ელენე ხოშტარია: ინვესტორებს შევთავაზოთ მოგება,თუმცა გარკვეული პირობებიც ჩავუდოთ(ინტერვიუ)

იაგო ნაცვლიშვილი

„ევროპული საქართველოს“ თბილისის მერობის კანდიდატი ელენე ხოშტარია მერად არჩევის შემთხვევაში მუშაობას რამდენიმე მიმართულებით აპირებს. მისი თქმით, დღეს ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა პოლიტიკოსების მიმართ ხალხის უნდობლობაა და ეს დამსახურებული სასჯელია, რაც პოლიტიკოსებმა ცრუ დაპირებების გამო მიიღეს. 

როგორც ხოშტარიამ „აიპრესთან“ ინტერვიუში აღნიშნა მერობის შემთხვევაში სატრანსპორტო რეფორმას გეგმავს. ასევე აპირებს მწვანე პოლიტიკის დანერგვას და ხალხს ჰპირდება, რომ რიგ საკითხებთან მიმართებაში განსხვავებული მიდგომები ექნება, რაშიც ფართოდ იქნებიან ჩართულები შესაბამისი დარგის სპეციალისტები.

ამბობს, რომ პირველ რიგში უნდა მოხდეს თითოეული უბნის აღწერა და პრიორიტეტებიც ამის შესაბამისად განაწილდეს. მაგრამ თთოეული უბნის განვითარებაზე ერთ მთლიანობაში უნდა იყოს საუბარი.

სატრანსპორტო და პარკინგის პრობლემა, ავარიული სახლები, კულტურული მემკვიდრეობა, თბილისის გენგეგმა, ე.წ. ელიავას ბაზრობის საკითხი, ხეების ჭრისა და გაუთავებელი უსახური მშენებლობები, - ეს იმ საკითხების არასრული ჩამონათვალია, რომელთა შესახებაც ელენე ხოშტარია „აიპრესთან“ ინტერვიუში თავის მიდგომებზე საუბრობს.

რას ფიქრობთ თბილისის გენერალურ გეგმასთან დაკავშირებით? რომელიც „სითი ინსტუტის“ მიერაა შემუშავებული. რამდენად სწორადაა შემუშავებული პროექტი? ხომ არ ფიქრობთ, რომ რაღაც ცვლილებები უნდა შევიდეს პროექტში, ან ხომ არ თვლით, რომ მთლიანად უნდა შეიცვალოს?

თავისთავად დოკუმენტი ბევრ საინტერესო იდეას შეიცავს თბილისის განვითარებასთან დაკავშირებით. ორი პრობლემაა. ერთი ის არის, რომ ძალიან დიდი ფული დაიხარჯა ამაში, დაახლოებით 4 მილიონი და მეორე კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი არის ის, რომ აბსოლუტურად აცდენილია რეალობას.

რას გულისხმობთ?

მაგალითად, როდესაც გენერალური გეგმაშისაუბარია თბილისის ზღვაზე როგორც სარეკრეაციო ზონაზე, ვხედავთ რომ თბილისის ზღვაზე ამის პარალელურად ნებართვები გაიცემა აბსოლუტურად სხვა მიმართულებით.

გენგეგმაში საუბარია საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარებაზე, პარალელურად არანაირი კონკრეტული ქმედება არ არსებობს. ანუ ამ გეგმის მთავარი გამოწვევა იქნება ის, თუ რამდენად რეალური დოკუმენტია.

რა თქმა უნდა, მე როგორც თბილისის მერი ვიხელმძღვანელებ იმ იდეებით, რომელიც არის გენგეგმაში. თუმცა, დღევანდელ რეალობაში მოტყუების დოკუმენტია. რადგან, მისი განხორციელების არანაირი გეგმა არ აქვს ნარმანიას. დარწმუნებული ვარ, არც კალაძეს ექნება ნება. შესაბამისად, ეს დოკუმენტი რეალური დოკუმენტი ვერ გახდება. ამიტომ სანამ იქამდე მივალთ იქ რა შეიცვალოს თავისთავად ფუნდამენტური პრობლემაა ის, რომ ქაღალდზე დაწერილი დოკუმენტია.

ანუ იმაზე საუბრობთ, რომ იმის მიუხედავად რომ სავარაუდოდ ამ შემოდგომით დოკუმენტი დამტკიცებული იქნება, გენგეგმის პროექტის გვერდის ავლა ხდება?

უკვე ეს რეალობაში ხდება. თბილისის ზღვის მაგალითი კარგი მაგალითია. დოკუმენტში წერია, რომ იქ უნდა იყოს სარეკრეაციო ზონა, მაგრამ როგორი კანონმდებლობაც არის, მშნებელობების ნებართვები რომელიც გაიცემა აბსოლუტურად წინააღმდეგობაში მოდის. დოკუმენტის პაალელურად საპირისპირო გადაწყვეტილებები მიიღება. ამიტომ, ეს არის ფორმალური დოკუმენტი, რომლითაც მერია არ ხელმძღვანელობს. ზოგადად, გენგეგმების გამოწვევა თანამედროვე ქალაქებში არის ის, რომ იმდენად დინამიურად ვითარდება ქალაქები, რომ ძნელია ისეთი გენგეგმა დაწერო, რომ მოარგო არსებულ რეალობას. ადრინდელი გენგეგმები იყო 20-30 წლიანი, ახლანდელი კი მაქსიმუმ 5 წლიანია.

თუმცა, ვიმეორებ თბილისის გენგეგმაში იდეები საზოგადოებრივ ტრანსპორტთან, საჯარო სივრცეების შექმნასთან თუ უბნების განვითარებასთან დაკავშირებით ნამდვილად საინტერესოა.

ოპოზიციას, მათ შორის თქვენც ხშირად გქონდათ კითხვები მერიის მიერ ჩატარებულ კონკურსებთან თუ ტენდერებთან დაკავშირებით. მერიის კორუფციულ ნიშნებზეც გაგიკეთებიათ შეფასებები. თბილისის გენგეგმის ჯგუფის შერჩევის დროსაც ხომ არ გაგიჩნდათ გარკვეული კითხვის ნიშნები?

თვითონ გენგეგმის ჯგუფთან არანაირი კითხვები არ გამჩენია. შეიძლება იყვნენ პროფესიონალები, რომელთაც მიაჩნიათ რომ სხვებიც უნდა ყოფილიყვნენ ჩართულები, ამაზე შეიძლება დავა. თუმცა, ვიმეორებ პრობლემა არის არა გენგეგმის ჯგუფში, არამედ ზოგადად მთავრობის, მერიის დამოკიდებულებაში პროფესიონალების ნამუშევართან დაკავშირებით.

გენგეგმაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი არის ე.წ. ელიავას ბაზრობის თემა. რას ფიქრობთ ამ საკითხზე, უნდა გადავიდეს თუ არა ელიავას ბაზრობა და უნდა გაკეთდეს თუ არა იმ ტერიტორიაზე სარეკრეაციო ზონა? გვახსოვს, რომ „ქართული ოცნების“ ერთი ნაწილი ლობირებდა, რომ „ელიავას ბაზრობის“ ტერიტორიაზე სავაჭრო ცენტრი უნდა აშენდეს. თქვენი მერობის შემთხვევაში როგორ გადაწყდება ეს საკითხი?

აბსოლუტურად ზედაპირულია საუბარი, რომ დღეს იმ ტერიტორიიდან ელიავას ბაზრობა გადავიდეს. ბაზრობის გადატანა უბნის ცვლილებას არ მოიტანს. გამწვანებაც არ მოიტანს. მით უმეტეს ის გეგმა რაც არის. დიდი სავაჭრო ცენტრი აბსოლუტურად არაფრის მომტანი არ იქნება ქალაქისთვის. ჩვენ თუ არ გვექნება ქალაქის განვითარების კომპლექსური ხედვა, ასე უბრალოდ ბაზრობის სადღაც გადატანით არაფერი არ მოხდება.

ფუნდამენტურად ქალაქი შეიცვლება, მათ შორის სარეკრეაციო ზონების გაჩენის შესაძლებლობაც გაჩნდება მხოლოდ მას შემდეგ რაც გადავა რკინიგზა. დღეს, დიდუბის პრობლემა არის არა უბრალოდ ელიავას ბაზრობა, არამედ ის სარკინიგზო მეურნეობები, რომელიც თან სდევს სატვირთო რკინიგზას. ამიტომ, სატვირთო რკინიგზის გადატანის შემთხვევაში გვიჩნდება ბევრი შესაძლებლობა. რომ დიდუბეში გაკეთდეს ცენტრალური პარკი, შეიძლება ბაზრობაც იყოს, შეიძლება იყოს საჯარო სივრცე, სადაც მათ შორის გარევაჭრობაც იქნება... ამიტომ დღეს საუბარი ცალკე აღებული ელიავაზე, მთლიანად დიდუბის განვითარების გარეშე აბსოლუტურად არასწორი იქნება.

პირველი რაც უნდა გავაკეთოთ, ეს არის სატვირთო რკინიგზის გადატანის პროექტი. ამის შემდეგ უკვე სპეციალისტებთან ერთად ურბანული განვითარების გეგმა უნდა დაიდოს, სადაც აუცილებელია მწვანე კომპონენტი, აუცილებელია საჯარო სივრცეები, მათ შორის გარე ვაჭრობით, აუცილებელია საფეხმავლო სივრცეები, ქალაქის ისე განვითარება, სადაც მხოლოდ ავტომაგისტრალები არ არის და მხოლოდ კორპუსები არ შენდება. აღარ უნდა იყოს ის შეცდომები, რაც დავუშვით 90-იან წლებშიც და შემდეგაც. ამიტომ თუ ასე კომპლექსურად არ შევხედეთ და მარტო ერთი ბაზრობის საკითხზე ვისაუბრეთ, ამას აბსოლუტურად არაფერი ეშველება.

აუცილებლად უნდა გვესმოდეს, რომ „ელიავას ბაზრობის“ გადატანა, ან რაიმე ცვლილება არავითარ შემთხვევაში არ უნდა მოხდეს მცირე ბიზნესის დასუსტების ხარჯზე. ერთი მხრივ იქ არიან მცირე ბიზნესმენები და მეორე მხრივ ძალიან გაჭირვებული ადამიანები. ამიტომ ნებისმიერი გადაწყვეტილება უნდა იყოს გრძელვადიანი და ამ ადამიანების ინტერესების გათვალისწინებით.

ანუ თქვენი მერობის შემთხვევაში ქალაქის მთავრობა თუ ამ მიმართულებით წავა, სწრაფად მიღებული გადაწყვეტილება არ იქნება?

არავითარ შემთხვევაში არ იქნება სწრაფად მიღებული გადაწყვეტილება. არავითარ შემთხვევაში არ იქნება ცალკე „ელიავა“, ეს იქნება მთლიანად დიდუბის განვითარების ხედვა. არა მარტო დიდუბის, არამედ ქალაქის ამ ნაწილის განვითარების ხედვა, სატვირთო რკინიგზა გადავა. ეს იქნება ურბანული განვითარების ყველა კომპონენტის გათვალისწინებით.

რა გეგმები გაქვთ „სითი პარკის“ თემასთან დაკავშირებით? თქვენი მერობის შემთხვევაში გააუქმებთ თუ არა იმ ხელშეკრულებას, რომელიც კომპანიასთან არის გაფორმებული?

„სითი პარკის“ თემაზე საუბარი რაც გვესმის, თითქმის ყველას მხრიდან ზედაპირულია. რა თქმა უნდა, „სითი პარკი“ არ პასუხობს იმ ამოცანებს, რაც დღეს პარკინგთან დაკავშირებითაა. ქალაქში ძალიან სერიოზული პრობლემაა ამ მხრივ, არასაკმარისი ადგილებია პარკინგის. დღეს დაახლოებით 38 000 საპარკინგე ადგილია, ხოლო მანქანა სადღაც 500 000. გარდა ამისა, თავის დროზე გიგი უგულავას დროს დადებული პირობები „სითი პარკთან“ ნამდვილად არასწორია. ამაზე არაერთხელ გვისაუბრია, მაგრამ „სითი პარკის“ გაუქმება გამოსავალი არ არის.

უნდა გადავხედოთ პირობებს. რა თქმა უნდა, „სითი პარკთან“ რთული მოლაპარაკებები იქნება. „სითი პარკი“ ამ ფორმით, არ უნდა ასრულებდეს ხელშეკრულებას, მაგრამ ნებისმიერი ახალი კომპანია, რომელიც იქნება, თუ სწორი ხედვა არ გვექნება პარკინგის მოგვარების ისევ ასეთი სახის პრობლემას მივიღებთ. ან თუ პარკინგის მოგვარებისთვის არცერთი კომპანია არ იმუშავებს ქაოტურ ვითარებას მივიღებთ.

ნებისმიერ ახალი ხელშეკრულების პირობებში გამოსავალი არის ის, რომ გაჩნდეს მიწისქვეშა პარკინგი, მაგრამ ესეც არ არის საკმარისი და საჭიროა საათობრივი, დროზე მიბმული სისტემის შემოღება. მაგალითად, პარასკევ საღამოს გეცოდინება, რომ შარდენზე პარკინგი იქნება ძვირი. შესაბამისად სხვა გზებით მიხვალ იქამდე, ან თუ გიღირს მისვლა, მაშინ მიხვალ. ეს შეამცირებს ნაკადს. ასე რეგულირდება ევროპაში პარკინგის პრობლემა.

ამასთანავე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ის ვალდებულებები რაც სახელმწიფოს გააჩნია სერიოზულად მიუდგე და მოლაპარაკებები მათ შორის ხელშეკრულების გადახედვასთან დაკავშირებით საკმაოდ რთული იქნება. სახელმწიფომ პასუხისმგებლობა არ უნდა მოიხსნას.

ელისაშვილი ამბობდა, რომ 5 ლარად გააგდებს კომპანიას. რა თქმა უნდა ასეთი დამოკიდებულება აბსოლუტურად დამღუპველია ნებისმიერი ბიზნესის მიმართ.

ანუ თქვენი მერობის შემთხვევაში თუ ხელშეკრულებას გაწყვეტთ „სითი პარკთან“, სახელმწიფოს მოუწევს შესაბამისი კომპენსაციის გადახდა?

რა თქმა უნდა. კომპენსაცია უნდა გადავიხადოთ, მაგრამ მოლაპარაკებები საჭიროა. დროსთან დაკავშირებით, როგორ გადავიხდით, სხვა ვინ შემოგვყავს და ა.შ. უნდა აწარმოო მოლაპარაკებები იმისათვის რომ მინიმალურად დაზარალდეს სახელმწიფო, მაგრამ ვალდებულება ყველამ უნდა შევასრულოთ.

თბილისში სატრანსპორტო პრობლემების მოგვარებაზე რა გეგმები გაქვთ? ხომ არ გაქვთ გეგმა ტრამვაის შემოყვანასთან ან მეტროპოლიტენის განვითარებასთან დაკავშირებით?

სატრანსპორტო რეფორმა ძალიან მნიშვვნელოვანია არა მხოლოდ ტრანსპორტის განვითარების თვალსაზრისით. ეს ზოგადად ქალაქის გადატვირთულობის პრობლემას მოაგვარებს. საცობების გადაჭრის ერთ-ერთი გზა სწორედ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარების გზაა. ეს არის ის პრობლემა, რომელიც ძალიან მოუხერხებელს ხდის ქალაქს.

საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარებას უნდა შევხედოთ ისე თუ რა არის რეალისტური თბილისისთვის. ჩვენ რომ გვქონდეს მეტროს კარგი ქსელი ცხადია გადაადგილება იქნებოდა ძალიან კარგი. თუმცა, ჩვენ თუ დავთვლით რეალურად რამხელა თანხები სჭირდება მეტროს კარგ ქსელს, მივხვდებით რამდენად არარეალისტურია დღეს ამაზე საუბარი. ამიტომ  ჩვენი ხედვაა ავტოპარკის კარგი ქსელი. აქაც ხედვა გვაქვს, რომ გადავიდეთ ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსებზე. ეს 4 წელიწადში არ არის შესაძლებელი, მაგრამ ყველა კონტრაქტი, რომელსაც ჩვენ დავდებთ ამ საერთო მიზანს უნდა ითვალისწინებდეს. ნელ-ნელა უნდა დავიწყოთ ელექტრო ავტობუსების შემოყვანა. ავტოპარკზე ჩვენ გვაქვს 510 ავტობუსი, საიდანაც 143-ია ახალი, ეს ქალაქში ნორმალურად გადაადგილებისთვის არანაირად არ არის საკმარისი. ნებისმიერ ევროპულ ქალაქში ერთ საათში პრაქტიკულად ნებისმიერ წერტილში შეგიძლია იყო, ჩვენ კი ცენტრში გადაადგილებისთვის დაახლოებით 40 წუთი გვჭირდება.

მე ახლა ნავთლუღში ვცხოვრობ და ვესაუბრებოდი ერთ სტუდენტს, რომელსაც ნავთლუღიდან ტექნიკურ უნივერსიტეტამდე სჭირდება ორჯერ გადაჯდომა და დაახლოებით ერთი საათი. გეოგრაფიულად ეს იმხელა ტერიტორია არ არის, რომ ამხელა დრო სჭირდებოდეს. ამიტომ ჩვენ გვჭირდება ავტობუსების საკმარისი რაოდენობა და ჩვენ გვჭირდება თანამედროვე ავტობუსები და გრძელვადიანად ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსები.

მეორე მიმართულებაა ტრამვაი, რისი პოტენციალიც თბილისს გააჩნია. ესეც ძვირადღირებულია, თუმცა ჩვენ უნდა მოვეშვათ მარტო ქულების წერაზე საქმის კეთებას - რას გააკეთებ შენი მერობის პერიოდში. მე მზად ვარ, შემდეგ მერს დავუტოვო გამზადებული კონტრაქტები, დავდო აგური რომელსაც მეორეს ის დაადებს. ერთი ტრამვაის ხაზის შემოყვანა ცენტრალურ უბანში უკვე შესაძლებელია. 4 წელიწადში ამის შემოყვანა უკვე შესაძლებელია. შემდეგ უნდა გაგრძელდეს ქალაქის სხვადასხვა ნაწილის შესწავლა, სად შეიძლება ტრამვაის შემოყვანა.

ასევე საინტერესოა საბაგიროს გამოყენება როგორც საზოგადოებრივ ტრანსპორტად. ამ შემთხვევაში მთელი თბილისი კი არ უნდა დავქსელოთ, მაგრამ არის ადგილები, სადაც საბაგირო არსებითად მოაგვარებს საზოგადოებრივი გადაადგილების პრობლემას. მაგალითად, იგივე ნავთლუღიდან ვაზისუბანში წასასვლელად დაახლოებით 40 წუთია საჭირო. ამ დროს შეიძლება ნავთლუღის მერვე პოლკიდან, (სადამდეც 3 წუთია საჭირო ნავთლუღის ქვედა გადასავლელიდან) საბაგიროთი შეგიძლია იყო ზუსტად 5 წუთში ვაზისუბანში. ვაზისუბანში დაახლოებით 60 000 ადამიანი ცხოვრობს და ნაკადი საკმაოდ იქნება. კიდევ უფრო მეტი თუ თბილისის ზღვამდე ავიყვანთ ფაქტობრივად ნავთლუღიდან თბილისის ზღვაზე 10-15 წუთში იქნება ადამიანი, რაც იძლევა შესაძლებლობას, რომ მნიშვნელოვან სარეკრეაციო ზონასთან ადამიანებს ჰქონდეთ წვდომა. ასეთი ასასვლელები არსებობს ქალაქის სხვადასხვა წერტილებიდან.

ქალაქში გადაადგილებისა და მოხერხებულობის პრობლემას შეამსუბუქებს საფეხმავლო სივრცეებისა და ველობილიკების გაჩენა. საფეხმავლო სივრცეები ხელს შეუწყობს მცირე ბიზნესის განვითარებასაც. ეს მიმართულება, რომ ქალაქი მხოლოდ მანქანაზეა მოწყობილი, უნდა შეიცვალოს, ამიტომაც გვაქვს ასეთი გადატვირთულობა.

ველობილიკების გაკეთებას რა ტერიტორიაზე გეგმავთ?

ამ საკითხსაც ლოგიკურად უნდა მივუდგეთ. მთაწმინდაზე ველოტრასის გაკეთებას აზრი არ აქვს. სპეციალისტები დადიან, მაგრამ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ფუნქციას ვერ შეასრულებს. მაგრამ მაგალითად გლდანში, სანაპიროზე ან საბურთალოზე ასეთ ადგილებში ველობილიკების გაკეთებას აზრი აქვს. ახლა აკეთებენ ველობილიკს პეკინზე, რომელიც რამდენიმე ასეული მეტრი მიდის და მერე უცებ წყდება. გაუგებარია შემდეგ სად უნდა წავიდეს, პირდაპირ მანქანას უნდა შეუვარდეს ველოსიპედი? ამიტომ ველობილიკებზე საუბრისას კავშირები უნდა იყოს გააზრებული. ერთიან მარშრუტებს უნდა მოიცავდეს. მაგალითად, გლდანში მეტროსთან მისასვლელი ძალიან კომფორტული გზა შეიძლება იყოს ველობილიკი. გააზრებული უნდა იყოს საიდან სად მიდის ადამიანი. როგორც სამანქანო გზების დროს არის კავშირები გააზრებული, ზუსტად ასეთი კავშირები უნდა იყოს ველობილიკების შემთხვევაშიც. ეს ეხება საფეხმავლო სივრცეებსაც.

უნდა იყოს თუ არა ველოსიპედით მაგალითად მეტროში ჩასვლის შესაძლებლობა. მე პირადად მინახავს, რომ ველოსიპედიან მგზავრს მეტროში არ უშვებენ...

არ ვიცი, რატომ არ უნდა შეუშვან მეტროში ველოსპიდიანი მგზავრი? ჩვენ თუ ვამბობთ, რომ ველოსიპედით გადაადგილება გახდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ნაირსახეობა რა თქმა უნდა გადავხედავთ მეტროში ჩასვლის საკითხსაც, ან მეტროსთან სადგურების საკითხს. სხვადასხვანაირად შეიძლება, შესაძლებელია ველოსიპედის გაბარიტებზე იყოს დამოკიდებული.

თბილისელებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეულია ხეების ჩეხვა და გაუთავებელი მშენებლობებია. ამასთან დაკავშირებით რა გეგმა გაქვთ, რათა ეს საკითხი დარეგულირდეს?

რა თქმა უნდა ეს ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე პრობლემაა. ხეების ჩეხვა ერთი აღებული ხის მოჭრის პრობლემა კი არაა, არამედ მწვანე პოლიტიკის არარსებობის პრობლემაა. ნარმანიას მილიონი ხე იყო აბსოლუტურად ზედაპირული და პოპულიზმით გაჯერებული, რომელიც ქალაქს არაფერს არ აძლევს. გარდა ამისა ჩვენი ფულის ფლანგვა გამოვიდა. უამრავ პარკში დაირგო ვითომ 10 000-ბით ნერგი, ისეთი ზომის რომელიც ქალაქში არ იხარებს და ეს ნერგები გამქრალია. ამაში მილიონობით ლარი დაიხარჯა.

რაში უნდა მდგომარეობდეს პოლიტიკა? - პირველი ჩვენ უნდა აღვწეროთ რა გვაქვს მწვანე. დღევანდელი სავარაუდო მონაცემებით 1 ადამიანზე მოდის 3.5 კვ/მ. ეს კატასტროფული სტანდარტია. იმისათვის რომ ქალაქი ნორმალური იყოს 1 ადამიანზე 13 კვ/მ მაინც უნდა მოდიოდეს. თუმცა, ქალაქის რაღაც ნაწილში სიმწვანე არის, რაღაც ნაწილში საერთოდ არ არის. გაჩეხილია და ბეტონებია გაშენებული.

პირველ რიგში მისი ინვენტარიზაცია უნდა გავაკეთოთ და ამის მიხედვით მივიღოთ გადაწყვეტილება, სად უნდა მოვუაროთ უკვე არსებულს. ერთი მხრივ უნდა გვქონდეს მოვლის სტრატეგია, ვინ უვლის, როგორ უვლის და რა რესურსი სჭირდება ამას. მეორე მხრივ სად გვაკლია სიმწვანე და იქ გავაშენოთ.

მესამე რა თქმა უნდა არსებულ რეკრეაციულ ზონებთან წვდომა. ძალიან ბევრი ადგილია იგივე სამგორში, მაგრამ მასზე წვდომა არ გვაქვს - გზა არ ვარგა, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ დადის და ა.შ. ამიტომ მასზე წვდომაც უნდა გავზარდოთ.

მეოთხე ქალაქში მშენებლობა არა მხოლოდ იმას უნდა ითვალისწინებდეს, რომ დეველოპერს უნდა ჰქონდეს მაქსიმალური მოგება. რა თქმა უნდა დეველოპერის მოგება საბოლოო ჯამში ქალაქის ინტერესებში შედის, მაგრამ არ შეიძლება ყველა სანტიმეტრზე, რომელიც გაქვს კორპუსი აშენდეს. ამიტომ ნებისმიერი მშენებლობა უნდა ითვალისწინებდეს იმას, არის თუ არა საკმარისი სიმწვანე, რის ხარჯზე ხდება ეს, ქალაქის იერსახეს ამახინჯებს თუ არა და კომუნიკაციები არის თუ არა საკმარისი, მათ შორის პარკინგის სივრცეები და სხვადასხვა ტიპის კომუნიკაციები. ჩვენ თუ გადაწყვეტილების მიღების ამ მექანიზმს შევცვლით უკვე ავტომატურად არ მოხდება ისე, რომ ნებისმიერ ადგილას სადაც დღეს ხეებია კორპუსი ჩაიდგმება.

საუბარი იმაზე, რომ მშენებლობები საერთოდ არ უნდა იყოს და არცერთი ხე არ უნდა მოიჭრას ესეც არასერიოზულია. ამიტომ პოპულისტურად კი არ უნდა მივუდგეთ, არამედ საერთო ხედვა უნდა გაგვაჩნდეს. სად, რომელ უბანს რა აკლია.

არის უსახური მშნებლობები, რომელიც ქალაქის იერსახეს ამახინჯებს. თუ სპეციალისტებთან ერთად კონკრეტულ მშენებლობებზე  მიიღებთ გადაწყვეტილებას, რომ ქალაქს ამახინჯებს, რა გადაწყვეტილებას მიიღებთ? შეაჩერებთ მშენებლობას თუ რა სახის რეაგირება გექნებათ?

გადაწყვეტილებები იქნება სხვანაირი. ჩვენ ქალაქის მახინჯი ნაწილები მივიღეთ და ეს მხოლოდ ახლა კი არ მოხდა. ეს ხდება დაწყებული ე.წ. ხრუშჩოვკებიდან, მერე უკვე 80-იანი წლების პერიოდიდან, შემდეგ 90-იან წლებში სრული კორუფციის პერიოდში. შემდეგ გიგის (უგულავას ავტ:) დროსაც იყო ქაოტურად მიღებული გადაწყვეტილებები. ამაზე რა თქმა უნდა, ვერაფერს ვერ ვიზამთ. ერთადერთი რაც შეგიძლია გააკეთო არის ის, რომ დაიწყო ინვესტორებთან ერთად ფიქრი გარკვეული ჩანაცვლების. თუმცა, როდესაც ამბობენ რომ „ხრუშოვკებს“ მთლიანად ჩაანაცვლებენ სრული ტყუილია. ასევე შეიძლება იფიქრო ოდნავ როგორ გააჯანსაღო არსებული შენობები.

შეფუთვაა შესაძლებელი, გრაფიკის გამოყენებაც შეიძლება, რაც აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებშია გამოყენებული და ძალიან ახალისებს ამ მახინჯ შენობებს. ფუნდამენტურად ქალაქს ვერ შეცვლი, მაგრამ სამომავლო გადაწყვეტილებები სხვანაირად უნდა მივიღოთ.

მაგალითად, არის ჩუღუღეთის რაიონი და სვანეთის უბანი, სადაც კორპუსებით დაზიანებული იერი არ აქვს ქალაქს. ზუსტად უნდა ვიცოდეთ, რომ იქ მშენებლობები უნდა ითვალისწინებდეს ამ უბნის სპეციფიკას. იქ რაღაცა სართულზე მაღალი შენობა არ უნდა აშენდეს. თუ აქ პრობლემაა, რომ ინვესტორს ნაკლები მოგება აქვს, მერიას ამის დარეგულირება შეუძლია. ის უნდა გახდეს გარკვეული გარანტი იმის რომ მოხდება ამ ბინების რეალიზაცია.

რამდენჯერმე ახსენეთ გიგი უგულავა. მისი მერობის დროს იყო პრობლემები იგივე „სითი პარკის“ ან ხეების ჭრაზე და ქაოტურ მშენებლობებზე. იყო სხვა საკითხებიც. გარკვეულწილად ხომ არ არის თქვენთვის ხელისშემშლელი ფაქტორი ის, რომ გიგი უგულავა იყო თბილისის მერი?

ჩვენი გუნდი ერთადერთია, რომელიც ერთი მხრივ აქვს გამოცდილება კონკრეტული საქმის კეთების. როგორ კრიტიკულადაც არ უნდა იყო განწყობილი გიგი უგულავას მიმართ, ობიექტურად არ შემხვედრია ისეთი ადამიანი, რომელიც არ აღიარებს, რომ მან ქალაქში ძალიან ბევრი რამე გააკეთა. დასუფთავების, ინფრასტრუქტურისა თუ გზების პრობლემების მოგვარებით. ობიექტურად რომ შევხედოთ გვახოსვს ხომ როგორი ვითარება იყო მანამდე.

რა თქმა უნდა, გარკვეული შეცდომებიც იყო დაშვებული. მათ შორის, ამ მიმართულებით მშენებლობებთან დაკავშირებით, სიმწვანესთან დაკავშირებით და ა.შ. რა თქმა უნდა ჩემი ხედვა გიგისგან განსხვავებულია. ამოცანებიც განსხვავებულია ახლანდელი და მაშინ რაც იყო.

ჩვენ გუნდს აქვს უნარი, რომ იმსჯელოს ამ შეცდომებზე, გაანალიზოს ეს შეცდომები და განსხვავებული ხედვის ადამიანს მისცეს საშუალება, რომ ახალი ხედვა წამოსწიოს წინ და ქალაქის განვითარების ახალი ხედვა იყოს. ეს არის სწორედ ჯანსაღი დემოკრატიული პოლიტიკური პროცესი და არა ის, რომ ერთ პარტიაში ყველა ერთ ადამიანს ემორჩილება. ან უუნარობა იმისა, რომ გაკეთებულ საქმესთან ერთად არ აღიარო ის არასწორი რაც შეგეშალა. ეს ჩემთვის არის მთავარი გარანტი იმისა, რომ არათუ ხელის შემშლელი, არამედ პირიქით ხელის შემწყობია იმისა, რომ ვარ იმ იმ გუნდში რომელშიც არიან გიგი უგულავა, დათო ბაქრაძე, გიგა ბოკერია და სხვები რომელთაც შეუძლიათ საქმის კეთება და შეცდომების აღიარება.

ვისაუბრეთ გამწვანების პრობლემაზე. ხომ არ გაქვთ კონკრეტული გეგმა, ქალაქის რომელ ნაწილებში უნდა გაკეთდეს რეკრეაციული ზონები?

ერთი ეს არის სატვირთო რკინიგზის გადატანის შემდეგ ცენტრალური პარკის გაკეთება დიდუბეში. ახლა რომ მისამართების ჩამოთვლა დავიწყო სად იქნება რეკრეაციული ზონები, ძალიან არასერიოზული იქნება, ვინაიდან გადაწყვეტილება უნდა მიიღონ პროფესიონალებმა და ამ საქმის მცოდნეებმა მას შემდეგ რაც მთელი მწვანე საფარის სრული ივენტარიზაცია მოხდება .

თბილისის ზღვის გარშემოც ხომ არ გაქვთ რაიმე კონკრეტული გეგმა?

თბილისის ზღვა არის რეკრეაციული ზონა და იქ რეკრეაციული ზონა კი არ უნდა გააშენო, არამედ არ უნდა დაანგრიო ის, რაც გაქვს. არ მისცენ ნებრათვა იქ რაღაცა მშენებლობების, რათა ეს რეკრეაციული ზონაც არ დავკარგოთ.

ასევე უნიკალური რეკრეაციული ზონა გვაქვს წყნეთში, რომელიც გასხვისებულია, მაგრამ ქალაქს შეუძლია არ მისცეს მესაკუთრეს უფლება რომ იქ რაღაცა ააშენოს. ხშირ შემთხვევაში არსებული რეკრეაციული ზონების შენარჩუნების პრობლემა გვაქვს და ის აუცილებლად უნდა შევინარჩუნოთ. სადაც სიმწვანის ყველაზე ნაკლებობაა ვიფიქროთ როგორ განვავითაროთ რეკრეაციული ზონა. თუმცა, დიდუბის ცენტრალური პარკის გაშენების იდეა პროგრამაში მაქვს.

ქალაქის ისტორიული სახის შენარჩუნებასა და ავარიული სახლების რეაბილიტაციასთან დაკავშირებით ხომ არ გაქვთ კონკრეტული გეგმა?

ჩვენ გვაქვს პროექტი „თბილისის გაჯსანსაღების ახალი შესაძლებლობები“. ავარიული სახლები სხვადასხვა კატეგორიისაა. არის ავარიული სახლები, სადაც კულტურული მემკვიდრეობა არაა, მაგალითად მესამე მასივში, ან ისტორიულ ნაწილში და არის არა კულტურული მემკვიდრეობა, არამედ სვანური შენობები. გვაქვს კულტურული მემკვიდრეობა.

დღეს არის ვითარება როდესაც მერია უბრალოდ სტატუსს აძლევს კულტურულ მემკვიდრეობასთან დაკავშირებით. ადამიანებს სახლები თავზე ენგრევათ, პირდაპირი გაგებით. მეორე მხრივ გაწერილია და ინვესტორს ეუბნება მერია, რომ წადით და თქვენ თვითონ მოილაპარაკეთ მოსახლეობასთანო რაც სრულიად შეუძლებელია. ინვესტორის ინტერესია, რომ რაც შეიძლება ნაკლები ფული მისცეს იქ მცხოვრებ ადამიანებს და იქ მცხოვრები ადამიანის ინტერესი კი პირიქით, რომ რაც შეიძლება მეტი ფართი ან ფული მიიღოს.

სწორედ ამაშია მერიის როლი რომ პროაქტიურად, უბნების მიხედვით შეიმუშავოს საინვესტიციო წინადადებები და წარუდგინოს ინვესტორებს. ამ წინადადებებში რამდენიმე კომპონენტი უნდა იყოს. რა თქმა უნდა მერიამ კულტურულ მემკვიდრეობაზე უნდა დახარჯოს ფული. თუ ვამბობთ, რომ ჩვენი ქალაქისთვის მნიშვნელოვანია ისტორიის შენარჩუნება ამაში ფული უნდა დაიხარჯოს.

სხვათა შორის ისტორია მარტო არქიტექტურა არაა. არის ადგილები, რომლებიც ასახავს მაგალითად რეპრესიებს. მაგალითად მთაწმინდაზე გვაქვს ყოფილი უშიშროების სამინისტრო, უნიკალური შენობაა, საიდანაც გაყავდათ ადამიანები დასახვრეტად. დღეს სარდაფებია იქ, მოვლილი მაქვს ეს შენობა და კედლებზე ამოტვიფრულია დაპატიმრებული ადამიანების სახელები.

ასეთივეა დამოუკიდებელი საქართველოს უშიშროების სამინისტრო, ჩუღუღეთში მაზნიაშვილის ქუჩაზე მაზნიაშვილის სახლ-მუზეუმი. ამ ისტორიას ქალაქში არავინ არ ყვება. ისეა ეს შენობები მიგდებული რომ არა თუ ტურისტმა, არამედ ქალაქშიც არ იცის მის შესახებ ბევრმა. ამიტომ ის, რა ისტორიაც ძვირფასია მასში ქალაქის ფული რა თქმა უნდა, უნდა დაიხარჯოს.

მის რეაბილიტაციას ქალაქი მთლინად ვერ გაწვდება, ამიტომ მნიშვნელოვანია ინვესტორებთან მოლაპარაკებები, სადაც ინვესტორს სთავაზობ მოგებას, მაგრამ უდებ გარკვეულ პირობებს, რათა ისტორიულად მნიშვნელოვანი ნაწილები არ დამახინჯდეს.

დღეს თბილისში 3000-ზე მეტი ავარიული სახლია. მათი რეაბილიტაცია გააუმჯობესებს სოციალურ ფონს. მაგალითად, ავლაბარშია ნანგრევები. როდესაც იქ ვცხოვრობდი შევედი ამ სახლში, მეგონა რომ ნანგრევებში შევდიოდი, სადაც აღმოვაჩინე რომ თურქმე იქ ცხოვრობს შშმ პირი, რომელიც წევს, ვერ დგება და თაგვების ნაკბენები მანახა. სამჯერ უკბინა თაგვმა, იმიტომ რომ პირდაპირ კედლებიდან მოძვრება.

ამას გარდა მათი რეაბილიტაცია მოგვცემს ეკონომიკური განვითარების ძალიან დიდ სტიმულს. ერთი მხრივ ეს არის სამუშაო ადგილების შექმნა რეაბილიტაციის პრცესში, მეორე კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი ეს ამ უბნებს მცირე ბიზნესისთვის მიმზიდველს გახდის. ისევე როგორც ძალიან მიმზიდველი გახდება ტურიზმის განვითარებისთვისაც.

ძალიან დიდი პოტენციალი გვაქვს ტურიზმის განსავითარებლად. მაგალითად, ვახსენე სვანეთის უბანი. იქ უნიკალური ადგილებია. შეიძლება შენობა არ იყოს ისეთი მიმზიდველი, მაგრამ ძალიან მიმზიდველი ლანდშაფტი აქვს. ვიწრო ქუჩებით, საოცარი ხედებით... იქ რეაბილიტაცია და ინფრასტრუქტურის განვითარება აუცილებლად მოგცემს ტურისტთა ნაკადის ზრდას. რაც ნიშნავს კაფეების გახსნას, ჰოსტელების გაკეთებას, რაც ნიშნავს სამუშაო ადგილების შექმნას და ქალაქის გამოცოცხლებას.

ეს პირდაპირ ბმაშია ინვესტიციების მოზიდვასთან. ნაწილობრივ ისაუბრეთ ამაზე. ხომ არ გაქვთ რაიმე კონკრეტული გეგმა ამ საკითხზე რომ დააინტერესოთ პოტენციური ინვესტორები?

ზუსტად ამაზე ვსაუბრობდი რომ ინვესტორმა უნდა იცოდეს რომ მას ექნება მოგება და მას უნდა ჰქონდეს რაღაც გარანტიები რომ არ დაეკარგება ის, რასაც აკეთებს. ამისთვის არის მერია, რომ  როდესაც საინვესტიციო წინადადებას აკეთებს მასში მერიის ფულიც ჩაიდოს. ინვესტორი რომ მივიდეს სვანეთის უბანში და დაიწყოს ერთი სახლის რეაბილიტაცია არ გამოუვა. იმიტომ რომ იქ არც ტურიზმის განვითარება გამოუვა და ამავე დროს იმ სახლში ბევრი ადამიანი ცხოვრობს, რომელთა დაკმაყოფილებაც რთულია. მაგრამ როდესაც ინვესტორმა იცის, რომ სვანეთის უბანი ძლიერდება მას მოგება აუცილებლად ექნება. ამის გარანტორი არის მერია და სწორედ ამიტომ მისი განამახორციელებელი პროაქტიურად უნდა იყოს მერია და არ დაელოდოს თითო-თითო სახლში ინვესტორი როგორ მოილაპარაკებს.

დავით ნარმანიასთან დაკავშირებითაც უნდა გკითხოთ. როგორ ფიქრობთ ამ 4 წლის განმავლობაში მას დედაქალაქისთვის ღირებული არაფერი შეუქმნია?

მე არ ვარ ანალიტიკოსი რომ ნარმანიას მოღვაწეობის ანალიზით დავაკვდე, რა გააკეთა და რა გააფუჭა. მაგრამ მთავარი პოლიტიკური შეფასები არის ის რომ ეს ადამიანი ემსახურებოდა არა ქალაქის ინტერესებს, ან მოსახლეობას, არამედ თავის პოლიტიკურ გუნდს და ბიძინა ივანიშვილს. ხეების გადატანა თბილისს არ ეხება, მაგრამ ეს არის ნათელი მაგალითი იმის რომ მთელი სახელმწიფო სტრუქტურა მწკრივში დგება მაშინ, როდესაც აკეთებენ იმას რაც უნდა ბიძინა ივანიშვილს. ყველა სხვა შემთხვევაში აბსოლუტურად არაეფექტურები არიან.

წყნეთში იყო რაღაც პრობლემა და 4 თვე ვცდილობდი ნარმანიასთან შეხვედრას კამერების გარეშე. მივმართე პრემიერს, მივწერე მას, დავურეკე მის მდივანს. მაგრამ დაიმალა. როდესაც ქალაქს ემსახურები, შეცდომაც რომ დაუშვა შენ ყოველთვის გაქვს სათქმელი. მაგრამ როდესაც ემსახურები ბიძინა ივანიშვილს რა თქმა უნდა ოპოზიციასთან ან მოქალაქესთან შეხვედრა შენთვის პრობლემაა. შემდეგ მივედი რაღაც შეხვედრაზე და როდესაც ვცადე მასთან დალაპარაკება პირდაპირი გაგებით ჩახტა მანქანაში და გაიქცა. გაიქცა მაშინ, როდესაც ვეუბნებოდი რომ წაგიყვან და განახებ სადაც პრობლემაა-მეთქი. კი ბატონო, შეიძლება ჩემთან ერთად არ მოუნდეს წასვლა, მაგრამ ხომ შეიძლება ჩემს გარეშე წავიდეს და ის პრობლემები ნახოს რაც არის?! არა, გაურბის პასუხისმგებლობას და ეს იმიტომ რომ ის პოლიტიკურად მთელი ეს პერიოდი ბიძინა ივანიშვილს ემსახურა. პიროვნულად მე ვერავის ვერ შევეხები, ეს ჩემი საქმე არ არის, მაგრამ პოლიტიკურად ასეა.

თუ მოხდა ისე, რომ დადგება მეორე ტურის გამართვის რეალობა. დაუჭერდით თუ არა მხარს ოპოზიციურ კანდიდატს?

დღეს არის ამოცანა რომ შეიცვალოს „ქართული ოცნება“. როდესაც ადგილობრივი თვითმმართველობა არის ოპოზიციური და განსხვავებული ცენტრალური ხელისუფლებისგან, ეს განყენებულად გააძლიერებს ქართულ დემოკრატიას. დღეს არის ამოცანა რომ კალაძე არ გახდეს მერი, ეს კიდევ უფრო მძიმე შედეგებით დამთავრდება, ვიდრე ნარმანიას შემთხვევაში. იმიტომ რომ სამწუხაროდ ის იქნება პროეფექტური ცუდი საქმეების კეთებაში. ამიტომ ოპოზიცია უნდა ვიყოთ ერთიანი.

მე ვიბრძვი რომ მეორე ტურში გავიდე, ყველანაიარი საფუძველია რომ მეორე ტური შედგეს. ყველა ოპოზიციურ პარტიასა და კანდიდატს მოვუწოდებ რომ მეორე ტურში ოპოზიციური კანდიდატის გარშემო გაერთიანდეს. თუ მე ვერ შევძლებ მეორე ტურში გასვლას, რა თქმა უნდა მხარს დავუჭერ ნებისმიერ პროდასავლურ ოპოზიციურ კანდიდატს, ვინც არ უნდა იყოს ის.

მთავარ კონკურენტად ვის მიიჩნევთ?

 

მთავარ კონკურენტად მივიჩნევ „ქართული ოცნების“ დამარცხებას. მაგრამ რელურად გამოწვევა დღეს არის ხალხის უნდობლობა პოლიტიკოსების მიმართ. მე არ მხვდება ხალხი, ვინც აღფრთოვანებულია „ქართული ოცნებით“, მაგრამ არ მხვდება ხალხი ვინც გვიჯერებს ოპოზიციას. მათ შორის მეც და სხვა პოლიტიკოსებსაც. ეს არის ის დამსახურებული სასჯელი, რაც მივიღეთ პოლიტიკოსებმა წლების განმავლობაში ადამიანების მოტყუებისთვის. 

მსგავსი სიახლეები
სამედიცინო კორპორაცია ევექსმა მარნეულში ახალი პოლიკლინიკა გახსნა

სამედიცინო კორპორაცია ევექსმა მარნეულში ახალი პოლიკლინიკა გახსნა

12 დეკემბერი, 2017

თბილისი  (GBC) – სამედიცინო კორპორაცია ევექსმა მარნეულში ახალი პოლიკლინიკა გახსნა. კომპანიის ცნობით, ადგილობრივ მოსახლეობას საშუალება ექნება შ.რუსთაველის ქ. #53-ში მიიღოს ამბულატორიული და დიაგნოსტიკური სერვისების სრული...

მეტი

ხობში ნიკოლოზ ბარათაშვილის დაბადებიდან 200 წლისთავისადმი მიძღვნილი პოეზიის საღამო გაიმართა

ხობში ნიკოლოზ ბარათაშვილის დაბადებიდან 200 წლისთავისადმი მიძღვნილი პოეზიის საღამო გაიმართა

14 დეკემბერი, 2017

თედო სახოკიას სახელობის ხობის ცენტრალურ ბიბლიოთეკაში, დიდი ქართველი პოეტის, ნიკოლოზ ბარათაშვილის დაბადებიდან 200 წლისთავისადმი მიძღვნილი პოეზიის საღამო - „ობოლი სულის ტკივილი“ გაიმართა. ამის შესახებ ინფორმაციას ხობის...

მეტი

ელენე ხოშტარია: ინვესტორებს შევთავაზოთ მოგება,თუმცა გარკვეული პირობებიც ჩავუდოთ(ინტერვიუ)

ელენე ხოშტარია: ინვესტორებს შევთავაზოთ მოგება,თუმცა გარკვეული პირობებიც ჩავუდოთ(ინტერვიუ)
01:15 | 16 სექტემბერი, 2017

როგორც ხოშტარიამ „აიპრესთან“ ინტერვიუში აღნიშნა მერობის შემთხვევაში სატრანსპორტო რეფორმას გეგმავს. ასევე აპირებს მწვანე პოლიტიკის დანერგვას და ხალხს ჰპირდება, რომ რიგ საკითხებთან მიმართებაში განსხვავებული მიდგომები ექნება, რაშიც ფართოდ იქნებიან ჩართულები შესაბამისი დარგის სპეციალისტები.

ამბობს, რომ პირველ რიგში უნდა მოხდეს თითოეული უბნის აღწერა და პრიორიტეტებიც ამის შესაბამისად განაწილდეს. მაგრამ თთოეული უბნის განვითარებაზე ერთ მთლიანობაში უნდა იყოს საუბარი.

სატრანსპორტო და პარკინგის პრობლემა, ავარიული სახლები, კულტურული მემკვიდრეობა, თბილისის გენგეგმა, ე.წ. ელიავას ბაზრობის საკითხი, ხეების ჭრისა და გაუთავებელი უსახური მშენებლობები, - ეს იმ საკითხების არასრული ჩამონათვალია, რომელთა შესახებაც ელენე ხოშტარია „აიპრესთან“ ინტერვიუში თავის მიდგომებზე საუბრობს.

რას ფიქრობთ თბილისის გენერალურ გეგმასთან დაკავშირებით? რომელიც „სითი ინსტუტის“ მიერაა შემუშავებული. რამდენად სწორადაა შემუშავებული პროექტი? ხომ არ ფიქრობთ, რომ რაღაც ცვლილებები უნდა შევიდეს პროექტში, ან ხომ არ თვლით, რომ მთლიანად უნდა შეიცვალოს?

თავისთავად დოკუმენტი ბევრ საინტერესო იდეას შეიცავს თბილისის განვითარებასთან დაკავშირებით. ორი პრობლემაა. ერთი ის არის, რომ ძალიან დიდი ფული დაიხარჯა ამაში, დაახლოებით 4 მილიონი და მეორე კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი არის ის, რომ აბსოლუტურად აცდენილია რეალობას.

რას გულისხმობთ?

მაგალითად, როდესაც გენერალური გეგმაშისაუბარია თბილისის ზღვაზე როგორც სარეკრეაციო ზონაზე, ვხედავთ რომ თბილისის ზღვაზე ამის პარალელურად ნებართვები გაიცემა აბსოლუტურად სხვა მიმართულებით.

გენგეგმაში საუბარია საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარებაზე, პარალელურად არანაირი კონკრეტული ქმედება არ არსებობს. ანუ ამ გეგმის მთავარი გამოწვევა იქნება ის, თუ რამდენად რეალური დოკუმენტია.

რა თქმა უნდა, მე როგორც თბილისის მერი ვიხელმძღვანელებ იმ იდეებით, რომელიც არის გენგეგმაში. თუმცა, დღევანდელ რეალობაში მოტყუების დოკუმენტია. რადგან, მისი განხორციელების არანაირი გეგმა არ აქვს ნარმანიას. დარწმუნებული ვარ, არც კალაძეს ექნება ნება. შესაბამისად, ეს დოკუმენტი რეალური დოკუმენტი ვერ გახდება. ამიტომ სანამ იქამდე მივალთ იქ რა შეიცვალოს თავისთავად ფუნდამენტური პრობლემაა ის, რომ ქაღალდზე დაწერილი დოკუმენტია.

ანუ იმაზე საუბრობთ, რომ იმის მიუხედავად რომ სავარაუდოდ ამ შემოდგომით დოკუმენტი დამტკიცებული იქნება, გენგეგმის პროექტის გვერდის ავლა ხდება?

უკვე ეს რეალობაში ხდება. თბილისის ზღვის მაგალითი კარგი მაგალითია. დოკუმენტში წერია, რომ იქ უნდა იყოს სარეკრეაციო ზონა, მაგრამ როგორი კანონმდებლობაც არის, მშნებელობების ნებართვები რომელიც გაიცემა აბსოლუტურად წინააღმდეგობაში მოდის. დოკუმენტის პაალელურად საპირისპირო გადაწყვეტილებები მიიღება. ამიტომ, ეს არის ფორმალური დოკუმენტი, რომლითაც მერია არ ხელმძღვანელობს. ზოგადად, გენგეგმების გამოწვევა თანამედროვე ქალაქებში არის ის, რომ იმდენად დინამიურად ვითარდება ქალაქები, რომ ძნელია ისეთი გენგეგმა დაწერო, რომ მოარგო არსებულ რეალობას. ადრინდელი გენგეგმები იყო 20-30 წლიანი, ახლანდელი კი მაქსიმუმ 5 წლიანია.

თუმცა, ვიმეორებ თბილისის გენგეგმაში იდეები საზოგადოებრივ ტრანსპორტთან, საჯარო სივრცეების შექმნასთან თუ უბნების განვითარებასთან დაკავშირებით ნამდვილად საინტერესოა.

ოპოზიციას, მათ შორის თქვენც ხშირად გქონდათ კითხვები მერიის მიერ ჩატარებულ კონკურსებთან თუ ტენდერებთან დაკავშირებით. მერიის კორუფციულ ნიშნებზეც გაგიკეთებიათ შეფასებები. თბილისის გენგეგმის ჯგუფის შერჩევის დროსაც ხომ არ გაგიჩნდათ გარკვეული კითხვის ნიშნები?

თვითონ გენგეგმის ჯგუფთან არანაირი კითხვები არ გამჩენია. შეიძლება იყვნენ პროფესიონალები, რომელთაც მიაჩნიათ რომ სხვებიც უნდა ყოფილიყვნენ ჩართულები, ამაზე შეიძლება დავა. თუმცა, ვიმეორებ პრობლემა არის არა გენგეგმის ჯგუფში, არამედ ზოგადად მთავრობის, მერიის დამოკიდებულებაში პროფესიონალების ნამუშევართან დაკავშირებით.

გენგეგმაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი არის ე.წ. ელიავას ბაზრობის თემა. რას ფიქრობთ ამ საკითხზე, უნდა გადავიდეს თუ არა ელიავას ბაზრობა და უნდა გაკეთდეს თუ არა იმ ტერიტორიაზე სარეკრეაციო ზონა? გვახსოვს, რომ „ქართული ოცნების“ ერთი ნაწილი ლობირებდა, რომ „ელიავას ბაზრობის“ ტერიტორიაზე სავაჭრო ცენტრი უნდა აშენდეს. თქვენი მერობის შემთხვევაში როგორ გადაწყდება ეს საკითხი?

აბსოლუტურად ზედაპირულია საუბარი, რომ დღეს იმ ტერიტორიიდან ელიავას ბაზრობა გადავიდეს. ბაზრობის გადატანა უბნის ცვლილებას არ მოიტანს. გამწვანებაც არ მოიტანს. მით უმეტეს ის გეგმა რაც არის. დიდი სავაჭრო ცენტრი აბსოლუტურად არაფრის მომტანი არ იქნება ქალაქისთვის. ჩვენ თუ არ გვექნება ქალაქის განვითარების კომპლექსური ხედვა, ასე უბრალოდ ბაზრობის სადღაც გადატანით არაფერი არ მოხდება.

ფუნდამენტურად ქალაქი შეიცვლება, მათ შორის სარეკრეაციო ზონების გაჩენის შესაძლებლობაც გაჩნდება მხოლოდ მას შემდეგ რაც გადავა რკინიგზა. დღეს, დიდუბის პრობლემა არის არა უბრალოდ ელიავას ბაზრობა, არამედ ის სარკინიგზო მეურნეობები, რომელიც თან სდევს სატვირთო რკინიგზას. ამიტომ, სატვირთო რკინიგზის გადატანის შემთხვევაში გვიჩნდება ბევრი შესაძლებლობა. რომ დიდუბეში გაკეთდეს ცენტრალური პარკი, შეიძლება ბაზრობაც იყოს, შეიძლება იყოს საჯარო სივრცე, სადაც მათ შორის გარევაჭრობაც იქნება... ამიტომ დღეს საუბარი ცალკე აღებული ელიავაზე, მთლიანად დიდუბის განვითარების გარეშე აბსოლუტურად არასწორი იქნება.

პირველი რაც უნდა გავაკეთოთ, ეს არის სატვირთო რკინიგზის გადატანის პროექტი. ამის შემდეგ უკვე სპეციალისტებთან ერთად ურბანული განვითარების გეგმა უნდა დაიდოს, სადაც აუცილებელია მწვანე კომპონენტი, აუცილებელია საჯარო სივრცეები, მათ შორის გარე ვაჭრობით, აუცილებელია საფეხმავლო სივრცეები, ქალაქის ისე განვითარება, სადაც მხოლოდ ავტომაგისტრალები არ არის და მხოლოდ კორპუსები არ შენდება. აღარ უნდა იყოს ის შეცდომები, რაც დავუშვით 90-იან წლებშიც და შემდეგაც. ამიტომ თუ ასე კომპლექსურად არ შევხედეთ და მარტო ერთი ბაზრობის საკითხზე ვისაუბრეთ, ამას აბსოლუტურად არაფერი ეშველება.

აუცილებლად უნდა გვესმოდეს, რომ „ელიავას ბაზრობის“ გადატანა, ან რაიმე ცვლილება არავითარ შემთხვევაში არ უნდა მოხდეს მცირე ბიზნესის დასუსტების ხარჯზე. ერთი მხრივ იქ არიან მცირე ბიზნესმენები და მეორე მხრივ ძალიან გაჭირვებული ადამიანები. ამიტომ ნებისმიერი გადაწყვეტილება უნდა იყოს გრძელვადიანი და ამ ადამიანების ინტერესების გათვალისწინებით.

ანუ თქვენი მერობის შემთხვევაში ქალაქის მთავრობა თუ ამ მიმართულებით წავა, სწრაფად მიღებული გადაწყვეტილება არ იქნება?

არავითარ შემთხვევაში არ იქნება სწრაფად მიღებული გადაწყვეტილება. არავითარ შემთხვევაში არ იქნება ცალკე „ელიავა“, ეს იქნება მთლიანად დიდუბის განვითარების ხედვა. არა მარტო დიდუბის, არამედ ქალაქის ამ ნაწილის განვითარების ხედვა, სატვირთო რკინიგზა გადავა. ეს იქნება ურბანული განვითარების ყველა კომპონენტის გათვალისწინებით.

რა გეგმები გაქვთ „სითი პარკის“ თემასთან დაკავშირებით? თქვენი მერობის შემთხვევაში გააუქმებთ თუ არა იმ ხელშეკრულებას, რომელიც კომპანიასთან არის გაფორმებული?

„სითი პარკის“ თემაზე საუბარი რაც გვესმის, თითქმის ყველას მხრიდან ზედაპირულია. რა თქმა უნდა, „სითი პარკი“ არ პასუხობს იმ ამოცანებს, რაც დღეს პარკინგთან დაკავშირებითაა. ქალაქში ძალიან სერიოზული პრობლემაა ამ მხრივ, არასაკმარისი ადგილებია პარკინგის. დღეს დაახლოებით 38 000 საპარკინგე ადგილია, ხოლო მანქანა სადღაც 500 000. გარდა ამისა, თავის დროზე გიგი უგულავას დროს დადებული პირობები „სითი პარკთან“ ნამდვილად არასწორია. ამაზე არაერთხელ გვისაუბრია, მაგრამ „სითი პარკის“ გაუქმება გამოსავალი არ არის.

უნდა გადავხედოთ პირობებს. რა თქმა უნდა, „სითი პარკთან“ რთული მოლაპარაკებები იქნება. „სითი პარკი“ ამ ფორმით, არ უნდა ასრულებდეს ხელშეკრულებას, მაგრამ ნებისმიერი ახალი კომპანია, რომელიც იქნება, თუ სწორი ხედვა არ გვექნება პარკინგის მოგვარების ისევ ასეთი სახის პრობლემას მივიღებთ. ან თუ პარკინგის მოგვარებისთვის არცერთი კომპანია არ იმუშავებს ქაოტურ ვითარებას მივიღებთ.

ნებისმიერ ახალი ხელშეკრულების პირობებში გამოსავალი არის ის, რომ გაჩნდეს მიწისქვეშა პარკინგი, მაგრამ ესეც არ არის საკმარისი და საჭიროა საათობრივი, დროზე მიბმული სისტემის შემოღება. მაგალითად, პარასკევ საღამოს გეცოდინება, რომ შარდენზე პარკინგი იქნება ძვირი. შესაბამისად სხვა გზებით მიხვალ იქამდე, ან თუ გიღირს მისვლა, მაშინ მიხვალ. ეს შეამცირებს ნაკადს. ასე რეგულირდება ევროპაში პარკინგის პრობლემა.

ამასთანავე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ის ვალდებულებები რაც სახელმწიფოს გააჩნია სერიოზულად მიუდგე და მოლაპარაკებები მათ შორის ხელშეკრულების გადახედვასთან დაკავშირებით საკმაოდ რთული იქნება. სახელმწიფომ პასუხისმგებლობა არ უნდა მოიხსნას.

ელისაშვილი ამბობდა, რომ 5 ლარად გააგდებს კომპანიას. რა თქმა უნდა ასეთი დამოკიდებულება აბსოლუტურად დამღუპველია ნებისმიერი ბიზნესის მიმართ.

ანუ თქვენი მერობის შემთხვევაში თუ ხელშეკრულებას გაწყვეტთ „სითი პარკთან“, სახელმწიფოს მოუწევს შესაბამისი კომპენსაციის გადახდა?

რა თქმა უნდა. კომპენსაცია უნდა გადავიხადოთ, მაგრამ მოლაპარაკებები საჭიროა. დროსთან დაკავშირებით, როგორ გადავიხდით, სხვა ვინ შემოგვყავს და ა.შ. უნდა აწარმოო მოლაპარაკებები იმისათვის რომ მინიმალურად დაზარალდეს სახელმწიფო, მაგრამ ვალდებულება ყველამ უნდა შევასრულოთ.

თბილისში სატრანსპორტო პრობლემების მოგვარებაზე რა გეგმები გაქვთ? ხომ არ გაქვთ გეგმა ტრამვაის შემოყვანასთან ან მეტროპოლიტენის განვითარებასთან დაკავშირებით?

სატრანსპორტო რეფორმა ძალიან მნიშვვნელოვანია არა მხოლოდ ტრანსპორტის განვითარების თვალსაზრისით. ეს ზოგადად ქალაქის გადატვირთულობის პრობლემას მოაგვარებს. საცობების გადაჭრის ერთ-ერთი გზა სწორედ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარების გზაა. ეს არის ის პრობლემა, რომელიც ძალიან მოუხერხებელს ხდის ქალაქს.

საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარებას უნდა შევხედოთ ისე თუ რა არის რეალისტური თბილისისთვის. ჩვენ რომ გვქონდეს მეტროს კარგი ქსელი ცხადია გადაადგილება იქნებოდა ძალიან კარგი. თუმცა, ჩვენ თუ დავთვლით რეალურად რამხელა თანხები სჭირდება მეტროს კარგ ქსელს, მივხვდებით რამდენად არარეალისტურია დღეს ამაზე საუბარი. ამიტომ  ჩვენი ხედვაა ავტოპარკის კარგი ქსელი. აქაც ხედვა გვაქვს, რომ გადავიდეთ ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსებზე. ეს 4 წელიწადში არ არის შესაძლებელი, მაგრამ ყველა კონტრაქტი, რომელსაც ჩვენ დავდებთ ამ საერთო მიზანს უნდა ითვალისწინებდეს. ნელ-ნელა უნდა დავიწყოთ ელექტრო ავტობუსების შემოყვანა. ავტოპარკზე ჩვენ გვაქვს 510 ავტობუსი, საიდანაც 143-ია ახალი, ეს ქალაქში ნორმალურად გადაადგილებისთვის არანაირად არ არის საკმარისი. ნებისმიერ ევროპულ ქალაქში ერთ საათში პრაქტიკულად ნებისმიერ წერტილში შეგიძლია იყო, ჩვენ კი ცენტრში გადაადგილებისთვის დაახლოებით 40 წუთი გვჭირდება.

მე ახლა ნავთლუღში ვცხოვრობ და ვესაუბრებოდი ერთ სტუდენტს, რომელსაც ნავთლუღიდან ტექნიკურ უნივერსიტეტამდე სჭირდება ორჯერ გადაჯდომა და დაახლოებით ერთი საათი. გეოგრაფიულად ეს იმხელა ტერიტორია არ არის, რომ ამხელა დრო სჭირდებოდეს. ამიტომ ჩვენ გვჭირდება ავტობუსების საკმარისი რაოდენობა და ჩვენ გვჭირდება თანამედროვე ავტობუსები და გრძელვადიანად ეკოლოგიურად სუფთა ავტობუსები.

მეორე მიმართულებაა ტრამვაი, რისი პოტენციალიც თბილისს გააჩნია. ესეც ძვირადღირებულია, თუმცა ჩვენ უნდა მოვეშვათ მარტო ქულების წერაზე საქმის კეთებას - რას გააკეთებ შენი მერობის პერიოდში. მე მზად ვარ, შემდეგ მერს დავუტოვო გამზადებული კონტრაქტები, დავდო აგური რომელსაც მეორეს ის დაადებს. ერთი ტრამვაის ხაზის შემოყვანა ცენტრალურ უბანში უკვე შესაძლებელია. 4 წელიწადში ამის შემოყვანა უკვე შესაძლებელია. შემდეგ უნდა გაგრძელდეს ქალაქის სხვადასხვა ნაწილის შესწავლა, სად შეიძლება ტრამვაის შემოყვანა.

ასევე საინტერესოა საბაგიროს გამოყენება როგორც საზოგადოებრივ ტრანსპორტად. ამ შემთხვევაში მთელი თბილისი კი არ უნდა დავქსელოთ, მაგრამ არის ადგილები, სადაც საბაგირო არსებითად მოაგვარებს საზოგადოებრივი გადაადგილების პრობლემას. მაგალითად, იგივე ნავთლუღიდან ვაზისუბანში წასასვლელად დაახლოებით 40 წუთია საჭირო. ამ დროს შეიძლება ნავთლუღის მერვე პოლკიდან, (სადამდეც 3 წუთია საჭირო ნავთლუღის ქვედა გადასავლელიდან) საბაგიროთი შეგიძლია იყო ზუსტად 5 წუთში ვაზისუბანში. ვაზისუბანში დაახლოებით 60 000 ადამიანი ცხოვრობს და ნაკადი საკმაოდ იქნება. კიდევ უფრო მეტი თუ თბილისის ზღვამდე ავიყვანთ ფაქტობრივად ნავთლუღიდან თბილისის ზღვაზე 10-15 წუთში იქნება ადამიანი, რაც იძლევა შესაძლებლობას, რომ მნიშვნელოვან სარეკრეაციო ზონასთან ადამიანებს ჰქონდეთ წვდომა. ასეთი ასასვლელები არსებობს ქალაქის სხვადასხვა წერტილებიდან.

ქალაქში გადაადგილებისა და მოხერხებულობის პრობლემას შეამსუბუქებს საფეხმავლო სივრცეებისა და ველობილიკების გაჩენა. საფეხმავლო სივრცეები ხელს შეუწყობს მცირე ბიზნესის განვითარებასაც. ეს მიმართულება, რომ ქალაქი მხოლოდ მანქანაზეა მოწყობილი, უნდა შეიცვალოს, ამიტომაც გვაქვს ასეთი გადატვირთულობა.

ველობილიკების გაკეთებას რა ტერიტორიაზე გეგმავთ?

ამ საკითხსაც ლოგიკურად უნდა მივუდგეთ. მთაწმინდაზე ველოტრასის გაკეთებას აზრი არ აქვს. სპეციალისტები დადიან, მაგრამ საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ფუნქციას ვერ შეასრულებს. მაგრამ მაგალითად გლდანში, სანაპიროზე ან საბურთალოზე ასეთ ადგილებში ველობილიკების გაკეთებას აზრი აქვს. ახლა აკეთებენ ველობილიკს პეკინზე, რომელიც რამდენიმე ასეული მეტრი მიდის და მერე უცებ წყდება. გაუგებარია შემდეგ სად უნდა წავიდეს, პირდაპირ მანქანას უნდა შეუვარდეს ველოსიპედი? ამიტომ ველობილიკებზე საუბრისას კავშირები უნდა იყოს გააზრებული. ერთიან მარშრუტებს უნდა მოიცავდეს. მაგალითად, გლდანში მეტროსთან მისასვლელი ძალიან კომფორტული გზა შეიძლება იყოს ველობილიკი. გააზრებული უნდა იყოს საიდან სად მიდის ადამიანი. როგორც სამანქანო გზების დროს არის კავშირები გააზრებული, ზუსტად ასეთი კავშირები უნდა იყოს ველობილიკების შემთხვევაშიც. ეს ეხება საფეხმავლო სივრცეებსაც.

უნდა იყოს თუ არა ველოსიპედით მაგალითად მეტროში ჩასვლის შესაძლებლობა. მე პირადად მინახავს, რომ ველოსიპედიან მგზავრს მეტროში არ უშვებენ...

არ ვიცი, რატომ არ უნდა შეუშვან მეტროში ველოსპიდიანი მგზავრი? ჩვენ თუ ვამბობთ, რომ ველოსიპედით გადაადგილება გახდება საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ნაირსახეობა რა თქმა უნდა გადავხედავთ მეტროში ჩასვლის საკითხსაც, ან მეტროსთან სადგურების საკითხს. სხვადასხვანაირად შეიძლება, შესაძლებელია ველოსიპედის გაბარიტებზე იყოს დამოკიდებული.

თბილისელებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მტკივნეულია ხეების ჩეხვა და გაუთავებელი მშენებლობებია. ამასთან დაკავშირებით რა გეგმა გაქვთ, რათა ეს საკითხი დარეგულირდეს?

რა თქმა უნდა ეს ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე პრობლემაა. ხეების ჩეხვა ერთი აღებული ხის მოჭრის პრობლემა კი არაა, არამედ მწვანე პოლიტიკის არარსებობის პრობლემაა. ნარმანიას მილიონი ხე იყო აბსოლუტურად ზედაპირული და პოპულიზმით გაჯერებული, რომელიც ქალაქს არაფერს არ აძლევს. გარდა ამისა ჩვენი ფულის ფლანგვა გამოვიდა. უამრავ პარკში დაირგო ვითომ 10 000-ბით ნერგი, ისეთი ზომის რომელიც ქალაქში არ იხარებს და ეს ნერგები გამქრალია. ამაში მილიონობით ლარი დაიხარჯა.

რაში უნდა მდგომარეობდეს პოლიტიკა? - პირველი ჩვენ უნდა აღვწეროთ რა გვაქვს მწვანე. დღევანდელი სავარაუდო მონაცემებით 1 ადამიანზე მოდის 3.5 კვ/მ. ეს კატასტროფული სტანდარტია. იმისათვის რომ ქალაქი ნორმალური იყოს 1 ადამიანზე 13 კვ/მ მაინც უნდა მოდიოდეს. თუმცა, ქალაქის რაღაც ნაწილში სიმწვანე არის, რაღაც ნაწილში საერთოდ არ არის. გაჩეხილია და ბეტონებია გაშენებული.

პირველ რიგში მისი ინვენტარიზაცია უნდა გავაკეთოთ და ამის მიხედვით მივიღოთ გადაწყვეტილება, სად უნდა მოვუაროთ უკვე არსებულს. ერთი მხრივ უნდა გვქონდეს მოვლის სტრატეგია, ვინ უვლის, როგორ უვლის და რა რესურსი სჭირდება ამას. მეორე მხრივ სად გვაკლია სიმწვანე და იქ გავაშენოთ.

მესამე რა თქმა უნდა არსებულ რეკრეაციულ ზონებთან წვდომა. ძალიან ბევრი ადგილია იგივე სამგორში, მაგრამ მასზე წვდომა არ გვაქვს - გზა არ ვარგა, საზოგადოებრივი ტრანსპორტი არ დადის და ა.შ. ამიტომ მასზე წვდომაც უნდა გავზარდოთ.

მეოთხე ქალაქში მშენებლობა არა მხოლოდ იმას უნდა ითვალისწინებდეს, რომ დეველოპერს უნდა ჰქონდეს მაქსიმალური მოგება. რა თქმა უნდა დეველოპერის მოგება საბოლოო ჯამში ქალაქის ინტერესებში შედის, მაგრამ არ შეიძლება ყველა სანტიმეტრზე, რომელიც გაქვს კორპუსი აშენდეს. ამიტომ ნებისმიერი მშენებლობა უნდა ითვალისწინებდეს იმას, არის თუ არა საკმარისი სიმწვანე, რის ხარჯზე ხდება ეს, ქალაქის იერსახეს ამახინჯებს თუ არა და კომუნიკაციები არის თუ არა საკმარისი, მათ შორის პარკინგის სივრცეები და სხვადასხვა ტიპის კომუნიკაციები. ჩვენ თუ გადაწყვეტილების მიღების ამ მექანიზმს შევცვლით უკვე ავტომატურად არ მოხდება ისე, რომ ნებისმიერ ადგილას სადაც დღეს ხეებია კორპუსი ჩაიდგმება.

საუბარი იმაზე, რომ მშენებლობები საერთოდ არ უნდა იყოს და არცერთი ხე არ უნდა მოიჭრას ესეც არასერიოზულია. ამიტომ პოპულისტურად კი არ უნდა მივუდგეთ, არამედ საერთო ხედვა უნდა გაგვაჩნდეს. სად, რომელ უბანს რა აკლია.

არის უსახური მშნებლობები, რომელიც ქალაქის იერსახეს ამახინჯებს. თუ სპეციალისტებთან ერთად კონკრეტულ მშენებლობებზე  მიიღებთ გადაწყვეტილებას, რომ ქალაქს ამახინჯებს, რა გადაწყვეტილებას მიიღებთ? შეაჩერებთ მშენებლობას თუ რა სახის რეაგირება გექნებათ?

გადაწყვეტილებები იქნება სხვანაირი. ჩვენ ქალაქის მახინჯი ნაწილები მივიღეთ და ეს მხოლოდ ახლა კი არ მოხდა. ეს ხდება დაწყებული ე.წ. ხრუშჩოვკებიდან, მერე უკვე 80-იანი წლების პერიოდიდან, შემდეგ 90-იან წლებში სრული კორუფციის პერიოდში. შემდეგ გიგის (უგულავას ავტ:) დროსაც იყო ქაოტურად მიღებული გადაწყვეტილებები. ამაზე რა თქმა უნდა, ვერაფერს ვერ ვიზამთ. ერთადერთი რაც შეგიძლია გააკეთო არის ის, რომ დაიწყო ინვესტორებთან ერთად ფიქრი გარკვეული ჩანაცვლების. თუმცა, როდესაც ამბობენ რომ „ხრუშოვკებს“ მთლიანად ჩაანაცვლებენ სრული ტყუილია. ასევე შეიძლება იფიქრო ოდნავ როგორ გააჯანსაღო არსებული შენობები.

შეფუთვაა შესაძლებელი, გრაფიკის გამოყენებაც შეიძლება, რაც აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებშია გამოყენებული და ძალიან ახალისებს ამ მახინჯ შენობებს. ფუნდამენტურად ქალაქს ვერ შეცვლი, მაგრამ სამომავლო გადაწყვეტილებები სხვანაირად უნდა მივიღოთ.

მაგალითად, არის ჩუღუღეთის რაიონი და სვანეთის უბანი, სადაც კორპუსებით დაზიანებული იერი არ აქვს ქალაქს. ზუსტად უნდა ვიცოდეთ, რომ იქ მშენებლობები უნდა ითვალისწინებდეს ამ უბნის სპეციფიკას. იქ რაღაცა სართულზე მაღალი შენობა არ უნდა აშენდეს. თუ აქ პრობლემაა, რომ ინვესტორს ნაკლები მოგება აქვს, მერიას ამის დარეგულირება შეუძლია. ის უნდა გახდეს გარკვეული გარანტი იმის რომ მოხდება ამ ბინების რეალიზაცია.

რამდენჯერმე ახსენეთ გიგი უგულავა. მისი მერობის დროს იყო პრობლემები იგივე „სითი პარკის“ ან ხეების ჭრაზე და ქაოტურ მშენებლობებზე. იყო სხვა საკითხებიც. გარკვეულწილად ხომ არ არის თქვენთვის ხელისშემშლელი ფაქტორი ის, რომ გიგი უგულავა იყო თბილისის მერი?

ჩვენი გუნდი ერთადერთია, რომელიც ერთი მხრივ აქვს გამოცდილება კონკრეტული საქმის კეთების. როგორ კრიტიკულადაც არ უნდა იყო განწყობილი გიგი უგულავას მიმართ, ობიექტურად არ შემხვედრია ისეთი ადამიანი, რომელიც არ აღიარებს, რომ მან ქალაქში ძალიან ბევრი რამე გააკეთა. დასუფთავების, ინფრასტრუქტურისა თუ გზების პრობლემების მოგვარებით. ობიექტურად რომ შევხედოთ გვახოსვს ხომ როგორი ვითარება იყო მანამდე.

რა თქმა უნდა, გარკვეული შეცდომებიც იყო დაშვებული. მათ შორის, ამ მიმართულებით მშენებლობებთან დაკავშირებით, სიმწვანესთან დაკავშირებით და ა.შ. რა თქმა უნდა ჩემი ხედვა გიგისგან განსხვავებულია. ამოცანებიც განსხვავებულია ახლანდელი და მაშინ რაც იყო.

ჩვენ გუნდს აქვს უნარი, რომ იმსჯელოს ამ შეცდომებზე, გაანალიზოს ეს შეცდომები და განსხვავებული ხედვის ადამიანს მისცეს საშუალება, რომ ახალი ხედვა წამოსწიოს წინ და ქალაქის განვითარების ახალი ხედვა იყოს. ეს არის სწორედ ჯანსაღი დემოკრატიული პოლიტიკური პროცესი და არა ის, რომ ერთ პარტიაში ყველა ერთ ადამიანს ემორჩილება. ან უუნარობა იმისა, რომ გაკეთებულ საქმესთან ერთად არ აღიარო ის არასწორი რაც შეგეშალა. ეს ჩემთვის არის მთავარი გარანტი იმისა, რომ არათუ ხელის შემშლელი, არამედ პირიქით ხელის შემწყობია იმისა, რომ ვარ იმ იმ გუნდში რომელშიც არიან გიგი უგულავა, დათო ბაქრაძე, გიგა ბოკერია და სხვები რომელთაც შეუძლიათ საქმის კეთება და შეცდომების აღიარება.

ვისაუბრეთ გამწვანების პრობლემაზე. ხომ არ გაქვთ კონკრეტული გეგმა, ქალაქის რომელ ნაწილებში უნდა გაკეთდეს რეკრეაციული ზონები?

ერთი ეს არის სატვირთო რკინიგზის გადატანის შემდეგ ცენტრალური პარკის გაკეთება დიდუბეში. ახლა რომ მისამართების ჩამოთვლა დავიწყო სად იქნება რეკრეაციული ზონები, ძალიან არასერიოზული იქნება, ვინაიდან გადაწყვეტილება უნდა მიიღონ პროფესიონალებმა და ამ საქმის მცოდნეებმა მას შემდეგ რაც მთელი მწვანე საფარის სრული ივენტარიზაცია მოხდება .

თბილისის ზღვის გარშემოც ხომ არ გაქვთ რაიმე კონკრეტული გეგმა?

თბილისის ზღვა არის რეკრეაციული ზონა და იქ რეკრეაციული ზონა კი არ უნდა გააშენო, არამედ არ უნდა დაანგრიო ის, რაც გაქვს. არ მისცენ ნებრათვა იქ რაღაცა მშენებლობების, რათა ეს რეკრეაციული ზონაც არ დავკარგოთ.

ასევე უნიკალური რეკრეაციული ზონა გვაქვს წყნეთში, რომელიც გასხვისებულია, მაგრამ ქალაქს შეუძლია არ მისცეს მესაკუთრეს უფლება რომ იქ რაღაცა ააშენოს. ხშირ შემთხვევაში არსებული რეკრეაციული ზონების შენარჩუნების პრობლემა გვაქვს და ის აუცილებლად უნდა შევინარჩუნოთ. სადაც სიმწვანის ყველაზე ნაკლებობაა ვიფიქროთ როგორ განვავითაროთ რეკრეაციული ზონა. თუმცა, დიდუბის ცენტრალური პარკის გაშენების იდეა პროგრამაში მაქვს.

ქალაქის ისტორიული სახის შენარჩუნებასა და ავარიული სახლების რეაბილიტაციასთან დაკავშირებით ხომ არ გაქვთ კონკრეტული გეგმა?

ჩვენ გვაქვს პროექტი „თბილისის გაჯსანსაღების ახალი შესაძლებლობები“. ავარიული სახლები სხვადასხვა კატეგორიისაა. არის ავარიული სახლები, სადაც კულტურული მემკვიდრეობა არაა, მაგალითად მესამე მასივში, ან ისტორიულ ნაწილში და არის არა კულტურული მემკვიდრეობა, არამედ სვანური შენობები. გვაქვს კულტურული მემკვიდრეობა.

დღეს არის ვითარება როდესაც მერია უბრალოდ სტატუსს აძლევს კულტურულ მემკვიდრეობასთან დაკავშირებით. ადამიანებს სახლები თავზე ენგრევათ, პირდაპირი გაგებით. მეორე მხრივ გაწერილია და ინვესტორს ეუბნება მერია, რომ წადით და თქვენ თვითონ მოილაპარაკეთ მოსახლეობასთანო რაც სრულიად შეუძლებელია. ინვესტორის ინტერესია, რომ რაც შეიძლება ნაკლები ფული მისცეს იქ მცხოვრებ ადამიანებს და იქ მცხოვრები ადამიანის ინტერესი კი პირიქით, რომ რაც შეიძლება მეტი ფართი ან ფული მიიღოს.

სწორედ ამაშია მერიის როლი რომ პროაქტიურად, უბნების მიხედვით შეიმუშავოს საინვესტიციო წინადადებები და წარუდგინოს ინვესტორებს. ამ წინადადებებში რამდენიმე კომპონენტი უნდა იყოს. რა თქმა უნდა მერიამ კულტურულ მემკვიდრეობაზე უნდა დახარჯოს ფული. თუ ვამბობთ, რომ ჩვენი ქალაქისთვის მნიშვნელოვანია ისტორიის შენარჩუნება ამაში ფული უნდა დაიხარჯოს.

სხვათა შორის ისტორია მარტო არქიტექტურა არაა. არის ადგილები, რომლებიც ასახავს მაგალითად რეპრესიებს. მაგალითად მთაწმინდაზე გვაქვს ყოფილი უშიშროების სამინისტრო, უნიკალური შენობაა, საიდანაც გაყავდათ ადამიანები დასახვრეტად. დღეს სარდაფებია იქ, მოვლილი მაქვს ეს შენობა და კედლებზე ამოტვიფრულია დაპატიმრებული ადამიანების სახელები.

ასეთივეა დამოუკიდებელი საქართველოს უშიშროების სამინისტრო, ჩუღუღეთში მაზნიაშვილის ქუჩაზე მაზნიაშვილის სახლ-მუზეუმი. ამ ისტორიას ქალაქში არავინ არ ყვება. ისეა ეს შენობები მიგდებული რომ არა თუ ტურისტმა, არამედ ქალაქშიც არ იცის მის შესახებ ბევრმა. ამიტომ ის, რა ისტორიაც ძვირფასია მასში ქალაქის ფული რა თქმა უნდა, უნდა დაიხარჯოს.

მის რეაბილიტაციას ქალაქი მთლინად ვერ გაწვდება, ამიტომ მნიშვნელოვანია ინვესტორებთან მოლაპარაკებები, სადაც ინვესტორს სთავაზობ მოგებას, მაგრამ უდებ გარკვეულ პირობებს, რათა ისტორიულად მნიშვნელოვანი ნაწილები არ დამახინჯდეს.

დღეს თბილისში 3000-ზე მეტი ავარიული სახლია. მათი რეაბილიტაცია გააუმჯობესებს სოციალურ ფონს. მაგალითად, ავლაბარშია ნანგრევები. როდესაც იქ ვცხოვრობდი შევედი ამ სახლში, მეგონა რომ ნანგრევებში შევდიოდი, სადაც აღმოვაჩინე რომ თურქმე იქ ცხოვრობს შშმ პირი, რომელიც წევს, ვერ დგება და თაგვების ნაკბენები მანახა. სამჯერ უკბინა თაგვმა, იმიტომ რომ პირდაპირ კედლებიდან მოძვრება.

ამას გარდა მათი რეაბილიტაცია მოგვცემს ეკონომიკური განვითარების ძალიან დიდ სტიმულს. ერთი მხრივ ეს არის სამუშაო ადგილების შექმნა რეაბილიტაციის პრცესში, მეორე კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი ეს ამ უბნებს მცირე ბიზნესისთვის მიმზიდველს გახდის. ისევე როგორც ძალიან მიმზიდველი გახდება ტურიზმის განვითარებისთვისაც.

ძალიან დიდი პოტენციალი გვაქვს ტურიზმის განსავითარებლად. მაგალითად, ვახსენე სვანეთის უბანი. იქ უნიკალური ადგილებია. შეიძლება შენობა არ იყოს ისეთი მიმზიდველი, მაგრამ ძალიან მიმზიდველი ლანდშაფტი აქვს. ვიწრო ქუჩებით, საოცარი ხედებით... იქ რეაბილიტაცია და ინფრასტრუქტურის განვითარება აუცილებლად მოგცემს ტურისტთა ნაკადის ზრდას. რაც ნიშნავს კაფეების გახსნას, ჰოსტელების გაკეთებას, რაც ნიშნავს სამუშაო ადგილების შექმნას და ქალაქის გამოცოცხლებას.

ეს პირდაპირ ბმაშია ინვესტიციების მოზიდვასთან. ნაწილობრივ ისაუბრეთ ამაზე. ხომ არ გაქვთ რაიმე კონკრეტული გეგმა ამ საკითხზე რომ დააინტერესოთ პოტენციური ინვესტორები?

ზუსტად ამაზე ვსაუბრობდი რომ ინვესტორმა უნდა იცოდეს რომ მას ექნება მოგება და მას უნდა ჰქონდეს რაღაც გარანტიები რომ არ დაეკარგება ის, რასაც აკეთებს. ამისთვის არის მერია, რომ  როდესაც საინვესტიციო წინადადებას აკეთებს მასში მერიის ფულიც ჩაიდოს. ინვესტორი რომ მივიდეს სვანეთის უბანში და დაიწყოს ერთი სახლის რეაბილიტაცია არ გამოუვა. იმიტომ რომ იქ არც ტურიზმის განვითარება გამოუვა და ამავე დროს იმ სახლში ბევრი ადამიანი ცხოვრობს, რომელთა დაკმაყოფილებაც რთულია. მაგრამ როდესაც ინვესტორმა იცის, რომ სვანეთის უბანი ძლიერდება მას მოგება აუცილებლად ექნება. ამის გარანტორი არის მერია და სწორედ ამიტომ მისი განამახორციელებელი პროაქტიურად უნდა იყოს მერია და არ დაელოდოს თითო-თითო სახლში ინვესტორი როგორ მოილაპარაკებს.

დავით ნარმანიასთან დაკავშირებითაც უნდა გკითხოთ. როგორ ფიქრობთ ამ 4 წლის განმავლობაში მას დედაქალაქისთვის ღირებული არაფერი შეუქმნია?

მე არ ვარ ანალიტიკოსი რომ ნარმანიას მოღვაწეობის ანალიზით დავაკვდე, რა გააკეთა და რა გააფუჭა. მაგრამ მთავარი პოლიტიკური შეფასები არის ის რომ ეს ადამიანი ემსახურებოდა არა ქალაქის ინტერესებს, ან მოსახლეობას, არამედ თავის პოლიტიკურ გუნდს და ბიძინა ივანიშვილს. ხეების გადატანა თბილისს არ ეხება, მაგრამ ეს არის ნათელი მაგალითი იმის რომ მთელი სახელმწიფო სტრუქტურა მწკრივში დგება მაშინ, როდესაც აკეთებენ იმას რაც უნდა ბიძინა ივანიშვილს. ყველა სხვა შემთხვევაში აბსოლუტურად არაეფექტურები არიან.

წყნეთში იყო რაღაც პრობლემა და 4 თვე ვცდილობდი ნარმანიასთან შეხვედრას კამერების გარეშე. მივმართე პრემიერს, მივწერე მას, დავურეკე მის მდივანს. მაგრამ დაიმალა. როდესაც ქალაქს ემსახურები, შეცდომაც რომ დაუშვა შენ ყოველთვის გაქვს სათქმელი. მაგრამ როდესაც ემსახურები ბიძინა ივანიშვილს რა თქმა უნდა ოპოზიციასთან ან მოქალაქესთან შეხვედრა შენთვის პრობლემაა. შემდეგ მივედი რაღაც შეხვედრაზე და როდესაც ვცადე მასთან დალაპარაკება პირდაპირი გაგებით ჩახტა მანქანაში და გაიქცა. გაიქცა მაშინ, როდესაც ვეუბნებოდი რომ წაგიყვან და განახებ სადაც პრობლემაა-მეთქი. კი ბატონო, შეიძლება ჩემთან ერთად არ მოუნდეს წასვლა, მაგრამ ხომ შეიძლება ჩემს გარეშე წავიდეს და ის პრობლემები ნახოს რაც არის?! არა, გაურბის პასუხისმგებლობას და ეს იმიტომ რომ ის პოლიტიკურად მთელი ეს პერიოდი ბიძინა ივანიშვილს ემსახურა. პიროვნულად მე ვერავის ვერ შევეხები, ეს ჩემი საქმე არ არის, მაგრამ პოლიტიკურად ასეა.

თუ მოხდა ისე, რომ დადგება მეორე ტურის გამართვის რეალობა. დაუჭერდით თუ არა მხარს ოპოზიციურ კანდიდატს?

დღეს არის ამოცანა რომ შეიცვალოს „ქართული ოცნება“. როდესაც ადგილობრივი თვითმმართველობა არის ოპოზიციური და განსხვავებული ცენტრალური ხელისუფლებისგან, ეს განყენებულად გააძლიერებს ქართულ დემოკრატიას. დღეს არის ამოცანა რომ კალაძე არ გახდეს მერი, ეს კიდევ უფრო მძიმე შედეგებით დამთავრდება, ვიდრე ნარმანიას შემთხვევაში. იმიტომ რომ სამწუხაროდ ის იქნება პროეფექტური ცუდი საქმეების კეთებაში. ამიტომ ოპოზიცია უნდა ვიყოთ ერთიანი.

მე ვიბრძვი რომ მეორე ტურში გავიდე, ყველანაიარი საფუძველია რომ მეორე ტური შედგეს. ყველა ოპოზიციურ პარტიასა და კანდიდატს მოვუწოდებ რომ მეორე ტურში ოპოზიციური კანდიდატის გარშემო გაერთიანდეს. თუ მე ვერ შევძლებ მეორე ტურში გასვლას, რა თქმა უნდა მხარს დავუჭერ ნებისმიერ პროდასავლურ ოპოზიციურ კანდიდატს, ვინც არ უნდა იყოს ის.

მთავარ კონკურენტად ვის მიიჩნევთ?

 

მთავარ კონკურენტად მივიჩნევ „ქართული ოცნების“ დამარცხებას. მაგრამ რელურად გამოწვევა დღეს არის ხალხის უნდობლობა პოლიტიკოსების მიმართ. მე არ მხვდება ხალხი, ვინც აღფრთოვანებულია „ქართული ოცნებით“, მაგრამ არ მხვდება ხალხი ვინც გვიჯერებს ოპოზიციას. მათ შორის მეც და სხვა პოლიტიკოსებსაც. ეს არის ის დამსახურებული სასჯელი, რაც მივიღეთ პოლიტიკოსებმა წლების განმავლობაში ადამიანების მოტყუებისთვის. 

ავტორი: იაგო ნაცვლიშვილი