ არჩევნებში კახა კალაძე გაიმარჯვებს, ვითარება გაუარესდება. მისი თქმით, ამ დროს კორუფციული სკანდალების რაოდენობა მოიმატებს. ის გვთავაზობს, რომ 1 წლის შემდეგ შევხვდეთ მაშინაც თუ კალაძე გაიმარჯვებს და გავიაროთ ეს საკითხები და მაშინაც თუ არჩევნებში თავად გაიმარჯვებს და ვისაუბროთ იმაზე, რისი გაკეთება მოახერხა 1 წელში.

საპარკინგე და სატრანსპორტო პრობლემების მოგვარება, თბილისის გამწვანება, კულტურული მემკვიდრეობის საკითხების მოგვარება, - ეს იმ არასრული საკითხების ჩამონათვალია, რომლის მოგვარებასაც მერობის კანდიდატი ამომრჩეველს ჰპირდება. „აიპრესი“ გთავაზობთ თენგიზ შერგელაშვილთან ინტერვიუს.

ინტერვიუ თემატური ნაწილით დავიწყოთ. როგორ შეფასებთ თბილისის გენერალური გეგმის პროექტს? თუ იცნობთ მას და იწონებთ თუ იწუნებთ? როგორ ფიქრობთ რამდენად სამართლიანად შეარჩია მერიამ „სითი ინსტიტუტის“ პროექტი კონკუსრსის შედეგად?

კონკურსის შედეგებზე ვერაფერს გეტყვით, პროცედურებს არ გავცნობივარ, მაგრამ დოკუმენტი, რომელიც გენგეგმას შეეხება ის არ არის ერთიანი დოკუმენტი. ის არის კოოპერაცია სხვადახვა მასალების ერთობლიობა, ტექსტური და გრაფიკული. ის არ არის შეკრული დოკუმენტი. ჯერჯერობით მხოლოდ შუალედური ვერსია არსებობს. დღეს რომ ვთქვათ რომ არსებობს მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა, რომელიც დასრულებულია და საკრებულოს სხდომაზე შეიძლება მისი გატანა, ეს ასე არაა. ვნახოთ შემდეგ ეტაპზე რა იქნება წარმოდგენილი.

ცვლილებები შევა?

არ ვიცი. ამის დამტკიცება შეუძლებელია, ეს თეორიულადაც გამორიცხულია. ეს არის რაღაც სხვადასხვა მასალების ერთობლიობა. მით უმეტეს მას არც აქვს ნორმატიული აქტის სახე და ა.შ. საბოლოო დოკუმენტი როგორი იქნება იმაზე შეიძლება ვიმსჯელოთ. ჯერჯერობით ეს ნახევარფაბრიკატია. აქამდე რაც ოფიციალურად არსებობს და გვინახია, ეს ნახევარფაბრიკატია.

წარმოდგენილი დოკუმენტები თქვენთვის თუ არის მისაღები?

ვერ ვიტყვით, რომ ბევრი სიახლეა. თბილისთან დაკავშირებით სხვადასხვა დროს, მათ შორის 2000-იან წლებშიც ურბანისტების სხვადასხვა ჯგუფები რეკომენდაციებს ამუშავებდა. ცალკეული რეკომენდაციები მისაღები და გასათვალისწინებელია, მაგრამ ამას სჭირდება ერთიან სისტემაში აწყობა.

ჩვენ არ გვაქვს ქვეყანაში საერთო სივრცითი მოწყობის გეგმა. ჯერ ეს უნდა გვქონდეს, შემდეგ თბილისს უნდა ჰქონდეს სოციალ-ეკონომიკური განვითარების გეგმა და აქედან გამომდინარე გენერალური გეგმა, მიწათსარგებლობის გეგმა და ა.შ. საერთო სისტემაში ვერ წარმოვიდგენ ამას, ხელისუფლებას არ აქვს წარმოდგენა სივრცითი მოწყობის გეგმა რა არის. მე რასაც ვუსმენ პრემიერსა და ა.შ. სივრცით გეგმად აღიქვამენ მაგისტრალებისა და გზების გაყვანას.

ხელისუფლების გეგმა არათანმიმდევრულია?

არათანმიმდევრულია. იმიტომ რომ სივრცითი მოწყობის გეგმა რომ გვქონდეს თვითმმართველი ქალაქების გაუქმების თემა ასე არ დადგებოდა. დაწყებული იყო პროცესი რაღაცა ტიპის სივრცითი მოწყობის ხედვისა და შემდგომ ნაბიჯებს გადადგამდა. პოლიტიკური კონიუნქტურის გამო ამის გაუქმება ნიშნავს, რომ არათუ სივრცითი გეგმა, არამედ ხედვაც კი არ არსებობს. პრემიერი და მთავრობის სხვა წარმომადგენლები სივრცითი მოწყობის თემაზე საუბრისას საუბრობენ ტრასებზე, აეროპორტებზე და პორტზე. 

სივრცითი მოწყობა არსებობს დონეების მიხედვით - ქვეყნის, რეგიონული, ქალაქებისა და სოფლების სივრცითი მოწყობის გეგმა. ცალკე თბილისში რაც გაკეთდა, მასში რასაკვირველია არის ბევრი პოზიტიური რეკომენდაცია, მაგრამ ყველაფერი ერთმანეთთან კარგად არ არის დაკავშირებული. რჩება შთაბეჭდილება, რომ ცალკეულ ნაწილებში რაღაცა აკლია. ზოგიერთი ადგილი ძალიან ჩაღრმავებულია, ზოგიერთი ნაწილია ზოგადია. ამიტომ ვამბობ, რომ დასრულებული არ არის. რაც მე მინახავს თუ ვინმე მის მიღებას აპირებს, ეს წარმოუდგენელია.

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია ე.წ. ელიავას ბაზრობის საკითხი. სხვადასხვა ვერსიებია ამასთან დაკავშირებით. არის საუბარი რეკრეაციული ზონის განთავსებაზე, სავაჭრო ცენტრების აგებაზე და ა.შ. თქვენ როგორ აპირებთ მის დარეგულირებას?

ყველაზე მთავარია, რომ თბილისში შევქმნათ გადაწყვეტილების მიღების მექანიზმი. დღეს რომ ვთქვა, რომ ამის გაკეთება მაქვს გადაწყვეტილი, არასერიოზული იქნება. ანუ ჩვენ უნდა შევქმნათ გადაწყვეტილების მიღების სისტემა, დაველოდოთ გენგეგმის დამტკიცებას, სადაც დეტალურად იქნება განსაზღვრული, სად რა ზონები უნდა იყოს. სხვათა შორის გენგეგმამ უნდა გაიაროს გარემოს დაცვითი ექსპერტიზა. ჩვენ თუ დღეს ქალაქის ცენტრში ერთ სულ მოსახლეზე გვაქვს 1.5 კვადრატული მეტრი გამწვანება, ხოლო პერიფერიებში 7-მდე ადის და ჩვენ თუ საშუალოვადიან და გრძელვადიან გეგმაში დავისახავთ, რომ ცენტრალურ უბნებში უნდა გაიზარდოს ეს მაჩვენებელი, მაშინ ეს მხოლოდ ჩვენი სურვილი, განაცხადი კი არ უნდა იყოს, არამედ დეტალურად უნდა იყოს ჩადებული გენგეგმაში. ეს უნდა იდოს გენგეგმაში თუ როგორ და რა ვადაში უნდა მოხდეს ეს. რუკაზე უნდა იყოს მონიშნული ის სივრცეები, სადაც უნდა მოხდეს გამწვანება. შესაბამისად ამის გარეშე გადაწყვეტილების მიღება ისევ უსისტემობამდე მიგვიყვანს.

ელიავას ბაზრობა ასე რომ არ უნდა დარჩეს, ფაქტია. იქიდან რა ნაწილი დაეთმობა სავაჭრო ცენტრს და რა ნაწილი გამწვანებას თუ სხვა მიზნებს, ეს უკვე დეტალური მუშაობის შემდეგ უნდა გაირკვეს. ქალაქის ერთ-ერთ ცენტრალურ ადგილზე აბსოლუტურად ქაოტური ვაჭრობა გვაქვს, რომელიც ძალიან შორსაა სიჯანსაღესთან და ნორმალურ გარემოსთან.

ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური საკითხი არის „სითი პარკის“ თემა, რაც მერობის კანდიდატების მხრიდან ერთგვარ პოპულიზმადაც იქცა. თქვენ რა გეგმები გაქვთ ამ საკითხზე? აპირებთ ხელშეკრულების გადახედვას?

სწორად აღნიშნეთ, ეს არის პოპულიზმი. ჩვენ „სითი პარკზე“ არ ვსაუბრობთ, ჩვენ ვსაუბრობთ პარკირებაზე. პარკირება არ არის „სითი პარკი“. ვინც საუბრობს, რომ „სითი პარკს“ გავაგდებთ და ეს არის პრობლემა, ის არის პოპულისტი, ყველა - კანდიდატი იქნება ის თუ არაკანდიდატი. პრობლემა არის პარკირება, რომელიც მერიის ფუნქციაა. პარკირების ადგილების გამოყოფა, გადასახადების - სააბონენტო თუ ჯარიმების ოდენობა და საერთოდ ყველაფერი რეგულირდება თბილისის მერიის მიერ. უფრო მეტიც, თანხებიდან 60% თბილისის მერიაში შედის, ბოლო სამ წელიწადში 21 მილიონია შესული. დღეს ნახევარ მილიონ ადგილზე 33 000 გვაქვს. მერიამ უნდა შეცვალოს პოლიტიკა.

რას ნიშნავს პოლიტიკის შეცვლა? - პირველი ზონალურობის პრინციპის შემოღება. როდესაც სხვადასხვა ტერიტორიაზე სხვადასხვა გადასახადია. სხვადასხვა დროითი შეზღუდვაა. განსხვავებაა მანქანების მიხედვით. ანუ უნდა შემოვიღოთ ის სისტემა, რომელიც განვითარებულ ქვეყნებში აპრობირებულია. ჩვენ გვინდა რომ ახალი ტექნოლოგიებიც დავნერგოთ, სადაც იქნება სენსორები და მობილური აპლიკაციების საშუალებით იქნება შესაძლებელი მომხმარებლების მხრიდან პარკინგის საკითხების დაგეგმვა. მთავარი რაც არის ამ სისტემის დანერგვაა, რაც ასევე გულისხმობს საპარკინგე ადგილების დამატებასაც, როგორც მიწისქვეშა, ისე მიწისზედა. ზონალურობა უნდა შემოვიდეს და გადახდის სისტემა შეიცვალოს.

ეს ყველაფერი მერიამ უნდა გააკეთოს?

ეს ყველაფერი დღესაც მერიის ფუნქციაა. ვინც იძახის, რომ ეს „სითი პარკის“ გასაკეთებელია, ყველა იტყუება. თბილისი სავსეა ადამიანებით, რომელიც ერთხელ მაინც დაუჯარამებიათ ან მისი მანქანა ერთხელ მაინც გადაუყვანიათ სპეციალურ საჯარიმო ადგილზე. ამიტომ მათ ჰგონიათ, რომ „სითი პარკი“ ბუაა და ვინც ლაპარაკობს, რომ „სითი პარკი“ ცუდია, ის კარგი პოლიტიკოსია. მაგრამ „ტყუილს მოკლე ფეხები აქვს“, ეს არ დაიმალება.

„სითი პარკი“ მხოლოდ ოპერირებას აკეთებს. მასთან გაფორმებულ ხელშეკრულებაში პრობლემები არის. გაცილებით უფრო მომგებიანი ხელშეკრულების დადება შეიძლებოდა. ეს არის ცუდი ხელშეკრულება, მაგრამ თბილისში პარკირების პრობლემა არ არის „სითი პარკის“ ბრალი.

„სითი პარკის“ ფუნქციაა, რომ მერიის გამოყოფილი ადგილები მონიშნოს და თუ ვინმე მანქანას ისეთ ადგილას აყენებს, სადაც არ შეიძლება დაყენება, ის დააჯარიმოს, ან რეგულაციით განსაზღვრულ შემთხვევაში ავტომანქანა გადაიყვანოს საჯარიმო სადგომზე.

მას შემდეგ რაც მერია გააკეთებს ამ ყველაფერს, რაზეც ვისაუბრე „სითი პარკთან“ უნდა შედგეს მოლაპარაკება და ხელშეკრულება შეიცვალოს. თუ ზონალურობის პრინციპი იქნება, ამას თავისი აღჭურვა სჭირდება და ა.შ. „სითი პარკი“ უნდა ჩაეწეროს ამ სისტემაში, ან მასთან უნდა გაუქმდეს ხელშეკრულება და სხვასთან დაიდოს.

ხელშეკრულების გადახედვა შესაძლებელია? მაშინ რა მოხდება თუ „სითი პარკი“ არ დათანხმდება კონტრაქტის გადახედვას?

თუ თანახმა არ იქნება, მასთან უნდა მოხდეს ხელშეკრულების გაწყვეტა. თუ ამას მოყვება საარბიტრაჟო, ან სხვა ტიპის დავა, შესაბამისი კვალიფიკაციის იურისტთა ჯგუფთან ერთად მოხდება მისი გადაწყვეტა.

თბილისის დღევანდელი მთავრობა ამბობს, რომ კონტრაქტში დევს პუნქტი, რომელიც მერიას რამდენიმე მილიონიან კომპენსაციის გადახდას ავალდებულებს ხელშეკრულების გაწყვეტის შემთხვევაში...

თეორიულად მისი მოთხოვნა „სითი პარკს“ შეუძლია, მაგრამ მერიასაც შეუძლია იდავოს მასთან ამ კომპენსაციის მოცულობაზე და ა.შ. ამ დავის შესაძლებლობები არსებობს.

სატრანსპორტო პრობლემების მიმართულებით რა გეგმები გაქვთ?

ტრანსპორტი რამდენიმე საკითხს მოიცავს. მიკროავტობუსების რაოდენობა და მათი მოძრაობის სქემები უნდა გადაიხედოს. ცენტრალურ ადგილებსა და გრძელ მარშრუტებზე ის უნდა ჩანაცვლდეს თანამედროვე, კომფორტული ავტობუსებით. ამიტომ მიკროავტობუსების როლი, რომელიც 90-იან წლებში საკმაოდ დიდი იყო, ნელ-ნელა უკანა პლანზე უნდა გადავიდეს. საბოლოო ჯამში მიკროავტობუსების მხოლოდ მცირე ნაწილი შეიძლება დარჩეს, მაგალითად „ახმეტელის თეატრის“ მეტროსთან და შეიძლება მოკლე მანძილზე უზრუნველჰყოს მგზავრების გადაყვანა. ისეთ ადგილებზე, სადაც არ არის რენტაბელური მგზავრების გადაყვანა.

მერობის კანდიდატები საუბრობენ ტრამვაის შემოყვანაზეც, თუმცა საკმაოდ ძვირიანი პროექტია. თქვენ თუ გაქვთ კონკრეტული გეგმა ამ საკითხზეც?

ტრამვაის რაც შეეხება, ჩვენ გვაქვს გეგმა, რომ ექსპერტების მიერ გასაზღვრული სავარაუდო მშენებლობიდან ერთი მარშრუტის მშენებლობას განვახორციელებთ. როცა ამას ვამბობ, ძვირია თუ იაფია, ამას ჰაერზე არ ვლაპარაკობ. ოთხი წლის განმავლობაში რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე. ის კვლევა, რომელიც ურბანული განვითარებას შეეხებოდა, ინფრასტრუქტურის სამინისტროს სსიპ-მა მუნიციპალური განვითარების ფონდმა გააკეთა. ვიცი პროცესი როგორი იყო, ასევე საფინანსო ინსტიტუტების დამოკიდებულება. ასეთი პროექტების განხორციელების გამოცდილება მაქვს.

სად გეგმავთ მშენებლობას?

ჩვენ ვფიქრობთ, რომ მარშრუტი დაიწყება დელისიდან, გამოივლის ჭავჭავაძეს, რუსთაველსა და წავა ორთაჭალის მიმართულებით. საბოლოო ჯამში ამით არ უნდა დასრულდეს, ჩვენ უნდა შევქმნათ რამდენიმე კარგი სატრანზიტო დერეფანი. როგორც გრძივი, ასევე განივი. 4 წელიწადში ყველაფერს ვერ მოასწრებ. ამ დიდი გეგმიდან პირველი იქნება ამ სატრანზიტო დერეფნის შექმნა.

ტრამვაის ხაზის მშენებლობა რამდენი დაუჯდება თბილისის ბიუჯეტს?

ძალიან უხეში დათვლებით დაახლოებით 250 მილიონი ლარი დაჯდება, მაგრამ თბილისის ბიუჯეტს ალბათ სადღაც 20%-იანი თანადაფინანსების ფარგლებში დაუჯდება. ამისთვის სხვა რესურსები უნდა იყოს მოძიებული. როგორც საკრედიტო, ისე საგრანტო რესურსები და ეს საკმაოდ რეალისტურია.

მეტროპოლიტენის მოდერნიზების მიმართულებითაც ხომ არ გაქვთ გეგმა?

ამ საკითხებზეც მომიწია მუშაობა, მათ შორის ურთიერთობა უცხოელ ექსპერტებთანაც. თბილისის მეტროში ინფრასტრუქტურის თვალსაზრისით სავალალო ვითარებაა. როგორ შევღებოთ და გავალამაზოთ ვაგონები, ამაზე აქცენტის გადატანა არ შეიძლება, რადგან შესაძლოა ზოგიერთ ადგილას კატასტროფის მოწმეები გავხდეთ. მეტროში არ ჩანს წყლის სისტემა, მათ შორის კომუნისტების მმართველობისას  დაწყებული და ნახევრად დაუკონსერევებელი მშენებლობები. იგივე ელბაქიძის აღმართთან და ა.შ. ანუ მეტროში, შიგნით არის ინფრასტრუქტურის ძალიან ბევრი პრობლემა. ინფრასტრუქტურაზე სათანადო ხარჯებია გასაწევი, რათა თავიდან ავიცილოთ კატასტროფა. ცოტა მეტი წინდახედულობა გვმართებს. ასეთი წინდაუხედავობის გამო მოხდა 13 ივნისის კატასტროფა. ამიტომ ყოველთვის იმაზე არ უნდა გაკეთდეს აქცენტი, რასაც თვალი კარგად ხედავს. რაც არ ჩანს, იმაზეც სათანადო აქცენტია გასაკეთებელი. თუმცა, გრძელვადიან პერსპექტივაში მეტროს ქსელი უნდა განვითარდეს, თუმცა ამას თავისი ფინანსური რესურსი სჭირდება.

ხეების ჭრა და ყველგან მშენებლობები ერთ-ერთ ყველაზე აქტუალური პრობლემაა თბილისისთვის. არსებობს კვლევები, რომლის მიხედვითაც ჟანგბადის მხრივ თბილისში ძალიან მძიმე ვითარებაა. ამ მიმართულებით რა გეგმები გაქვთ?

ეს ისევ და ისევ უკავშირდება სისტემურ საკითხს. ჩვენი არქიტექტურის სამსახური დაახლოებით ისეა, მოსამართლეს სისხლის სამართლის კოდექსი რომ არ ჰქონდეს და ისე უწევდეს საქმეების განხილვა. სარეგულაციო ნორმები არ არსებობს. უნდა იყოს განსაზღვრული სად რისი აშენება შეიძლება, ან არ შეიძლება. ანუ დღეს, რომ ვიღაცას შეაქვს განაცხადი, რომ ამ კონკრეტულ ადგილას უნდა ააშენოს სახლი, არქიტექტურის სამსახური აძლევს ნებართვას, როდესაც მშენებელი ეუბნება რომ სართულების დამატება უნდა, არქიტექტურის სამსახური ეუბნება რომ მოდი შენ ფული დაამატე და მე შენ კოეფიციენტს გაგიზრდი. ჩემი მერობის შემთხვევაში ასეთი რამე გამორიცხულია. რაღაცა ბუნდოვანი სტანდარტი არსებობს, მაგრამ მკაფიო არ არსებობს და ეს უნდა შეიცვალოს.

რაც შეეხება უშუალოდ გამწვანებას, ეს უშუალოდ გეგმაშიც უნდა აისახოს. დღეს თბილისში 33 უბანი გვაქვს, 9-ში მეტ-ნაკლებად ადეკვატური გამწვანებაა. ჩვენ 10 ახალი პარკის მშენებლობას დავგეგმავთ. თითო პარკი დაახლოებით 2-დან 4 ჰექტრამდე იქნება. ასევე გაკეთდება სკვერები, დაახლოებით 100-დან 500 კვადრატულ მეტრამდე. რომელიც მაქსიმალურად ფეხით სასიარულო ადგილზე უნდა იყოს. ასევე არსებობს ადგილები, სადაც გამწვანებისთვის საკმარისი ფართობები არაა. ასეთ ადგილებზე ინოვაციური მეთოდები უნდა გამოვიყენოთ. ეს არის ტერასული და ვერტიკალური გამწვანება, ქოთნებით გამწვანება და ა.შ. პირდაპირ გეტყვით, ზოგიერთ შემთხვევაში უნდა წავიდეთ იმ გზით, როდესაც შენობების ნაცვლად გამწვანების ადგილები იქნება. მაგალითად, სპორტის სასახლის უკან აშენებულ შენობებს ვეღარაფერს ვუზამთ, მაგრამ იქ დარჩენილია კერძო სახლები, ე.წ. ბარაკები. არიან ხალხი, რომელთაც სული უკაწკაწებთ, როდის მოახდენენ იმ ადგილებზე კორპუსების აშენებას. იმ ზონაში კორპუსების მშენებლობების ნებართვები აღარ გაიცემა, პირიქით ასეთი კერძო სახლების ადგილზე გაკეთდება გამწვანება.

კერძო სექტორისგან გამოისყიდით ამ ე.წ. ბარაკებს?

რასაკვირველია. დიდ სახლს ვერ დავანგრევთ, მაგრამ სადაც ჯერ კიდევ შესაძლებელია აღარ დავამატოთ ეს სიმახინჯე და შესაძლებელია რომ პარკი გავაშენოთ. ეს დეველოპერებისთვის იქნება დანაკარგი, მაგრამ მერიისთვის ეს ასე არ უნდა იყოს.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მიმართულებით თუ გაქვთ კონკრეტული გეგმა, თუნდაც ტურიზმის კიდევ უფრო მეტად გააქტიურების მიმართულებით?

კულტურულ მემკვიდრეობას უნდა ჩავუტაროთ ინვენტარიზაცია. უნდა გვქონდეს სპეციალური პროგრამა, რითაც მოვახდენთ რეაბილიტაციას. აქ მხოლოდ მთავარ პრინციპს ვიტყვი, ჩვენთან ხშირად არის ასეთი დაპირისპირება - ინვესტორი თუ კულტურული მემკვიდრეობა. ზოგი ერთი მიმართულებით ფიქრობს, ზოგი მეორე. აქ სიმართლე სადღაც შუაშია. სინამდვილეში ეს ორი ინტერესი ერთმანეთს არ უპირისპირდება. კულტურული მემკვიდრეობა ჩვენი მოქალაქეებისთვის უნდა გავხადოთ ჩვენი ქალაქის და მოქალაქეების შემოსავლის წყაროდ. შესაბამისად, პროგრამები რომელიც ამის კომერციალიზაციას შეუწყობს ხელს, მერიამ მაქსიმალურად უნდა განახორციელოს.

რა არის თქვენი მთავარი დაპირება, რის შეცვლას ჰპირდებით თბილისელებს?

ეს არის ის, რომ წინამორბედების მსგავსად არ ვიქნებით მოწადინებულები როგორ მოვაწონოთ თავი პარტიასა და სუს-ს. მერია იქნება თვითმმართველობა და ორიენტირებული იმაზე, როგორ გახადოს უმჯობესი თბილისელთა ცხოვრება.

მეორე დაპირებაა, რომ ყველა სფეროში შეიქმნება სისტემები. მაგალითად ჯანდაცვის სფეროში გვაქვს სისტემა და ასე იქნება ყველა სფეროში. დღეს არის ქაოსი და ეს უნდა შეიცვალოს. დღეს ყველაფერი ან იდეოლოგიზებულია, ან კერძო ინტერესი დევს შიგნით. ზოგიერთი კი კამპანიურია. მაგალითად, წელს გაკეთდა ველობილიკი, რომელსაც არც თავი აქვს, არც ბოლო და საერთო სქემიდან საერთოდ ამოვარდნილია. მან ფეხით მოსიარულეთა სივრცეც შეამცირა. ეს არის უსისტემო გადაწყვეტილების ნიმუში, რომელშიც ფული დაიხარჯა. ამას სჭირდებოდა კვლევა, ვინ ივლის, რამდენი მსურველია და ა.შ.

პოპულისტურია?

რა თქმა უნდა პოპულისტურია და კამპანიური. ისევე როგორც ის, რომ მივლენ და გარემოვაჭრეებს აყრიან. ეს მაშინ, როდესაც მერიას არ აქვს დამტკიცებული გარევაჭრობის რეგულირების ნორმები. არ აქვს პროგრამა, რითაც ჯანსაღ გარევაჭრობას ხელს შეუწყობს და ა.შ.

ჩვენ ქალაქის ცენტრში ისეთი ადგილები გვექნება, სადაც ფეხით მოსიარულეთა სივრცე შეიქმნება, მაგრამ ესეც პოპულიზმი კი არ იქნება. ჩვენ უნდა შევქმნათ ისეთი ადგილები, სადაც მდიდარი და ღარიბი, როგორც თანამოქალაქეები ერთნაირ მდგომარეობაში იქნებიან, ზოგი ჯიპს დატოვებს, ზოგი მეტროდან ამოვა, ერთ ადგილას მოიყრიან თავს და საერთო სივრცეები ექნებათ. ასეთი ადგილები ქალაქში არ გვაქვს, რადგან მცირე თუ დიდი ქუჩა პრაქტიკულად ტრანზიტულ მაგისტრალებად არის გადაქცეული.

მოქმედ მერს უმთავრდება უფლებამოსილების ვადა. როგორ შეაფასებთ მისი მუშაობის 3.5 წლიან ვადას? მას არაფერი არ შეუქმნია ღირებული დედაქალაქისთვის?

თბილისის ყველა მერმა რაღაცა გააკეთა ამ ქალაქისთვის. რასაკვირველია რაღაცები გაკეთდა ნარმანიას პერიოდშიც. მთავარი პრობლემაა, რომ სისტემურად მართვის სტილი ვერ შეიცვალა.

აუცილებელია რომ მერი პოლიტიკური ლიდერი იყოს?

მერი დაკავებული უნდა იყოს იმით, რომ თავისი ქალაქის მოსახლეობის ინტერესები მაქსიმალურად გაითვალისწინოს. რაც მე ახლა ვთქვი, ეს პოლიტიკაა. თუ ასეთი მერი გვინდა, რასაკვირველია ის უნდა იყოს პოლიტიკოსი.

ხშირად აკრიტიკებთ დავით ნარმანიას. ახლაც ამ ინტერვიუში რამდენჯერმე გააკრიტიკეთ, რომ ვერ შეცვალა რეალობა...

მე დავით ნარმანიას არ ვაკრიტიკებ. მე ვაკრიტიკებ „ქართული ოცნების“ მიდგომას. ის მართვის სტილი, რაც იყო ქალაქში უსისტემო მართვისა ეს ვერ შეიცვალა „ქართული ოცნების“ პირობებში.

კი ბატონო მერი ნარმანიაა, მაგრამ სისტემაა შესაცვლელი. არ იქნება სწორი, რომ ვისაუბროთ ნარმანიაა ქვეყნის დამაქცევარი. არასაკმარისი დეცენტრალიზაციაა და ქალაქში თუ რამე ფუჭდება, ამაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ცენტრალურ ხელისუფლებას. მას არ უნდა, რომ ხელიდან გაუშვას ქალაქის მართვა. სანამ ეს ასეა, ცენტრალური ხელისუფლება ხელებს ვერ შეაწმენდს მუნიციპალიტეტს. ამისთვის წლების განმავლობაში ვიბრძოდი და ვმუშაობდი. რაღაცებს მივაღწიეთ კანონმდებლობაში, პრაქტიკაში ბევრი რამე გასაკეთებელია. ცენტრს უნდა რომ თან ცენტრალიზებული ჰქონდეს და თან რამე რომ ფუჭდება გამგებელსა და მერს დააბრალოს. ეს ასე არ გამოვა. დღეს ეს რეალობაა სუს-ი და ყველა ერევა გადაწყვეტილებებში.

მთავარ კონკურენტად ვის მიიჩნევთ?

რასაკვირველია სახელისუფლებო კანდიდატს. დღეს ჩვენ დღევანდელი რეალობის შეცვლა გვინდა. კალაძე არის დღევანდელი რეალობის გამაგრძელებელი. მე ვფიქრობ, რომ კიდევ უფრო უარესი გამაგრძელებელი.

რატომ ფიქრობთ ასე?

ვვარაუდობ რომ კორუფციული სკანდალების რაოდენობა გაცილებით უფრო გაიზრდება. თუ გინდათ ერთი წლის შემდეგ შევხვდეთ თუ კალაძეს აირჩევენ და შევადაროთ. თუ მე ამირჩევენ მაინც შევხვდეთ და ვისაუბროთ რამდენ რამეს შევცვლით ერთ წელიწადში.

თუ მოხდა ისე, რომ მეორე ტური დაინიშნა და თქვენ ვერ გახვედით, დაუჭერთ თუ არა მხარს ოპოზიციურ კანდიდატს?

ამის შესახებ გიპასუხებთ 22 ოქტომბერს, როდესაც გვეცოდინება არჩევნების შედეგები. ჩვენი თვითმიზანი არ არის ვიღაცის ჩამოგდება. ჩვენი თვითმიზანი არის ნორმალური მართვის სისტემა. აქედან გამომდინარე მაგაზე გადაწყვეტილების მიღება, როცა განსხვავებული ხედვების, განსხვავებული წარსულის 8 კანდიდატია, წინასწარ მაგაზე ლაპარაკი არასერიოზულია. ეგ ნიშნავს, რომ პერსონალური ცვლილების მიღწევა გაქვს თვითმიზნად.

რამდენჯერმე ახსენეთ სუს-ი, ერევა სუს-ი მერიის საქმიანობაში?

არის რამე, სადაც სუს-ი არ ერევა? სამწუხაროდ იმის ნაცვლად, რომ ჩვენი უსაფრთოხებია ორგანოები ქვეყნის უსაფრთხოებაზე იყვნენ გადასულები გამგეობაში და მერიაში საკადრო პოლიტიკისა და ტენდერებში არიან ჩარეულები. ეს დასრულდება. თბილისში როგორც კი მოვა ოპოზიციონერი მერი, რომელსაც ეცოდინება თვითმმართველობის საკითხები ეს პრობლემები დასრულდება. უფრო მეტიც, უნდა დავაყენოთ საკითხი რომ მერიის ორგანოებში დასაქმებული საჯარო მოსამსახურეების საშემოსავლო დარჩეს თბილისში. ქონების გადმოცემის თემაც უნდა დავაყენოთ, რომელიც კანონით გადმოცემულია, მაგრამ ტექნიკურად არ არის შესრულებული, პრინციპულად უნდა დავსვათ საკითხი ფისკალური დეცენტრალიზაციის მიმართულებით და ქონების გადმოცემასთან დაკავშირებით.

როდესაც ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე იყავით მაშინაც ხომ არ ერეოდა სუს-ი?

ჩემს გადაწყვეტილებებში ვერ ერეოდა, იმიტომ რომ ვიყავი მკვეთრად დაპირისპირებული სხვადასხვა სტრუქტურებთან. იყო მცდელობები რომ რეფორმა შეფერხებულიყო. ზოგი გაუვიდათ, ზოგი - არა. მაგრამ ჩვენ მოვახერხეთ, რომ ძალიან ბევრი რამე გაგვეტანა. ქვეყანაში რომ არ მომხდარიყო ნაბიჯები დეცენტრალიზაციისა და დემოკრატიზაციის მიმართულებით მცდელობები იყო ძალოვანი სტრუქტურების მხრიდან. მაშინ სუს-ი და შსს ერთად იყვნენ.

როდესაც იყავით მინისტრის მოადგილე, მაშინ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მინისტრი იყო დავით ნარმანია. მაშინ არ გქონდათ მის გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით კითხვები?

ძალიან დიდი ხანია რაც ნარმანიას ვიცნობ. ოდესღაც ახალგაზრდა ეკონომისტთა ასოციაციაში ჩემი მოადგილე იყო. ჩვენ ვიყავით ახალი მისული კარგი გუნდი. ის საკითხები, რასაც მე ვკურირებდი სრული დამოუკიდებლობა მქონდა. მისი მხრიდან რაიმე ტიპის ხელშეშლა არ ყოფილა.

აღნიშნეთ, რომ მერიის ფუნქციებში მთავრობა უხეშად ერევა. მაშინ არ უშლიდნენ დამოუკიდებლობაში ხელს?

ეს სხვადასხვა რამეა. სამინისტრო ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე, მუნიციპალიტეტი თუ ანგარიშვალდებულად თვლის თავს მთავრობისა და პრემიერის წინაშე, არღვევს თვითმმართველობის კანონს. მინისტრი კი მაშინ არღვევს კანონს, თუ თავს ანგარიშვალდებულად არ გრძნობს თავს მთავრობისა და პრემიერის წინაშე.

მე ცოტა სხვა ფორმულირებით დაგისვით კითხვა. არა ანგარიშვალდებულებაზე, არამედ იმაზე გკითხეთ, რომ გარკვეული დამოუკიდებლობა ყველა სტრუქტურაშია საჭირო, მათ შორის კონკრეტული სამინისტროს ხელმძღვანელსაც...

მე გეტყვით, რომ ნარმანია მინისტრი იყო „ქართული ოცნების“ პირველი პრემიერმინისტრის პირობებში და ჰქონდათ მინისტრებს საკმაო დამოუკიდებლობა. თანდათანობით შეიზღუდა და განსაკუთრებულად 2015 წლიდან შეიზღუდა სამინისტროების დამოუკიდებლობა.

„რესპუბლიკური პარტიის“ თავმჯდომარემ ხათუნა სამნიძემ "შენების მოძრაობა" დაადანაშაულა ხელისუფლებასთან ალიანსში და სატელიტური პარტია უწოდა. ამის მაგალითად დაასახელა ის, რომ „ქართული ოცნებიდან“ აქტივისტები თქვენს მოძრაობაში გადმოდიან რეგიონებში. რას უპასუხებთ მას?

აბსოლუტურად უსაფუძვლო განცხადებაა, პასუხადაც კი არ ღირს. ეგ არგუმენტი არ არის. კონკრეტული ადამიანები თუ არჩევანს „შენების“ მოძრაობასთან შემოერთებაზე აკეთებენ, ამას რა კავშირი აქვს სატელიტობასთან? თუ სატელიტობა უნდათ იქნებიან აქტივისტები ისედაც, ვიღაცას გაურიგდებიან იმ „ქართულ ოცნებაში“. ამიტომ ეს უსაფუძვლო ბრალდებაა. საერთოდ ბოლო პერიოდში გაიზარდა „რესპუბლიკური პარტიიდან“ არაადეკვატური განცხადებები. ეს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნიმუშია.

არ აპირებთ, სერიოზულად, არგუმენტირებულად გასცეთ პასუხი?

რას ვუპასუხო? ჩვენ ვერ დავამტკიცებთ, რომ აქლემები არ ვართ. ჩვენი ყოველდღიური კამპანიით და მათ შორის არჩევნების შემდგომი პოლიტიკით დავამტკიცებთ, რომ სრულიად ახლებურ პოლიტიკურ ძალას ვქმნით. რომელიც არათუ სატელიტი, არამედ ყველა სხვა პოლიტიკური ძალისგან განსხვავდება. ჩვენ სრულიად ახლებურ მიდგომებს შევთავაზებთ ეტაპობრივად ჩვენს საზოგადოებას. ამ განცხადების უსფაუძვლობა სულ უფრო და უფრო თავისით გამოჩნდება.

მას შემდეგ რაც პარლამენტმა მიიღო კონსტიტუციის ახალი პროექტი პოლიტიკოსები საუბრობენ, რომ ქვეყანაში ღრმა პოლიტიკური კრიზისია და ნელ-ნელა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნებისკენ მივდივართ, იმ შემთხვევაში თუ გონს არ მოეგო ხელისუფლება. თქვენც იზიარებთ პოლიტიკოსთა ამ ნაწილის შეფასებებს?

რამდენად მივდივართ ვადამდელი არჩევნებისკენ ვერ გეტყვით. ვერ ვიტყვით, რომ საზოგადოებაში ასეთი მუხტია ამ ეტაპზე. მაგრამ ის, რომ ხელისუფლებას პოლიტიკური სისტემა ძალიან ცუდი ვექტორით მიჰყავს, ეს სახეზეა. რაც დამოუკიდებლები ვართ ყველა ხელისუფლება ებღაუჭება არადემოკრატიულ მიდგომებს. საარჩევნო სისტემის გადადებასა და 2024 წლის მიღებაზე კი არ უნდა იყოს საუბარი, არამედ წუხილი დაკარგულ დროზე. სისტემა გუშინ უნდა შეგვეცვალა. დღეს ვიღაცები მახინჯი სისტემის შენარჩუნებას ებღაუჭებიან.

ხომ არ ფიქრობთ, რომ გარკვეული შეცდომა იყო დაშვებული, რადგან 2016 წელსვე არ ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები ახალი საარჩევნო სისტემით?

ეს თავიდან ბოლომდე „ნაციონალური მოძრაობის“ სინდისზეა. მაშინ „ოცნების“ დეპუტატთა საკმარის რაოდენობას ჰქონდა მზაობა, რომ 2016 წლის შემდეგ მოხდებოდა პროპორციულ სისტემაზე გადასვლა.

2016 წლის არჩევნები რატომ არ ჩატარდა. რატომ არ მოხდა ამ ცვლილების მიღება?

ეს მოითხოვდა საკონსტიტუციო ცვლილებას, შესაბამისად მაშინ პარლამენტში არ გროვდებოდა საკმარისი რაოდენობა. ამაზე შეთანხმება ვერ ხდებოდა, მაგრამ მაშინდელმა კოალიცია „ქართულმა ოცნებამ“ მოახერხა შიგნით შეთანხმება რომ 2016 წლის შემდგომი არჩევნები ყოფილიყო პროპორციული, მაგრამ მაშინ „ნაცმოძრაობამ“ არ დაუჭირა მხარი და სამწუხაროდ თავისი არასწორი ნაბიჯით ხელი შეუწყო იმას, რომ დღეს სადავო გვაქვს, 2020 წელს იყოს თუ 2024 წელს პროოპორციული წესით ჩატარებული არჩევნები. მაშინ რომ ამ ინიციატივას დათანხმებულიყო, ეს საკითხი დღეს გადაწყვეტილი იქნებოდა.

ხომ არ იყო დაშვებული პოლიტიკური შეცდომა დავით უსუფაშვილის მხრიდანაც? თუნდაც ამ იდეის გაჟღერება, რომ პროპორციული წესით არა 2016 წლის, არამედ 2020 წლის არჩევნები ჩატარებულიყო?

არა, ეს არ იყო პოლიტიკური შეცდომა. ეს იყო არსებული რეალობის გათვალისწინებით მიღებული გადაწყვეტილება. მომხდარიყო იმის დაფიქსირება, რაც მიღწევადი იყო მაშინ.

აღნიშნეთ, რომ „შენების მოძრაობა“ სრულიად ახლებური მოძრაობაა და ყველასგან განსხვავებული. რიგ საკითხებთან დაკავშირებით საჭიროა ოპოზიციასთან თანამშრომლობა. თუ განიხილავთ პარტნიორებად ვინმეს. მაგალითად, როდესაც დავით უსუფაშვილი იყო „რესპუბლიკელების“ ლიდერი, მას ჰყავდა პარტნიორი და დასაყრდენი პარტიები. მაგალითად, ალასანიას პარტია. დღეს სხვა რეალობის წინაშე ხართ...

ჩვენ ახლა ფორმირების პროცესში მყოფი პარტია ვართ. 2018 წლის გაზაფხულზე საბოლოოდ ჩამოვყალიბდებით პარტიად. ჩვენ ყველაფერთან დაკავშირებით გვექნება ჩვენი ხედვა. თემატური თანამშრომლობა რასაკვირველია გვექნება სხვადასხვა პოლიტიკურ ძალებთან. მაგრამ ჩვენი მიდგომაა, რომ პოლიტიკური კოალიციები უნდა შეიქმნას არა არჩევნებამდე, არამედ არჩევნების შემდეგ. თემატური თანამშრომლობა გვექნება, მაგრამ პოლიტიკურ კოალიციაში არ შევალთ. საერთოდ ქვეყანაში კოალიციური მმართველობა უნდა დაფუძნდეს, ოღონდ არჩევნებზე ნაჩვენები შედეგების შესაბამისად.

ავტორი: იაგო ნაცვლიშვილი