თამაზ ურთმელიძე: "რუსთავი 2"-ზე უზენაესის გადაწყვეტილება ჩემი პროფესიონალიზმის აღიარება იყო

თამაზ ურთმელიძე: "რუსთავი 2"-ზე უზენაესის გადაწყვეტილება ჩემი პროფესიონალიზმის აღიარება იყო

ქართულ სასამართლო სისტემაში ყველაზე ხმაურიანი „რუსთავი 2“-ის საქმის განმხილველი, თბილისის საქალაქო სასმართლოს ყოფილი მოსამართლე, თამაზ ურთმელიძე, რომელსაც იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ მეორე ვადით მოსამართლეობაზე უარი უთხრა, დღეს ადამიანის უფლების დამცველია და საადვოკატო ბიურო T&M Consulting-ს ხელმძღვანელობს. ყოფილი მოსამართლე "აიპრესთან" ექსკლუზიურ ინტერვიუში აცხადებს, რომ თუ რომელიმე მედიას დაჭირდა, მას აუცილებლად დაიცავს. 

მოსამართლეობიდან ადვოკატი გახდით, როგორ შეეგუეთ ახალ ამპლუას?

იცით, სანამ დავინიშნებოდი მოსამართლედ მანამდე გახლდით ადვოკატი. ასე რომ ჩემთვის ნაცნობი სიტუაცია იყო, მაგრამ მაინც 10 წლის მოსამართლეობის შემდეგ რთული იყო.

ეს მაინც კერძო სტრუქტურაა, სადაც შენ ხარ უფროსი და უნდა შეძლო მოიზიდო კლიენტურა და ა. შ. მითუმეტეს, მე ისეთი ღონისძიებები არ განმიხორციელებია, რომ მაინცდამაინც მნიშვნელოვანი ღონისძიებები გადამედგა და კლიენტურა მომეზიდა. მიუხედავად ამისა მე მაინც მომწონს ადვოკატობა. ძალიან მნიშვნელოვანი საქმეა, საზოგადოებისთვის და მართლმსაჯულებისთვის, რადგან ადვოკატებს ძალიან დიდი როლი აქვთ მართლმსაჯულების სწორად განხორციელების დროს.

ხშირ შემთხვევაში მოსამართლეები ადვოკატების შუამდგომლობას არ ითვალისწინებენ. ეს რისი ბრალია, ის რომ ადვოკატები მოუმზადებლები არიან და მხოლოდ პიარზე აქვთ გათვლილი შუამდგომლობები? ეს არის მთავარი მიზეზი?

საკმაოდ კვალიფიციური ადვოკატებიც გვყავს, მაგრამ ადვოკატთა კორპუსი არის საკმაოდ მრავალრიცხოვანი. რამდენიმე ათასი ადვოკატია და ჩვენ ერთი საზომით ვერ გავზომავთ ყველა ადვოკატს. ადვოკატი წარმოადგენს კონკრეტულ მხარეს და ხშირ შემთხვევაში შესაძლოა მხარისგან მოდიოდეს, რომ სურს რაღაც შუამდგომლობის დაყენება. შეიძლება ადვოკატმა განუმარტოს მხარეს, რომ ამას პერსპექტივა არ აქვს, მაგრამ იძულებულია შუამდგომლობა დააყენოს. დრო სჭირდება იმას, რომ ამ ჩარჩოებს გავცდეთ და არ იყოს ამდენი დაუკმაყოფილებელი შუამდგომლობა.

რატომ გადაწყვიტეთ ადვოკატობა, შეგეძლოთ სხვა კუთხით გემუშავათ...

მოსამართლეობა არის ძალიან მაღალი თანამდებობა, რაც მოითხოვს ფაქტობრივად მთელი ცხოვრების მიძღვნას. როდესაც ტოვებ მოსამართლეობას, შენ სასამართლოში იღებ ისეთ უნარჩვევებს რაც დამოუკიდებლობისკენ გიბიძგებს. ძალიან რთულია ამის შემდეგ რაღაც ჩინოვნიკურ ჩარჩოებში ჩაჯდე, ვიღაცის ხელმძღვანელი იყო, ვიღაც შენი ხელმძღვანელი იყოს. გარდა ამისა, მე მიმაჩნია რომ ყველაზე მეტი ცოდნა მიღებული მაქვს სწორედ სასამართლოს კუთხით და მინდოდა ჩემი თავი აქაც გამომეცადა, უფრო სწორად მინდოდა კი არა ჩემს ოჯახს დასჭირდა. ვერ დაველოდებოდი რაღაც წლების გასვლას როდის დავინიშნებოდი თანამდებობაზე, მითუმეტეს ეს ჩემზე არ არის დამოკიდებული. რაც იყო ჩემზე დამოკიდებული ის გავაკეთე.

თქვენ, როდესაც „რუსთავი 2“-ის საქმეს იხილავდით, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს სხდომაზე დაგიბარეს, თუმცა არ გამოცხადდით და საბჭოს წევრებს წერილი გაუგზავნეთ. იყო თუ არა თქვენი მხრიდან, ეს საბჭოს მიმართ უნდობლობა და უპატივცემულობა?

გახსოვთ ალბათ საბჭოს სხდომაზე ჩემი მისვლის გამო რა ხდებოდა.

იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს შენობასთან საპროტესტო აქციები მიმდინარეობდა...

დიახ. ჟურნალისტების და კამერების ტევა არ იყო. ანუ, თავიდანვე ვგრძობდი, რომ მე ვერ ავცდებოდი ისეთი უხერხული კითხვების დასმას, რომელიც დაარტყამდა არამარტო ჩემს პიროვნებას, არამედ სასამართლო კორპუსს. დაარტყამდა იმ იუსტიციის საბჭოს, რომელზეც უნდა გამოვსულიყავი, დაარტყამდა იმ საქმის განხილვის ჭეშმარიტებას და ობიექტურობას, რომელსაც იმ წუთას ვიხილავდი.

ძალიან ბევრი ვიფიქრე, ის ღამე არ მეძინა, როდესაც გავიგე, რომ თურმე დამიბარეს, ალბათ გახსოვთ როგორ დამიბარეს. მედიით მოხდა ჩემი ინფორმირება, რომ დაბარებული ვიყავი. გარდა ამისა, საქართველოში კონსტიტუციური მოქმედი ნორმაა, რომ არავის აქვს უფლება კონკრეტულ საქმეზე მოსამართლეს მოსთხოვო ანგარიში. ამიტომ, მე ვერ ავცდებოდი ანგარიშის ფორმას, ანგარიშის წარდგენა კი იქნებოდა სასამართლოს პრესტიჟის აბსოლუტური დაცემა.

მე მიმაჩნდა, რომ ერთადერთ გამოსავალი იყო წერილობით გამეცა პასუხი და მეთქვა ჩემი აზრი, თუ რატომ არ ვცხადდები. მახსოვს, იქ იყო აზრი, რომ მოსულიყო მოსამართლე, კონკრეტულად რა კითხვები უნდა დაგვესვაო...

როცა მოსამართლეებს შეურაცხყოფას აყენებენ ან ზღვარგადასულად აკრიტიკებენ, რატომ არ იცავენ მოსამართლეები საკუთარ უფლებებს?

ეს პრობლემატური საკითხია. კრიტიკას რომელიც გამოთქმული იქნება მოსამართლეების მიმართ, ადეკვატური პასუხები არ გაეცემა.

მინდა თვითკრიტიკული ვიყო და ვთქვა, მიმაჩნია, რომ სადღაც შეიძლება შეცდომა დავუშვი, როცა არ გავეცი ბევრ კრიტიკას პასუხი.

დღეს რომ ვუყურებ, ამ გადმოსახედიდან აუცილებელიც იყო მეტი კომენტარი გამეკეთებინა გარკვეულ სამართლებრივ საკითხებზე და არა იმაზე, რა ხდებოდა შიგნით საქმეში. ეს პრობლემა დღემდე გრძელდება და შეიძლება იყოს იმ თვითკრიტიკის მიზეზიც, რომელიც მოსამართლეებს ხშირად აქვთ.

ვინმე გიწესებთ?

არა! თვითკრიტიკაა... თვითონ მოსამართლეები, რომელთა მიმართ ძალიან ხშირად არის გადაჭარბებული კრიტიკა, რომელსაც არ ეცემა პასუხი... მარტო მოსამართლემ არ უნდა გასცეს პასუხი, მოსამართლე არის სახელმწიფოს წარმომადგენელი...

სახელმწიფომ, ამ შემთხვევაში იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ, სასამართლოს თავმჯდომარემ... მოსამართლეები თვითკრიტიკული ხდებიან იმიტომ, რომ ვაიდა ისეთი არაფერი თქვან ამ გახსნილობაში, კომენტარში სადაც თავს იცავენ, ისეთი რამე არ თქვან რომ უკან ბუმერანგივით მოუბრუნდეთ საკუთარი ნათქვამი. როცა იქნება უფრო ზომიერება, როცა საზოგადოება ზომიერი იქნება მოსამართლეების კრიტიკის კუთხით ან თუ იქნება კრიტიკა, როგორც სტრასბურგის სასამართლო ამბობს, კრიტიკისგან დაცული არ არის მოსამართლე და ისინი არ არიან ყვავილები... კი ბატონო, შეიძლება კრიტიკა, მაგრამ ეს დასაბუთებული უნდა იყოს. თუ დასაბუთებული არ არის, აუცილებლად უნდა გაეცეს თვითონ სისტემისგან და მოსამართლისგან პასუხი.

ჩვენ გვერდს ვერ ავუვლით, თქვენს მიერ განხილულ ხმაურიან საქმეს, თუმცა მანამდე გკითხავთ, როდესაც „რუსთავი 2“-ს საქმის განმხილველი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლის კრიტიკა დაიწყო, თავად მოსამართლე მედიაშიც აკეთებდა კომენტარს. თქვენ კი მედიასთან არ იკონტაქტეთ. სააპელაციოს მოსამართლე თავს იცავდა, რაც თქვენ არ გააკეთეთ, არც იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ, ნინო გვენეტაძემ დაგიცვათ, რატომ? საერთოდ, როგორი ურთიერთობა გაქვთ უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარესთან?

რაც შეეხება უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს მასთან ნორმალური ურთიერთობა მაქვს. არც ისე დიდი ხანია მას ვიცნობ, ახლო ურთიერთობა არასდროს მქონია ქალბატონ ნინოსთან, მაგრამ დიდ პატივს ვცემ. ვიცი მისი წარსული, იცით ალბათ, ის გაუშვეს სასამართლოდან რაღაც გარემოებების გამო, შემდეგ კი დადგინდა, რომ არასწორად მოხდა, ამიტომაც დიდ პატივს ვცემ. მაგრამ ის რომ ჩემი დაცვის „მესიჯები“ ნაკლებად იყო გაშვებული, მე მიმაჩნია თვითონ ამ სისტემის ნაკლად. დღესაც აქვს სასამართლო სისტემას ეს ნაკლი.

თქვენი აზრით, ამ კუთხით რა ნაბიჯები უნდა გადადგას სასამართლო სისტემამ?

ვფიქრობ, აქ არის სეროზული პრობლემები, რომელიც საბოლოო ჯამში აზარალებს სახელწმიფოს, თვითონ სასამართლოს ნდობას საზოგადოების მიმართ.

მიმაჩნია, რომ სასამართლოს კარი უნდა გაიღოს უფრო მეტად. თუნდაც კონკრეტულ მოსამართლეებზე, მათ ოჯახზე ზოგადად, როგორ ცხოვრობენ ეს ადამიანები, რომ ისინი ამ საზოგადოების მართლაც ღირსეული წევრები არიან. რეალურად რა დროს ატარებენ სამსახურში, შაბათი-კვირა არ იციან და ძალიან დატვირთულები არიან. ეს საზოგადოებამ არ იცის, იმიტომ რომ არ მიეწოდება ინფორმაცია. თუ მიეწოდება ინფორმაცია, აუცილებლად უნდა იყოს გადაჭარბებულად კრიტიკული. აქ არის გარკვეული ხარვეზები, რომელიც აუცილებლად უნდა მოიხსნას. წინააღმდეგ შემთხვევაში მუდამ ვიტრიალებთ წრეში და ვერ გავალთ ამ მოჯადოებული წრიდან. აუცილებელია მოსამართლეები თვითონ გაიხსნან. 

ალბათ მეც დავუშვი შეცდომა. უფრო მეტად გახსნილი უნდა ვყოფილიყავი. სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლეები, რომლებიც ამას აკეთებდნენ და თავს იცავდნენ, ძალიან სწორს აკეთებდნენ.

"რუსთავი 2"-ის გენერალური დირექტორი ნიკა გვარამია პირდაპირ გადანაშაულებდათ, რომ თქვენ ასრულებდით ბიძინა ივანიშვილის და მმართველი პარტიის დაკვეთას... თქვენ კარგად იცოდით, რომ ეს იყო ერთ-ერთი რეიტინგული ტელეკომპანია, რომლის უკან გარკვეული პოლიტიკური ძალები იდგა... რატომ არ აიცილეთ „რუსთავი 2“-ის საქმე და რატომ წახვედით მედიის წინააღმდეგ?

ამ საქმეში დაპირისპირება იყო საკუთრების უფლებასა და ვთქვათ, მედია პლურალიზმის შორის. არ იყო ეს ცალსახად რაღაც მიმართულებით. რაც შეეხება ჩვენს პასუხისმგებლობას, სანამ მანტია აცვია მოსამართლეს, ვინც არ უნდა იყოს  ის, არ უნდა გაექცეს პასუხისმგებლობას.

მე პატარა მაგალითი მინდა გითხრათ: 2006 წლიდან ვარ მოსამართლე და 2009 წელს გახლდით ბოლნისის სასამართლოს მოსამართლე. ამ დროს ჩემი გარკვეული გადაწყვეტილებები (როგორც ჩანს, ეს ჩემთვის პირდაპირ არავის უთქვამს) არ მოსწონდა იმ დროინდელ ხელისუფლებას და იმის გამო, რომ გარკვეული გადაწყვეტილებები არ მივიღე, მიუხედავად იმისა რომ კოლეგიურ გადაწყვეტილებას ვიღებდით სასამართლოში, ჩემს მიმართ გამოტანილი იქნა ისეთი გადაწყვეტილება, რომ მე, ჩემს დაუკითხავად გადამიყვანეს ბოლნისის რაიონულ სასამართლოში. წარმოდგინეთ, თბილისში ვცხოვრობ და ბოლნისამდე 80 კილომეტრი უნდა გამევლო საკუთარი სახლიდან ყოველდღე. ამას თავი გავანებოთ, როცა არ გეკითხებიან და გიშვებენ სხვა სასამართლოში... მიუხედავად ამისა, მე იქ არ გავმხდარვარ ნაკლებად პრინციპული! ან დღეს ვერ გავხდები ნაკლებად პრინციპული!

მე ვთვლიდი, რომ მე ვიყავი პრინციპული და შემეძლო ასეთი... ამიტომ, მიუხედავად იმისა, რა ძალებიც არ უნდა იყოს კონკრეტული საქმის უკან... ეს უკვე გემოვნების საკითხია, რომელ საქმეზე, რომელი უფრო ძლიერი მხარეა.

რა თქმა უნდა ძალიან მნიშვნელოვანია თითოეული საქმე და შეიძლება მოყვეს უზარმაზარი ასე ვთქვათ „შლეიფი“ და გართულდეს, მაგრამ ეს იქნებოდა ჩემი მხრიდან, როგორც მოსამართლის, რომელსაც ამდენი ხნის სტაჟი მაქვს, შემიძლია, თავს უფლებას ვაძლევ ვიყო მოსამართლე, გაექცე საქმეს, ეს იქნებოდა გაქცევა, მიტოვება, გარკვეული ბრძოლის ველიდან წასვლა. 

მე ბოლომდე მივიყვანე ეს საქმე, დავამთავრე და თქვენ ნახავთ... სააპელაციოს გადაწყვეტილება იგივეა და უზენაესის გადაწყვეტილებაც. შეიძლება რაღაც ნიუანსები, შეიძლება იქ იყო რაღაც შეცდომა... შეუცდომელი ვინ არის? მაგრამ, საბოლოო გადაწყვეტილება, რომელიც უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ დატოვა ძალაში, მე მიმაჩნია, რომ ეს იყო გარკვეულწილად ჩემი პროფესიონალიზმის აღიარება. სიმართლე გითხრათ, ველოდები და მაინტერესებს სტრასბურგის სასამართლო რა გადაწყვეტილებას მიიღებს.

შეგეძლოთ თუ არა განსხვავებული გადაწყვტილება მიგეღოთ "რუსთავი 2"-ის საქმესთან დაკავშირებით ან რას შეცვლიდით თქვენს გადაწყვეტილებაში? მითუმეტეს რომ თქვით, შესაძლო იყო სხვანაირად გამეკეთებინაო...

აქ ნიუანსებზეა საუბარი. შეიძლება ეს მნიშვნელოვანი ნიუანსი იყო მაგრამ... პრინციპში, მე სააპელაციო სასამართლოს ერთ-ერთი ჩემი შუალედური განჩინება იყო, რომ დროებითი მართველი იქნა შეყვანილი ამ ტელევიზიაში. ეს სააპელაციო სასამართლოში გასაჩივრდა, მისი გადაწყვეტილება საბოლოო იყო. და აქ რომც არ ვეთანხმებოდე ამ გადაწყვეტილებას ამ ნაწილში, მე ლოიალობა მმართებს სასამართლო გადაწყვეტილების მიმართ და მიმაჩნია, რომ ალბათ, შეიძლებოდა ამ კუთხით, ეს ყოფილიყო, რაც შეეხება არსებით გადაწყვეტილებას...

ანუ, დროებით მართველი რომ არ შეგეყვანათ, ასეთი ხმაური არ მოყვებოდა ამ საქმეს?

დიახ! მაგრამ გახსოვთ ალბათ ის მოვლენები, სადაც ცალსახად გამოჩნდა, რომ ტელევიზიის დირექტორი არ იყო დამოუკიდებელი ფიგურა და მას... იმ დროს მე მტკიცებულებები მქონდა, რომელიც მაძლევდა ამის საშუალებას, შემეყვანა იქ დამოუკიდებელი მმართველი.

"რუსთავის 2"-ის საქმის ერთ-ერთ სასამართლო განხილვაზე განაცხადეთ, რომ "დედაჩემის საქმე დასრულებული მეგონა", ასევე განაცხადეთ, რომ „დედა არ არის ოჯახის წევრი“...

ეს იყო უტრირებული. შუამდგომლობაში იდგა ბანგალორის პრინციპებიდან გამომდინარე... რამდენიმე პრინციპი იყო გამოყენებული და აქედან გამომდინარე ითხოვდნენ ჩემს აცილებას, თორემ, პირდაპირი სამოქალაქო კოდექსი აცილების საფუძველს არ იძლეოდა. 

სწორედ ავიღე ბანგალორის პრინციპები, მოსამართლეთა ქცევის ბანგალორის პრინციპები და მისი კომენტარები, სადაც პირდაპირ მითითებულია, თუ ვინ არიან ოჯახის წევრები. მათსავე შუამდგომლობაზე ციტირებით გავეცი პასუხი, რომ ვინც არ ცხოვრობენ ერთად, ისინი ოჯახის წევრები არ არიან. დედაჩემზე რომ გული შემტკივა, რომ მიყვარს ამას ვინ უარყოფს, მაგრამ (გვიკითხავს განმარტებას წიგნიდან „მოსამართლეთა ქცევის ბანგალორის პრინციპები და მისი კომენტარები“ ავტ:)

„მოსამართლის ოჯახის წევრები, მეუღლე, შვილები, გერები და ნებისმიერი სხვა ნათესავი ან პირი, რომელიც მოსამართლის ოჯახში ცხოვრობს არის მისი პარტნიორი ან დაქირავებული მუშაკი“, - ამის ციტირება გავაკეთე და გავიდა ისე, რომ თურმე დედა ოჯახის წევრი არ ყოფილა.

რაც შეეხება დედაჩემისა და ჩემი ყოფილი სიძის საქმეს, რა თქმა უნდა, ეს ასე არ იყო, მაგრამ იმის გამო, რომ ამ საკითხში თავიდანვე არ ვიყავი ჩართული, იმის გამო რომ დედა და მამა ცხოვრობდნენ ჩემი დის სახლში, ეს შემთხვევებიც რომ მოხდა, თავიდან არ ვიცოდი,  მაგრამ ჩავდექი საქმის კურსში, შემდეგ კი თვეები და წლებიც იყო ლამის გასული, თუ სწორად მახსოვს 2009 წლიდან ხდება ეს ყველაფერი.... მე ადვოკატებისგან ვიცოდი, რომ  განრიდება მოხდებოდა და ამით დასრულდებოდა. აღარც მიმიდევნებია თვალი ამაზე, რა ხდებოდა და როგორ ხდებოდა. მე მართლაც მეგონა, რომ დამთავრებული საკითხი იყო. მაგრამ, შემდეგ მოხდა ისე, რომ პატივცემულმა ჩემმა ყოფილმა სიძემ ამაზე აჟიოტაჟი გამოიწვია და ამის შემდეგ მიეცა ამას მსვლელობა...

დღეს თუ არის ეს საქმე დასრულებული?

დღესაც არ არის ეს საქმე დამთავრებული და გრძელდებ ეს პროცესი. არავინ მფარველობს არც დედაჩემს და ალბათ უზენაესამდე ავა ეს პროცესი.

დღეს, უკვე ყოფილი მოსამართლე ხართ, შეგიძლიათ ღიად თქვათ, რა პრობლემებია სასამართლო სისტემაში და პირველ რიგში რას შეცვლიდით. კოტე კუბლაშვილმა მიუხედავად რეფორმებისა, ვერ შექმნა ისეთი გამჭირვალე სასამრთლო სისტემა, რასაც აცხადებდა...

მე მაინც მგონია, რომ საზოგადოებასა და სასამართლოს შორის მეტი კომუნიკაცია უნდა დამყარდეს. ეს იქნება სპიკერ მოსამართლეები, სასამართლოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახური, სასამართლოს თავმჯდომარეები... სანამ მოსამართლე ვიყავი, ბოლო რამდენიმე წელი ამ პრობლემებზე ვიმუშავე „მოსამართლეთა ასოციაცია ერთობასთან“ ერთად, ამიტომ, ეს პრობლემები ჩემთვის ძალიან ახლობელია. მაგრამ მთავარია გადაილახოს ეს უნდობლობა. რაც უფრო ჩაკეტილია სისტემა და არ არის ღია საზოგადოებისთვის , იქ იბადება კითხვები.

მაგრამ, როგორც კი გაიხსნება სისტემა, თუნდაც ისე, როგორც სააპელაციო სასამართლოს მოსამართლეები როცა  კომენტარს იძლეოდნენ და პასუხს გასცემენ მათ მიმართ დამდგარ კითხვებს, სასამართლოს ნდობა აუცილებლად გაიზრდება და ეს იქნება ძალიან მნიშვნელოვანი ნაბიჯი.

რა თქმა უნდა არის გარკვეული პრობლემები. როცა ვადარებ, ჩვენ როცა ვაკრიტიკებდით, როცა მოსამართლეს უშვებდნენ სხვადასხვა რაიონში, ეს იყო მოსამართლის დასჯა. ასევე არსებობდა მოსამართლეთა რეზერვი.

თქვენ რის გამო დაისაჯეთ, როცა ბოლნისში გადაგიყვანეს?

არ ვიცი. დანამდვილებით ვერ გეტყვით, მაგრამ მე ის ვიცი, რომ იყო ჩემი ისეთი გადაწყვეტილება, რაც არ იყო სასურველი ხელისუფლებისთვის და ამის გამო...

როგორი ურთიერთობა გქონდა კოტე კუბლაშვილთან, ვალერი ცერცვაძესთან, მიხეილ ჩინჩალაძესთან, რომელიც ამ დრომდე სასამართლო სისტემაში „რუხი კარდინალია“ და დღემდე მართავს...  

მე ნორმალური ურთიერთობა მქონდა სამივესთან, მაგრამ ის რომ გადაწყვეტილებები მათგან აქტიურობას მოითხოვდა...

"რუსთავი 2"-ის საქმეზე თუ დაგეკონტრაქტნენ?

არამარტო ამ სამი პიროვნებიდან, არამედ არავისგან კონტაქტი ჩემთან არ ყოფილა „რუსთავი 2“-ის საქმესთან   დაკავშირებით. მათ შორის, თუნდაც მამუკა ახვლედიანისგან (თბილისის საქალაქო სასამართლოს ყოფილი თავმჯდომარე) უბრალოდ, ტექნიკურ საკითხებზე მქონდა მასთან შეხება.

უბრალოდ პროცესი ტარდება და როგორ უნდა მოხდეს ისე, რომ ყველა მხარეს მიეცეს გამოხატვის თავისუფლება. რომ იქ რამე სკანდალს არ ქონოდა ადგილი ან რამე სიურპრიზს. არავისგან არანაირი კონტაქტი არ ყოფილა, ზეწოლაზე ხომ ზედმეტია საუბარი.

მამუკა ახვლედიანი იყო პირველი, რომელმაც განაცხადა რომ სასამართლო სიტემაში პრობლემებია, რომ მოსამართლეებზე ხორციელდება  ზეწოლა და ვერ იღებენ დამოუკიდებლად გადაწყვეტილებებს. მაშინ მამუკა ახვლედიანი ფაქტობრივად დარჩა მარტო, არცერთი მოსამართლე არ გამოსულია და არ უთქვამს რომ ეს სიმართლეა. რატომ?

იცით რა არის, მე და ალბათ, ქვეყნის ყველა პატრიოტი უნდა აზროვნებდეს და ისე  გავაკეთოთ, რომ გავთვალოთ რაღაც წლებზე და არა ხვალინდელ დღეზე. მე არ ვსაუბრობ კონკრეტულად მამუკა ახვლედიანზე, მაგრამ თუ კი ეს გამოსვლები მხოლოდ და მხოლოდ დარტყმა იქნებოდა და მას შედეგი არ მოყვებოდა... აქ ჩვენ უნდა გავუფრთხილდეთ სასამართლო პრესტიჟს და ავტორიტეტს. ყოველი ჩვენი კონკრეტული კრიტიკა უნდა იყოს დასაბუთებული. თუ კი ამის დასაბუთება შეგვიძლია, რა თქმა უნდა მას ყველა გვერდით დაუდგებოდა.

ასეთი თემების მომზადებას წინასწარი შემზადებაც უნდა. ამას უნდა იზიარებდეს საზოგადოების რაღაც ნაწილი ან მოსამართლეების რაღაც ნაწილი.

სიმართლე გითხრათ, მამუკა ახვლედიანი არ იყო პირველი ვინც გამოვიდა სასამართლოში არსებული პრობლემების კრიტიკით. პირველები ჩვენ ვიყავით, უფრო სისტემურ პრობლემებზე გვქონდა საუბარი.

თქვენ არასამთავრობო ორგანიზაციის სახელით გამოდიოდით, ის კი როგორც სასამართლოს თავმჯდომარე, მენეჯერი გამოვიდა და ხმამაღლა თქვა, რომ სასამართლო სისტემაში არის სერიოზული პრობლემა, რითიც დაუპირისპირდა უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს ნინო გვენეტაძეს... მოსამართლეთა კონფერენციაზე, რომელსაც სასამრთლო კორპუსი ფაქტობრივად სრული შემადგენლობით ესწრება, პრობლემებზე არასდროს საუბრობენ...

ერთი საკითხია, რომ პრობლემები არის, მაგრამ მეორე საკითხია, ამ პრობლემებს მხოლოდ და მხოლოდ საჯარო გამოტანა უშველის? წესით და რიგით, ყველა თავმჯდომარე არის ყოველდღიურად უფლებამოსილი გადაწყვიტოს მასთან არსებული პრობლემები, ტექნიკური იქნება ეს თუ...

რაც შეეხება იმას, თუ მოსამართლეებზე არის ზეწოლა, უნდა გამოვიდნენ კონკრეტული მოსამართლები და მათ უნდა დაუჭიროს საზოგადოებამ მხარი, მაგრამ, მე როცა ვახსენე რეზერვის მოსამართლეები, მივლინებები.... 2013 წლამდე უკვე იყო ეს პრობლემები, მაგრამ შემდეგ უკვე შევიდა ცვლილება „საერთო სასამართლოების შესახებ კანონში“, რომელმაც ეს გამოასწორა სამართლის დონეზე. ძალიან მნიშვნელოვანია ამით ისარგებლოს ყველა მოსამართლემ და თუ მასზე არის რამე ზეწოლა, რა თქმა უნდა პირველ რიგში არ უნდა დაემორჩილოს, მაგრამ თუ კი ეს მხოლოდ და მხოლოდ განცხადებად და სასამართლო სისტემაზე დარტყმად დარჩება, მეც არ მივემხრობი ასეთ ტრანსფარენტულობას.  მე ვემხრობი იმას, რომ სისტემ იყოს დაცული და სისტემის რეპუტაცია არ შევლახოთ.

თქვენს კანდიდატურას თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში არსებულ ვაკანსიას იუსტიციის უმაღლესმა საბჭოს 15 წევრიდან მხოლოდ 4-მა დაუჭირა მხარი...

აი აქ, ერთ პრობლემას ვეხებით.  ჩემი კონკურსის მაგალითიც გამოდგება, როდესაც ჩემი თანაავტორობით დასკვნებს ვდებდით სასამრთლოში მიმდინარე პრობლემებთან დაკავშირებით, ერთ-ერთი იყო, ის რომ კონკრეტიკა აკლია გადაწყვტილებების მიღებას იუსტიციის საბჭოში. ანუ, ობიექტური კრიტერიუმებით არ ხდება დასაბუთება, თუ რატომ ეთქვა X პიროვნებას უარი და რატომ დაინიშნა ან რატომ დაინიშნა Y პიროვნება მოსამართლის თანამდებობაზე. ამიტომ, სანამ არ იქნება ეს ობიექტური კრიტერიუმები, ალბათ ეს იქნება  საჯილდაო ქვა და მუდამ იქნება კრიტიკის საგანი, რაც პირველ რიგში სასამართლოს დამოუკიდებლობას დაარტყამს. ასევე დაარტყამს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს. იმიტომ რომ მათ გადაწყვტილებები, თუნდაც ის იყოს ობიექტური, მაინც გახდება კრიტიკის საგანი, რადგან ობიექტურ კრიტერიუმებზე დასაბუთებული არ გამოჩნდება. ამიტომ, აუცილებელია ეს კრიტერიუმები არსებობდეს. თუნდაც ბანგალორის პრინციპები, თუნდაც ევროსაბჭოს ნებისმიერი რეკომენდაცია მოსამართლეებთან მიმართებაში, რაც გულისხმობს, რომ მოსამართლეთა დანიშვნა, დაწინაურება, კარიერა, გათავისუფლება, დისციპლინურები, კონკრეტულად უნდა იყოს ობიექტურად გაზომვადი ე.ი. იქ უნდა მიეთითოს პიროვნებას, რომ იმიტომ არ გნიშნავთ, რომ კონკრეტულად ამ თემებში ამ პიროვნებამ არ გამოიჩნა მიუკერძოებლობა, ის იყო არაკვალიფიციური და ა.შ. კონკრეტიკა აკლია ამ გადაწყვეტილებებს. ალბათ იუსტიციის საბჭოს გადაწყვეტილებების ობიექტური დასაბუთება მიებმება, მხოლოდ ამის შემდეგ, შეიძლება მსჯელობა ამ საკითხზე.  

საქართველოში იუსტიციის უმაღლესი საბჭო ერთადერთი ორგანოა, რომლის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება არცერთი ინსტანციის სასამართლოში არ საჩივრდება, არც საკონსტიტუციოში...

ნებისმიერი გადაწყვეტილებ შეიძლება გასაჩივრდეს, მათ შორის იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებებიც საჩივრდება, ვიცი რომ გასაჩივრებულია რამდენიმე, მაგრამ ნამდვილად ჭირს უკვე შემდგომ ეტაპზე იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმება. იმიტომ, რომ ეს არის კოლეგიური ორგანო, რომელიც იღებს ხმათა უმრავლესობით გადაწყვეტილებას და როდესაც ჩვენ დელეგირება მივეცით ამ პიროვნებებს, ვინც არიან საბჭოში, მათ გადავეცით უფლება, რომ ამ კონკრეტულ საკითხებს  რაც საერთო სასამართლოების შესახებ კანონში იუსტიციის უმაღლესო საბჭოს გადასაწყვეტია, სწორედ ეს ხალხი გადაწყვეტდა. ამიტომ, ეს გადაწყვეტილება თუ პირდაპირ ეწინააღმდეგება კანონს, ეს რა თქმა უნდა სასამართლომ უნდ გააუქმოს. მაგრამ, შეფასებით საკითხში, ამათუ იმ საკითხს რატომ დაუჭირა ამდენმა წევრმა... მაგალითად ჩემს კანდიდატურას რატომ არ დაუჭირა, ამას ვერ გავასაჩივრებთ. აი ეს არის პრობლემა. ნებისმიერ საკითხზე გადაწყვეტილება სწორედ ამ პრინციპით ხდება.

იუსტიციის მინისტრს თეა წულუკიანს რომ შეხვდეთ, რას შესთავაზებდით, რა არის შესაცვლელი სასამართლო სისტემაში საკანონმდებლო კუთხით?

მოსამართლეთა დანიშვნა დაწინაურება, თუმცა მოსამართლეთა დანიშვნის პროცესი ღიაა და გახსნილია, არამედ თვით მოსამართლეთა კვალიფიკაციის ამაღლების პროცესი, სწავლების საკითხი, როდესაც ისინი ჩაირიცხებიან იუსტიციის უმაღლეს სკოლაში,   ეს უნდა იყოს გახსნილი უფრო მეტად გახსნილი და საზოგადოებას ჩამოუყალიბდეს აზრი რომ ეს მოსამართლეები ხვალ და ზეგ გახდებიან მათი მოსამართლეები, ამით შესახებ უნდა იცოდნენ.

ბევრი პრობლემა საკანონმდებლო დონეზე გადაჭრილია, დისციპლინური პროცესი უნდა იყოს გახსნილი, თუმცა ამასთან დაკავშირებით გარკვეული ნაბიჯები გადაიდგა. სასამართლო რეფორმის მესამე ტალღის ფარგლებში მუშაობენ და რამდენად გადაწყდება ეს არამარტო იუსტიციის საბჭოსა და იქ მომუშავე ჯგუფებზე, არამედ პარლამენტზეა დამოკიდებული.

ბოლო პერიოდში იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში რაც ხდება ალბათ მედიით აკვირდებით...

ესეც მიღწევაა. ჟურნალისტებს არ ჰქონდათ ადრე შესაძლებლობა, სხვათა შორის ერთ-ერთი მე ვიყავი ვინც აქტიურობდა და ვითხოვდი, რო  საბჭოს სხდომები ღია ყოფილიყო. არ არსებობს ნდობა სადაც არის ჩაკეტილი სისტემა. სადაც არის ღობეები საზოგადოებასა და მოსამართლეს შორის. ამიტომ, ნდობა იმ დონეზე რასაც ჩვენ ვისურვებდით ვერ აიწევს, სანამ არ იქნება გამჭვირვალობა და უფრო მეტი ურთიერთობა საზოგადოებასა და მოსამართლეებს შორის.

ძალიან ბევრი მოსამართლეა რომელიც საზოგადოებისთვის მაგალითი შეიძლება იყოს, მათ შორის მათი ცხოვრებაც, ამას გამოტანა უნდა. სასამართლო სისტემა თვითონ უნდა იყოს ამით დაინტერესებული. ვფიქრობ ეს პრობლემატური საკითხია...

რამდენად შეუძლია ნინო გვენეტაძეს მოაგვაროს ეს საკითხები?

არ ვიცი. ქალბატონმა ნინომ საბჭოსთან ერთად უნდა მოაგვაროს ეს პრობლემები. ვიცი რომ მუშაობენ ამ თემებზე, თუმცა ჩვენ მაქსიმალისტები ვართ და სწრაფად გვინდა. ჯობია გააზრებულად იყოს თითოეული ნაბიჯი გადადგმული, ვიდრე სწრაფად, რომელსაც არ ვიცით რა შედეგი მოჰყვება. ახლა ისეთი პოლიტიკური სიტუაციაა, კარგი შეთავაზებული ინიციატივა შეიძლება მხარდაჭერილი იყოს. ამიტომ ამ დროს გამოყენება უნდა.

იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს არამოსამართლე წევრები ნაზი ჯანეზაშვილი და ანა დოლიძე შეძლებენ დღევანდელ საბჭოში რამეს შეცვლას? ანა დოლიძეს საბჭოს წევრები სასამართლო სისტემაში პოლიტიკის შემოტანასა და პოლიტიკური დაკვეთის შესრულებას ედავებიან, ეს მაშინ როცა სასამართლო კორპუსს კოტე კუბლაშვილის თავმჯდომარეობის პერიოდიდან პოლიტიზირებულს უწოდებდნენ... რა არის გამოსავალი?

ანა დოლიძეს ახალი დანიშნულია ამ თანამდებობაზე და წარმატებებს ვუსურვებ, ის აქამდე იყო სხვა თანამდებობაზე, სადაც პოლიტიკური განცხადებების გაკეთების პირდაპირი მოვალეობა ჰქონდა, მაგრამ დღეს უნდა დავაკვირდეთ ამ მოვლენებს, როგორ წარიმართება მისი მუშაობა იუსტიციის საბჭოში.

ქალბატონი ანას და ქალბატონი ნაზის პრინციპი თუ იქნება, რაც შეიძლება ნაკლები ზიანი მიადგეს სისტემას, რადგან პრობლემები რაზეც საუბრობს საზოგადოება ერთი დარტყმით არ გადაიჭრება და ამის სიმძიმე ჩვენ უნდა გვესმოდეს.... ბევრი შრომა ჭირდება იმას, რომ ეს პრობლემები ჯერ იდენტიფიცირებული იყოს, შემდეგ კი როგორ მიეწოდოს ეს საზოგადოებას, როგორ გადაიჭრას...დაველოდებით როგორ წარმართავენ ის მუშაობას იუსტიციის საბჭოში.

რა გზავნილს ელოდებით სტრასბურგის სასამრთლოდან „რუსთავი 2“-ის საქმესთან დაკავშირებით?

 მე ვფიქრობ რომ სამივე ინსტანციის სასამართლომ მიიღო სწორი გადაწყვეტილება. იცით რომ სტრასბურგში არსებითი განხილვა ჯერ არ დაწყებულა, უბრალოდ მოხდა ის, რომ შეჩერდა ამ გადაწყვეტილებს აღსრულება, ეს არ ნიშნავს არსებით გადაწყვეტილებაზე მსჯელობას და  მე ველოდები, რომ ჩემი გადაწყვეტილება იყო სწორი. მხოლოდ და მხოლოდ ამას ველოდები.

ბოლო დროს ხშირად ამბობენ, რომ სასამართლო სისტემაში პოლიტიკა შემოვიდა. რამდენად მისაღებია თქვენთვის პოლიტიზირებული სასამართლო?

სასამართლო უნდა იყოს მხოლოდ და მხოლოდ კანონზე დაყრდნობილი გადაწყვეტილებების მიმღები. კანონზე და თავის სინდისზე. თითოეული მოსამართლე თავის განსახილველ საქმეში არის ყველაფერი, მხოლოდ და მხოლოდ კონსტიტუციის კანონის და თავისი სინდისის წინაშეა პასუხისმგებელი.

მედიის დაცვამ რომ მოგიწიოთ, დაიცავთ?

რა თქმა უნდა, მოსამართლეს შეილება აკრიტიკებდნენ მაგრამ, გულში არ უნდა დაიტოვოს ეს კრიტიკა.

ჩვენ ვართ მოქალაქეები და გვინდა ამ ქვეყნისთვის უკეთესი მომავალი. ნებისმიერი, ვინც მომმართავს და ჩავთვლი რომ ექნება გამარჯვების პერსპექტივა, რა თქმა უნდა დავიცავ.

პირიქით, ვფიქრობ ამით უფრო მეტი კონტაქტი მექნება მედიასთან და ჩემს აზრს ვეტყვი და მათგანაც გავიგებ, ხშირად რატომ ხდება, რომ კრიტიკა ზღვარგადასულია. სწორედ ეს ზღვარგადასული კრიტიკა აფუჭებს საქმეს, თუნდაც იმით რომ თვითკრიტიკული ხდება მოსამართლე, ან ნებისმიერი პირი, რომელიც უკვე ერიდება ამ მორევში შესვლას.

რეფორმები ქალების გათხოვებაში და აღკვეთილი ტრადიციები - ინტერვიუ პანკისელ უხუცესთან

რეფორმები ქალების გათხოვებაში და აღკვეთილი ტრადიციები - ინტერვიუ პანკისელ უხუცესთან

02 აპრილი, 2018

28 წლიანი სტაჟის მქონე პედაგოგი, რომელსაც მინიჭებული აქვს მეთოდისტ-მასწავლებლის წოდება, 5 წიგნის ავტორიცაა. ხასო ხანგოშვილი გვიმხელს, რომ თავისი შემოქმედების საბოლოო ნიმუში მეხუთე წიგნი იყო, რომელიც თავისი ახალგაზრდობის მოგონებებზე დაწერა...

USD 2.4402
EUR 3.0017
GBP 3.4343
TRY 0.6036